Właściwości farmakokinetyczne
Cytyzyna

Właściwości farmakokinetyczne cytyzynikliny (cytyzyny)

Cytyzyniklina (wcześniej stosowana nazwa: cytyzyna) jest substancją aktywną stosowaną w leczeniu uzależnienia od nikotyny. Badania farmakokinetyczne substancji przeprowadzono zarówno na modelach zwierzęcych, jak i u ludzi, co pozwoliło na określenie jej profilu wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.^{1 2}

Farmakokinetyka u zwierząt

Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły istotnych informacji na temat zachowania cytyzynikliny w organizmie po podaniu różnymi drogami.³

Wchłanianie

W badaniach na myszach wykazano, że po podaniu doustnym dawki 2 mg/kg masy ciała znakowanej cytyzynikliny, wchłonięciu ulegało 42% podanej dawki. Maksymalne stężenie cytyzynikliny we krwi odnotowano po 120 minutach od podania.^{4 5}

Badania z przezskórnym podaniem cytyzynikliny królikom wykazały, że stały poziom jej stężenia we krwi osiągany był dwufazowo. Pierwsza faza trwała 24 godziny, druga faza przez kolejne 3 dni. Co istotne, w pierwszej fazie szybkość wchłaniania leku i jego stężenie we krwi były dwukrotnie większe niż w drugiej fazie.⁶

Dystrybucja

Objętość dystrybucji (Vd) cytyzynikliny u królików po podaniu doustnym wynosiła 6,21 L/kg masy ciała, podczas gdy po podaniu dożylnym była znacznie mniejsza – 1,02 L/kg masy ciała.^{7 8}

W badaniach na szczurach po podaniu podskórnym cytyzynikliny w dawce 1 mg/kg masy ciała, stężenie substancji we krwi wynosiło 516 ng/mL, natomiast stężenie w mózgu osiągało 145 ng/mL, co stanowiło niespełna 30% stężenia we krwi. Jest to istotna obserwacja, zwłaszcza w porównaniu z badaniami z podskórnie podawaną nikotyną, gdzie stężenie nikotyny w mózgu stanowiło 65% stężenia we krwi.⁹

Spośród badanych narządów i tkanek, najwyższe stężenia cytyzynikliny odnotowano w wątrobie, nadnerczach i nerkach.¹⁰ Szczególnie wysokie stężenie substancji zaobserwowano w żółci po podaniu dożylnym – było ono 200 razy wyższe niż stężenie we krwi.¹¹

Eliminacja

Okres półtrwania cytyzynikliny po podaniu dożylnym u myszy wynosił 200 minut. W ciągu 24 godzin od podania doustnego 18% dawki zostało wydalone z moczem.¹²

Po podaniu dożylnym prawie 1/3 dawki cytyzynikliny w ciągu 24 godzin została wydalona z moczem, a 3% dawki w ciągu 6 godzin z kałem.^{13 14}

Farmakokinetyka u ludzi

Właściwości farmakokinetyczne cytyzynikliny u ludzi były badane po podaniu pojedynczej dawki doustnej produktu zawierającego 1,5 mg substancji u 36 zdrowych ochotników.^{15 16}

Wchłanianie

Po podaniu doustnym cytyzyniklina szybko wchłaniała się z przewodu pokarmowego. Średnie maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 15,55 ng/mL i było osiągane po średnio 0,92 godziny od przyjęcia leku.^{17 18}

Metabolizm

Badania wykazały, że cytyzyniklina była w niewielkim stopniu metabolizowana w organizmie człowieka.^{19 20}

Eliminacja

W badaniach na ludziach wykazano, że 64% podanej dawki cytyzynikliny ulegało wydaleniu w postaci niezmienionej z moczem w ciągu 24 godzin.^{21 22}

Średni okres półtrwania cytyzynikliny w osoczu wynosił około 4 godziny, natomiast średni czas przebywania leku w organizmie (ang. mean residence time, MRT) wynosił około 6 godzin.^{23 24}

Brak danych w populacjach specjalnych

Należy podkreślić, że brak jest danych dotyczących farmakokinetyki cytyzynikliny u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby. Ponadto wpływ pokarmu na ekspozycję na cytyzynikliny pozostaje nieznany.^{25 26}

Podsumowanie parametrów farmakokinetycznych cytyzynikliny

²⁷

Porównanie penetracji do mózgu: cytyzyniklina vs. nikotyna

Istotnym aspektem właściwości farmakokinetycznych cytyzynikliny jest jej penetracja do mózgu w porównaniu z nikotyną. W badaniach na szczurach wykazano, że po podskórnym podaniu cytyzynikliny stężenie substancji w mózgu wynosiło mniej niż 30% stężenia we krwi, podczas gdy w przypadku nikotyny było to 65%.²⁸

Ta różnica w penetracji do ośrodkowego układu nerwowego może częściowo wyjaśniać odmienne właściwości farmakodynamiczne obu substancji, pomimo ich powinowactwa do tych samych receptorów nikotynowych acetylocholiny.²⁹