zanik grasicy
Zanik grasicy (inwolucja grasicy) to proces fizjologiczny polegający na stopniowym zmniejszaniu się rozmiarów i funkcji tego narządu wraz z wiekiem. Grasica jest narządem limfatycznym zlokalizowanym w górnej części klatki piersiowej, który odgrywa kluczową rolę w rozwoju układu odpornościowego, szczególnie w produkcji i dojrzewaniu limfocytów T.
Proces zaniku grasicy rozpoczyna się już w okresie dojrzewania i postępuje przez całe życie. W wieku około 40-50 lat grasica jest w dużej mierze zastąpiona przez tkankę tłuszczową, choć zachowuje minimalną aktywność immunologiczną. Fizjologiczny zanik grasicy prowadzi do stopniowego obniżenia odporności komórkowej u osób starszych.
Patologiczny zanik grasicy może wystąpić przedwcześnie w wyniku chorób autoimmunologicznych, infekcji (np. HIV), niektórych leków (zwłaszcza kortykosteroidów), radioterapii, nowotworów czy niedożywienia. Przyspieszony zanik może prowadzić do zaburzeń odporności, zwiększonej podatności na infekcje oraz potencjalnie wpływać na rozwój chorób autoimmunologicznych.
Diagnostyka zaniku grasicy obejmuje głównie badania obrazowe (TK, MRI), a w przypadkach patologicznych również badania immunologiczne oceniające funkcję limfocytów T. W praktyce klinicznej istotne jest rozróżnienie fizjologicznego procesu inwolucji od patologicznego zaniku wymagającego interwencji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paricalcitol Fresenius 2 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa parykalcytolu obejmowały ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na rozród i płodność, potencjału teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. W badaniach na gryzoniach i psach większość działań niepożądanych wiązała się z kalcemiczną aktywnością leku, w tym hiperkalcemią. Zaobserwowano zmniejszenie liczby leukocytów u psów, zanik grasicy oraz zmiany w kaolinowo-kefalinowym czasie krzepnięcia (zwiększenie u psów, zmniejszenie u szczurów), jednak efekt hematologiczny nie potwierdził się w badaniach klinicznych u ludzi. Parykalcytol nie wpływał na płodność szczurów obu płci i nie wykazywał działania teratogennego u szczurów i królików, choć toksyczne dawki podawane ciężarnym szczurzym matkom zwiększały śmiertelność okołoporodową i pourodzeniową potomstwa.
aktywność kalcemiczna, badanie przedkliniczne, białe krwinki, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt hematologiczny, genotoksyczność, hiperkalcemia, narażenie ogólnoustrojowe, parykalcytol, preparat witaminy D, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, śmiertelność noworodków, wada rozwojowa, zanik grasicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 16 mg
Przedkliniczne badania metyloprednizolonu wykazały stosunkowo niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu dożylnym wynoszącą 650 mg/kg u szczurów oraz 770 mg/kg u myszy, co wskazuje na wysoki margines bezpieczeństwa w stosowanych dawkach klinicznych. Długotrwałe podawanie wysokich dawek (3 i 10 mg/kg/dobę) wiązało się z typowymi efektami farmakodynamicznymi glikokortykosteroidów, takimi jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy, a także osłabieniem odporności, zanikiem mięśni szkieletowych oraz zmianami w masie narządów płciowych u zwierząt. Dodatkowo obserwowano objawy takie jak nadmierne pragnienie, biegunka i ogólne pogorszenie stanu zdrowia, co podkreśla konieczność ostrożności przy długotrwałej terapii wysokimi dawkami.
