receptory nikotynowe acetylocholiny

Receptory nikotynowe acetylocholiny (nAChR) to kanały jonowe bramkowane ligandem, które odgrywają kluczową rolę w przewodnictwie nerwowym. Należą do rodziny receptorów cholinergicznych i są aktywowane przez neurotransmiter acetylocholinę oraz nikotynę, od której wzięły swoją nazwę. Receptory te występują w ośrodkowym i obwodowym układzie nerwowym, a także w złączu nerwowo-mięśniowym.

Strukturalnie receptory nikotynowe acetylocholiny zbudowane są z pięciu podjednostek białkowych tworzących pentamer z centralnym kanałem jonowym. W zależności od kombinacji podjednostek (α, β, γ, δ, ε) wyróżnia się różne typy receptorów, które różnią się właściwościami farmakologicznymi i fizjologicznymi. Po związaniu acetylocholiny receptor zmienia konformację, co prowadzi do otwarcia kanału jonowego i przepływu kationów (głównie Na+ i Ca2+), powodując depolaryzację błony komórkowej.

Dysfunkcje receptorów nikotynowych acetylocholiny wiążą się z wieloma schorzeniami neurologicznymi i mięśniowymi. Miastenia gravis jest autoimmunologiczną chorobą, w której przeciwciała atakują receptory nikotynowe w złączu nerwowo-mięśniowym. Receptory te są również celem terapeutycznym w leczeniu uzależnienia od nikotyny, choroby Parkinsona, Alzheimera oraz zaburzeń poznawczych. Coraz więcej badań koncentruje się na rozwoju selektywnych modulatorów tych receptorów jako potencjalnych leków w terapii wielu schorzeń neurologicznych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl