ostra toksyczność płucna

Ostra toksyczność płucna to stan kliniczny charakteryzujący się nagłym uszkodzeniem tkanki płucnej w wyniku ekspozycji na substancje toksyczne, leki, promieniowanie lub inne czynniki szkodliwe. Objawia się dusznością, kaszlem, często z krwiopluciem, bólem w klatce piersiowej oraz niewydolnością oddechową o różnym stopniu nasilenia.

Patofizjologicznie dochodzi do bezpośredniego uszkodzenia komórek nabłonka pęcherzyków płucnych i śródbłonka naczyń, co prowadzi do nasilonego odczynu zapalnego, zwiększonej przepuszczalności naczyń oraz gromadzenia się płynu w przestrzeni śródmiąższowej i pęcherzykach płucnych. W konsekwencji rozwija się obrzęk płuc i zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS).

Najczęstsze przyczyny ostrej toksyczności płucnej obejmują: leki (np. bleomycyna, amiodaron, metotreksat), substancje chemiczne (dwutlenek azotu, amoniak, chlor), radioterapię klatki piersiowej oraz tlenoterapię o wysokim stężeniu. Diagnostyka opiera się na badaniach obrazowych (RTG, HRCT), badaniach czynnościowych płuc oraz ocenie gazometrii krwi tętniczej.

Leczenie polega przede wszystkim na usunięciu czynnika wywołującego, tlenoterapii, wspomaganiu wentylacji (w ciężkich przypadkach – wentylacja mechaniczna) oraz farmakoterapii, w której kluczową rolę odgrywają kortykosteroidy systemowe. Rokowanie zależy od nasilenia uszkodzenia, przyczyny oraz ogólnego stanu pacjenta, a w ciężkich przypadkach śmiertelność może sięgać 40-50%.