aktywność szpiku kostnego, dawka letalna 50, działanie mutagenne i rakotwórcze, glikogen wątrobowy, glikokortykosteroid, limfopenia, metyloprednizolon, obniżona odporność, policytemia, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, układ endokrynny, układ immunologiczny, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni - Leksykon substancji czynnych
Metyloprednizolon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Metyloprednizolon, silny glikokortykosteroid o działaniu przeciwzapalnym, immunosupresyjnym i przeciwalergicznym, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, króliki, psy) i drogach podania (dożylna, dootrzewnowa, podskórna, domięśniowa, doustna). Ostra toksyczność po podaniu doustnym jest niska (LD50 > 4 g/kg u szczurów). Długotrwałe podawanie dawek 3 i 10 mg/kg masy ciała wiązało się z typowymi dla glikokortykosteroidów efektami, takimi jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy, osłabienie odporności, zanik mięśni szkieletowych oraz zmniejszona aktywność szpiku kostnego. Metyloprednizolonu aceponian stosowany miejscowo wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla glikokortykosteroidów, bez dodatkowych efektów nawet przy aplikacji na dużych powierzchniach skóry i pod okluzją. Badania miejscowej tolerancji i drażniącego działania dostawowego nie wykazały istotnych nieprawidłowości.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczności, błona maziowa, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwzapalne, działanie teratogenne, efekt letalny, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, lidokainy chlorowodorek, limfopenia, metyloprednizolon, metyloprednizolon aceponian, mutacja genetyczna, osłabienie odporności, płyn stawowy, podanie dostawowe, podanie wielokrotne, policytemia, potencjał rakotwórczy, rozszczep podniebienia, Salmonella typhimurium, śmiertelność płodów, toksyczność ogólnoustrojowa, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wada wrodzona, właściwości uczulające, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni szkieletowych, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 1000 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne metyloprednizolonu wykazały relatywnie niski potencjał toksyczny w toksyczności ostrej, z LD50 po podaniu dożylnym wynoszącym do 650 mg/kg u szczurów oraz 770 mg/kg u myszy. W badaniach przewlekłych obserwowano zmiany farmakodynamiczne, takie jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy oraz zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie. Długotrwałe podawanie dużych dawek (3 i 10 mg/kg/dobę) wiązało się z osłabieniem odporności, zmniejszeniem aktywności szpiku kostnego, zanikiem mięśni szkieletowych oraz zmianami w układzie rozrodczym (np. zmniejszenie masy jąder i gruczołu krokowego u psów, zmiany masy jąder i jajników u szczurów). Dodatkowo obserwowano objawy ogólnoustrojowe, takie jak polidypsja, biegunka i pogorszenie stanu ogólnego.
dawka letalna, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, limfopenia, metyloprednizolon, osłabienie odporności, policytemia, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, rozwój płodu, szpik kostny, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ immunologiczny, układ krwiotwórczy, zahamowanie szpiku kostnego, zanik grasicy, zanik mięśni szkieletowych, zmiany hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Parykalcytol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania parykalcytolu, substancji czynnej Paricalcitol Fresenius, wykazały, że większość działań niepożądanych wynika z jego kalcemicznej aktywności, manifestującej się podwyższeniem poziomu wapnia we krwi. W badaniach na gryzoniach i psach zaobserwowano także efekty niezwiązane z hiperkalcemią, takie jak zmniejszenie liczby leukocytów i zanik grasicy u psów oraz zmiany w kaolinowo-kefalinowym czasie krzepnięcia (zwiększenie u psów, zmniejszenie u szczurów). W badaniach klinicznych u ludzi nie stwierdzono wpływu na liczbę białych krwinek, co sugeruje specyficzność tych efektów dla psów. Parykalcytol nie wykazywał działania genotoksycznego ani rakotwórczego w modelach in vitro i in vivo, a dawki stosowane w badaniach były wyższe niż terapeutyczne, co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa.
aktywność kalcemiczna, analog witaminy D, czas kaolinowo-kefalinowy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hiperkalcemia, leukopenia, narażenie ogólnoustrojowe, Paricalcitol Fresenius, parykalcytol, płodność, przewlekła choroba nerek, śmiertelność noworodków, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, zanik grasicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 16 mg
Metyloprednizolon, substancja czynna Meprelonu, wykazuje niską toksyczność ostrą po podaniu doustnym u szczurów, z LD50 powyżej 4 g/kg masy ciała. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej u różnych modeli zwierzęcych zaobserwowano efekty farmakodynamiczne, takie jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy oraz zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie. Długotrwałe podawanie dużych dawek (3 i 10 mg/kg m.c.) prowadziło do osłabienia odporności, zmniejszonej aktywności szpiku kostnego, zaniku mięśni szkieletowych i gonad, polidypsji, biegunki oraz pogorszenia stanu ogólnego zwierząt. Test Amesa wykazał brak mutagenności metyloprednizolonu, jednak dane dotyczące potencjału karcynogennego są ograniczone i nie obejmują długoterminowych badań na zwierzętach.
