Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Cytyzyna

Cytyzyniklina, stosowana w terapii uzależnienia od nikotyny, wymaga ścisłego przestrzegania środków ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca), chorobami przewodu pokarmowego (choroba wrzodowa, refluks), nadczynnością tarczycy, cukrzycą, schorzeniami psychicznymi (schizofrenia) oraz niewydolnością nerek i wątroby. Przed rozpoczęciem leczenia należy dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka. Równoczesne palenie tytoniu lub stosowanie nikotyny podczas terapii może nasilać działania niepożądane. Ponadto, zaprzestanie palenia wpływa na metabolizm leków metabolizowanych przez CYP1A2, co może prowadzić do wzrostu stężeń we krwi teofiliny, takryny, klozapiny i ropinirolu, a także potencjalnie innych leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów neuropsychiatrycznych, w tym obniżenia nastroju i myśli samobójczych, które mogą pojawić się w trakcie odstawienia nikotyny.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania cytyzyny

Cytyzyniklina (poprzednio stosowana nazwa: cytyzyna) jest substancją aktywną stosowaną w leczeniu uzależnienia od nikotyny. Podczas stosowania tego leku konieczne jest przestrzeganie szeregu środków ostrożności oraz uwzględnienie specjalnych ostrzeżeń, które mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa pacjenta.1 2

Podstawowe zalecenia stosowania

Leki zawierające cytyzynę (Cytisinicline APC Pharmlog, Cytisinicline Pro-Pharma, Desmoxan, Cytisinum Aflofarm, Denicit, Exicyt, Nikozipix, Punkamlar, Recigar, Tabex) powinny być przyjmowane wyłącznie przez osoby z poważnym zamiarem odstawienia nikotyny. Pacjent musi być świadomy, że równoczesne stosowanie produktu leczniczego oraz palenie tytoniu lub stosowanie produktów zawierających nikotynę może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych nikotyny.3 4

Grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Produkty lecznicze zawierające cytyzynę należy ostrożnie stosować u pacjentów z następującymi schorzeniami:5 6

  • Choroba niedokrwienna serca
  • Niewydolność serca
  • Nadciśnienie tętnicze
  • Guz chromochłonny nadnerczy
  • Miażdżyca tętnic i inne choroby naczyń obwodowych
  • Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
  • Choroba refluksowa przełyku
  • Nadczynność tarczycy
  • Cukrzyca
  • Schizofrenia
  • Niewydolność nerek
  • Niewydolność wątroby

7

U pacjentów z wyżej wymienionymi schorzeniami, przed zastosowaniem leku należy starannie ocenić stosunek korzyści do ryzyka.8

Zaprzestanie palenia – implikacje metaboliczne

Należy zwrócić szczególną uwagę na metaboliczne implikacje zaprzestania palenia. Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne zawarte w dymie tytoniowym indukują metabolizm leków metabolizowanych przez cytochrom CYP1A2 (i prawdopodobnie przez CYP 1A1). Zaprzestanie palenia przez osobę palącą może prowadzić do spowolnienia metabolizmu, a w konsekwencji wzrostu stężenia takich leków we krwi.9

Ma to potencjalne znaczenie kliniczne dla produktów o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak:10

  • Teofilina
  • Takryna
  • Klozapina
  • Ropinirol

11

Stężenia w osoczu innych produktów leczniczych metabolizowanych częściowo przez CYP1A2, takich jak imipramina, olanzapina, klomipramina i fluwoksamina mogą również wzrastać po zaprzestaniu palenia, chociaż brak jest danych potwierdzających tę hipotezę, a potencjalne znaczenie kliniczne tego działania dla wyżej wymienionych leków nie jest znane.12

Ograniczone dane wskazują również, że palenie tytoniu może indukować metabolizm flekainidu i pentazocyny.13

Objawy neuropsychiatryczne związane z odstawieniem nikotyny

Obniżenie nastroju, rzadko obejmujące myśli samobójcze i próby samobójcze, może być objawem odstawienia nikotyny. Lekarze powinni mieć świadomość możliwości wystąpienia ciężkich objawów neuropsychiatrycznych u pacjentów, którzy próbują zaprzestać palenia, z leczeniem lub bez leczenia.14 15

Zaburzenia psychiczne w wywiadzie

Zaprzestanie palenia, z farmakoterapią lub bez, może wiązać się z zaostrzeniem podstawowej choroby psychicznej (np. depresji). Należy zachować ostrożność w przypadku pacjentów z chorobami psychicznymi w wywiadzie i pacjentom tym należy udzielić odpowiednich porad.16 17

Kobiety w wieku rozrodczym

Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować wysoce skuteczną metodę antykoncepcji podczas przyjmowania produktów leczniczych zawierających cytyzynę.18 19

Stosowanie u szczególnych grup pacjentów

Dzieci i młodzież

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania cytyzynikliny u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat nie zostały ustalone.20 21

Osoby w podeszłym wieku

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania cytyzynikliny u osób w wieku powyżej 65 lat nie zostały ustalone. 65 lat: skuteczność i bezpieczeństwo stosowania leku w tej grupie wiekowej nie zostały ustalone.”>22 23

Informacje o substancjach pomocniczych

Niektóre produkty lecznicze zawierające cytyzynę zawierają aspartam (E951), który jest źródłem fenyloalaniny. Może to mieć znaczenie dla pacjentów z fenyloketonurią.24 25

Przykładowe zawartości aspartamu w poszczególnych produktach:

Produkt leczniczy Zawartość aspartamu w tabletce
Cytisinicline APC Pharmlog 0,12 mg
Cytisinicline Pro-Pharma 0,12 mg
Exicyt 0,12 mg
Nikozipix 0,12 mg
Punkamlar 0,12 mg
Recigar 0,12 mg

26 27

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl