aktywność kalcemiczna
Aktywność kalcemiczna odnosi się do zdolności substancji do wpływania na poziom wapnia (Ca²⁺) w surowicy krwi. Jest to kluczowy parametr w metabolizmie wapniowo-fosforanowym organizmu, regulowany głównie przez trzy hormony: parathormon (PTH), kalcytoninę oraz witaminę D (w formie 1,25-dihydroksycholekalcyferolu).
Substancje o aktywności kalcemicznej mogą działać hiperkalcemicznie (podwyższając poziom wapnia we krwi) lub hipokalcemicznie (obniżając jego stężenie). Do związków o działaniu hiperkalcemicznym należą m.in. parathormon oraz aktywne metabolity witaminy D, które zwiększają wchłanianie wapnia w jelitach, resorpcję kostną oraz reabsorpcję wapnia w nerkach. Z kolei kalcytonina wykazuje działanie hipokalcemiczne poprzez hamowanie resorpcji kostnej i zwiększenie wydalania wapnia przez nerki.
Zaburzenia aktywności kalcemicznej mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Hiperkalcemia (stężenie wapnia >2,6 mmol/l) może wynikać z nadczynności przytarczyc, nowotworów wydzielających PTHrP, przedawkowania witaminy D lub zespołu mleczno-alkalicznego. Natomiast hipokalcemia (stężenie wapnia <2,1 mmol/l) może być spowodowana niedoczynnością przytarczyc, niedoborem witaminy D, przewlekłą chorobą nerek czy zespołem głodnych kości.
Ocena aktywności kalcemicznej ma istotne znaczenie w diagnostyce i monitorowaniu leczenia zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, chorób przytarczyc, chorób metabolicznych kości oraz niektórych chorób nowotworowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paricalcitol Fresenius 2 mcg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa parykalcytolu obejmowały ocenę toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na rozród i płodność, potencjału teratogennego, genotoksycznego oraz rakotwórczego. W badaniach na gryzoniach i psach większość działań niepożądanych wiązała się z kalcemiczną aktywnością leku, w tym hiperkalcemią. Zaobserwowano zmniejszenie liczby leukocytów u psów, zanik grasicy oraz zmiany w kaolinowo-kefalinowym czasie krzepnięcia (zwiększenie u psów, zmniejszenie u szczurów), jednak efekt hematologiczny nie potwierdził się w badaniach klinicznych u ludzi. Parykalcytol nie wpływał na płodność szczurów obu płci i nie wykazywał działania teratogennego u szczurów i królików, choć toksyczne dawki podawane ciężarnym szczurzym matkom zwiększały śmiertelność okołoporodową i pourodzeniową potomstwa.
aktywność kalcemiczna, badanie przedkliniczne, białe krwinki, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, efekt hematologiczny, genotoksyczność, hiperkalcemia, narażenie ogólnoustrojowe, parykalcytol, preparat witaminy D, rozwój postnatalny, rozwój prenatalny, śmiertelność noworodków, wada rozwojowa, zanik grasicy - Leksykon substancji czynnych
Parykalcytol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania parykalcytolu, substancji czynnej Paricalcitol Fresenius, wykazały, że większość działań niepożądanych wynika z jego kalcemicznej aktywności, manifestującej się podwyższeniem poziomu wapnia we krwi. W badaniach na gryzoniach i psach zaobserwowano także efekty niezwiązane z hiperkalcemią, takie jak zmniejszenie liczby leukocytów i zanik grasicy u psów oraz zmiany w kaolinowo-kefalinowym czasie krzepnięcia (zwiększenie u psów, zmniejszenie u szczurów). W badaniach klinicznych u ludzi nie stwierdzono wpływu na liczbę białych krwinek, co sugeruje specyficzność tych efektów dla psów. Parykalcytol nie wykazywał działania genotoksycznego ani rakotwórczego w modelach in vitro i in vivo, a dawki stosowane w badaniach były wyższe niż terapeutyczne, co wskazuje na korzystny margines bezpieczeństwa.
aktywność kalcemiczna, analog witaminy D, czas kaolinowo-kefalinowy, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hiperkalcemia, leukopenia, narażenie ogólnoustrojowe, Paricalcitol Fresenius, parykalcytol, płodność, przewlekła choroba nerek, śmiertelność noworodków, toksyczność matczyna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie materiału genetycznego, zanik grasicy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paricalcitol Fresenius 5 mcg/ml
Przedkliniczne badania toksykologiczne parykalcytolu wykazały, że większość działań niepożądanych wynika z jego aktywności kalcemicznej, prowadzącej do podwyższenia poziomu wapnia w surowicy. U zwierząt doświadczalnych (gryzonie i psy) zaobserwowano m.in. zmniejszenie liczby leukocytów i zanik grasicy u psów oraz zmiany w kaolinowo-kefalinowym czasie krzepnięcia – wydłużenie u psów i skrócenie u szczurów. W badaniach klinicznych u ludzi nie stwierdzono jednak wpływu na liczbę białych krwinek. Parykalcytol nie wykazał działania teratogennego u szczurów i królików, choć toksyczne dawki u ciężarnych szczurów powodowały zwiększoną śmiertelność okołourodzeniową i pourodzeniową noworodków. Nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność u obu płci szczurów.
aktywność kalcemiczna, badanie toksyczności, czas krzepnięcia kaolinowo-kefalinowy, działanie teratogenne, etanol, genotoksyczność, glikol propylenowy, hiperkalcemia, leukopenia, narażenie systemowe, parykalcytol, płodność, potencjał kancerogenny, profil toksykologiczny, śmiertelność okołourodzeniowa, śmiertelność pourodzeniowa, zanik grasicy