nośnik zredukowanych folanów
Nośnik zredukowanych folanów (ang. Reduced Folate Carrier, RFC lub SLC19A1) to główne białko transportowe odpowiedzialne za dostarczanie zredukowanych form kwasu foliowego do wnętrza komórek. Jest to integralny element błony komórkowej, kodowany przez gen SLC19A1, należący do rodziny transporterów rozpuszczalnych nośników (SLC).
RFC wykazuje wysokie powinowactwo do zredukowanych folianów, takich jak 5-metylotetrahydrofolian (5-MTHF), który jest główną formą folianów w osoczu. Transport ten odbywa się na zasadzie antyportu z wymiennikiem anionów organicznych. Ekspresja RFC jest szczególnie wysoka w tkankach o intensywnym metabolizmie i szybkim dzieleniu się komórek, takich jak szpik kostny, jelito cienkie czy łożysko.
Dysfunkcja nośnika zredukowanych folanów może prowadzić do zaburzeń metabolicznych, niedokrwistości megaloblastycznej oraz zwiększonego ryzyka wad rozwojowych u płodu. W onkologii RFC odgrywa kluczową rolę w transporcie antymetabolitów folianowych, takich jak metotreksat, stosowanych w chemioterapii, a mutacje w genie SLC19A1 mogą być przyczyną oporności na leczenie przeciwnowotworowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pemetrexed Eugia 500 mg
Pemetreksed, będący antagonistą kwasu foliowego z grupy analogów folianów (kod ATC: L01BA04), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe poprzez hamowanie kluczowych enzymów metabolizmu folanów: syntazy tymidylowej (TS), reduktazy dihydrofolanowej (DHFR) oraz formylotransferazy rybonukleotydu glicynamidowego (GARFT). Transport leku do komórek odbywa się przez system nośnika zredukowanych folanów oraz białko wiążące folany, a następnie pemetreksed jest poliglutaminowany, co zwiększa jego wewnątrzkomórkową aktywność i przedłuża czas działania, szczególnie w komórkach nowotworowych. Proces poliglutaminizacji jest zależny od czasu i stężenia, a metabolity wykazują wydłużony okres półtrwania, co sprzyja skuteczności terapii. Europejska Agencja Leków zwolniła z obowiązku badań w populacji pediatrycznej w zatwierdzonych wskazaniach.
analog kwasu foliowego, antagonista kwasu foliowego, białko błonowe wiążące folany, biosynteza nukleotydów, cisplatyna, formylotransferaza rybonukleotydu glicynamidowego, monoterapia cisplatyną, niepowodzenie leczenia, nośnik zredukowanych folanów, odpowiedź na leczenie, pemetreksed, poliglutaminian, poliglutaminizacja, progresja choroby, reduktaza dihydrofolanowa, schemat pemetreksed cisplatyna, suplementacja kwasem foliowym, syntaza tymidylowa, syntetaza folylpoliglutaminianowa, toksyczność leczenia, witamina B12, złośliwy międzybłoniak opłucnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pemetrexed Eugia 100 mg
Pemetreksed jest antagonistą kwasu foliowego o wielokierunkowym mechanizmie działania przeciwnowotworowego, polegającym na hamowaniu trzech kluczowych enzymów: syntazy tymidylowej (TS), reduktazy dihydrofolanowej (DHFR) oraz formylotransferazy rybonukleotydu glicynamidowego (GARFT). Enzymy te są niezbędne do biosyntezy nukleotydów tymidynowych i purynowych, co prowadzi do zahamowania syntezy DNA i RNA oraz proliferacji komórek nowotworowych. Transport leku do komórek odbywa się głównie przez system nośnika zredukowanych folanów oraz białko błonowe wiążące folany. Po wejściu do komórki pemetreksed ulega poliglutaminizacji, co zwiększa jego aktywność i czas półtrwania wewnątrzkomórkowego, szczególnie w komórkach nowotworowych, co przekłada się na selektywność działania przeciwnowotworowego.
analog kwasu foliowego, antagonista kwasu foliowego, badanie kliniczne III fazy, białko błonowe wiążące folany, cisplatyna, formylotransferaza rybonukleotydu glicynamidowego, nośnik zredukowanych folanów, pemetreksed, poliglutaminizacja, populacja pediatryczna, przeżycie całkowite, reduktaza dihydrofolanowa, suplementacja kwasu foliowego, syntaza tymidylowa, syntetaza folylpoliglutaminianowa, synteza DNA i RNA, terapia skojarzona pemetreksed cisplatyna, złośliwy międzybłoniak opłucnej