dawka śmiertelna, działanie farmakodynamiczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, LD50, limfopenia, metyloprednizolon, osłabienie odporności, policytemia, polidypsja, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, zaburzenia szpiku kostnego, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego, zanik gonad, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 250 mg
Dane przedkliniczne dotyczące metyloprednizolonu sodu bursztynianu (Meprelon) wskazują na niską toksyczność ostrą, z LD50 po podaniu dożylnym wynoszącą do 650 mg/kg u szczurów i 770 mg/kg u myszy. Przewlekłe podawanie leku w dawkach 3 i 10 mg/kg/dobę wywołuje charakterystyczne zmiany farmakodynamiczne, takie jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy oraz zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie. Dodatkowo obserwuje się immunosupresję, osłabienie odporności na zakażenia, zmniejszenie aktywności szpiku kostnego, zanik mięśni szkieletowych oraz zmiany w układzie rozrodczym (np. zmniejszenie masy jąder i gruczołu krokowego u psów, zmiany masy jąder i jajników u szczurów). Występują także objawy ogólnoustrojowe, takie jak nadmierne pragnienie i biegunka, co wskazuje na szeroki zakres działań niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek.
dawka letalna, działanie mutagenne i rakotwórcze, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, immunosupresja, limfopenia, metyloprednizolon sodu bursztynian, policytemia, rozszczep podniebienia, ryzyko teratogenne, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie wzrostu płodu, zahamowanie szpiku kostnego, zanik grasicy, zanik mięśni - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 8 mg
Dane przedkliniczne dotyczące metyloprednizolonu wskazują na niską toksyczność ostrej dawki doustnej, z wartością LD50 powyżej 4 g/kg masy ciała u szczurów. W badaniach na zwierzętach zaobserwowano typowe dla glikokortykosteroidów efekty farmakodynamiczne, takie jak policytemia, limfopenia, zanik grasicy i kory nadnerczy oraz zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie. Długotrwałe podawanie dużych dawek (3 i 10 mg/kg) prowadziło do immunosupresji, osłabienia szpiku kostnego, zaniku mięśni szkieletowych i gonad, polidypsji, biegunki oraz pogorszenia stanu ogólnego zwierząt. Test Amesa wykazał brak potencjału mutagennego, jednak brak jest danych dotyczących karcynogenności przy długotrwałym stosowaniu.
działanie karcynogenne, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, LD50, limfopenia, metyloprednizolon, osłabienie odporności, policytemia, polidypsja, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, zaburzenie wzrostu wewnątrzmacicznego, zahamowanie szpiku kostnego, zanik gonad, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Meprelon 4 mg
Metyloprednizolon, substancja czynna leku Meprelon, wykazuje niską toksyczność ostrą z dawką LD50 powyżej 4 g/kg masy ciała u szczurów po podaniu doustnym. Badania przedkliniczne ujawniły charakterystyczne dla glikokortykosteroidów zmiany hematologiczne (policytemia, limfopenia), narządowe (zanik grasicy i kory nadnerczy) oraz metaboliczne (zwiększone gromadzenie glikogenu w wątrobie). Długotrwałe podawanie dużych dawek (3 i 10 mg/kg) prowadziło do supresji układu immunologicznego, zmniejszonej aktywności szpiku kostnego, zaniku mięśni szkieletowych i gonad oraz objawów klinicznych takich jak polidypsja i biegunka. Test Amesa wykazał brak potencjału mutagennego, jednak brak jest danych dotyczących karcynogenności.
badanie teratogenności, dawka śmiertelna, glikokortykosteroid, gromadzenie glikogenu, limfopenia, Meprelon, metyloprednizolon, policytemia, polidypsja, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, rozszczep podniebienia, ryzyko teratogenne, supresja układu immunologicznego, test Amesa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na reprodukcję, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego, zanik grasicy, zanik kory nadnerczy, zanik mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paricalcitol Fresenius 5 mcg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne parykalcytolu wykazały, że większość działań niepożądanych wynika z jego aktywności kalcemicznej, prowadzącej do podwyższenia poziomu wapnia w surowicy. U zwierząt doświadczalnych (gryzonie i psy) zaobserwowano m.in. zmniejszenie liczby leukocytów i zanik grasicy u psów oraz zmiany w kaolinowo-kefalinowym czasie krzepnięcia – wydłużenie u psów i skrócenie u szczurów. W badaniach klinicznych u ludzi nie stwierdzono jednak wpływu na liczbę białych krwinek. Parykalcytol nie wykazał działania teratogennego u szczurów i królików, choć toksyczne dawki u ciężarnych szczurów powodowały zwiększoną śmiertelność okołourodzeniową i pourodzeniową noworodków. Nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność u obu płci szczurów.
aktywność kalcemiczna, badanie toksyczności, czas krzepnięcia kaolinowo-kefalinowy, działanie teratogenne, etanol, genotoksyczność, glikol propylenowy, hiperkalcemia, leukopenia, narażenie systemowe, parykalcytol, płodność, potencjał kancerogenny, profil toksykologiczny, śmiertelność okołourodzeniowa, śmiertelność pourodzeniowa, zanik grasicy