tworzenie się skrzepów

Tworzenie się skrzepów (trombogeneza) to złożony proces fizjologiczny, którego celem jest zatrzymanie krwawienia po uszkodzeniu naczynia krwionośnego. W mechanizmie tym można wyróżnić fazę naczyniową, płytkową i osoczową, które prowadzą do powstania stabilnego skrzepu fibrynowego.

Proces rozpoczyna się od obkurczenia uszkodzonego naczynia i ekspozycji kolagenu podśródbłonkowego, co aktywuje płytki krwi. Aktywowane płytki ulegają adhezji do miejsca uszkodzenia i agregacji, tworząc czop płytkowy. Równolegle dochodzi do aktywacji kaskady krzepnięcia (droga wewnątrz- i zewnątrzpochodna), której punktem końcowym jest wytworzenie trombiny przekształcającej fibrynogen w fibrynę.

Patologiczne tworzenie się skrzepów może występować w różnych stanach klinicznych, takich jak: zapalenie naczyń, miażdżyca, nowotwory, zakażenia, stany nadkrzepliwości wrodzone (np. mutacja czynnika V Leiden, niedobór antytrombiny III) i nabyte (np. zespół antyfosfolipidowy). Nieprawidłowa aktywacja procesu krzepnięcia może prowadzić do zakrzepicy żylnej, tętniczej oraz zatorowości, stanowiąc poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta.

W diagnostyce zaburzeń krzepnięcia wykorzystuje się badania przesiewowe (APTT, PT, fibrynogen, D-dimery) oraz specjalistyczne testy oceniające poszczególne elementy układu hemostazy. Profilaktyka i leczenie patologicznej zakrzepicy obejmuje stosowanie leków przeciwpłytkowych, przeciwkrzepliwych, trombolitycznych oraz metod mechanicznych zapobiegających zastojowi krwi.

Powiązane wpisy

  1. 20.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl