Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania mometazonu furoinianu

Przedkliniczne badania bezpieczeństwa mometazonu furoinianu, substancji czynnej leku Momecutan 1 mg/g maść, obejmują szereg aspektów, w tym toksyczność ostrą, toksyczność przewlekłą, potencjał mutagenny oraz wpływ na reprodukcję. Dane te są kluczowe dla zrozumienia profilu bezpieczeństwa leku przed jego zastosowaniem klinicznym.¹

Toksyczność ostra

Badania toksyczności ostrej mometazonu furoinianu przeprowadzono na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych, stosując różne drogi podania. Uzyskane wartości LD50 (dawka śmiertelna dla 50% badanej populacji) wskazują na stosunkowo niską toksyczność ostrą substancji.²

Toksyczność przewlekła

Przeprowadzono szereg badań nad toksycznością przewlekłą mometazonu furoinianu, stosując dawki znacznie przekraczające dawki terapeutyczne (670-krotność dawki terapeutycznej) przez okres 6 miesięcy. Obserwowane objawy były charakterystyczne dla przedawkowania glikokortykosteroidów i obejmowały:³

• Zmiany metaboliczne – zwolniony przyrost masy ciała, zaniki mięśni, zwiększenie obwodu brzucha
• Zmiany hematologiczne – zmniejszenie liczby limfocytów i granulocytów kwasochłonnych oraz zwiększenie liczby leukocytów obojętnochłonnych
• Zmiany biochemiczne – zwiększenie aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT) w surowicy, zwiększenie stężeń cholesterolu i triglicerydów, lipidemia
• Zmiany narządowe – zanik śledziony i grasicy, miejscowy zanik skóry, zwiększenie masy wątroby i nerek oraz zahamowanie osteogenezy

Należy zaznaczyć, że zmiany te były bardziej nasilone i występowały częściej u zwierząt otrzymujących substancję porównawczą – betametazonu walerianian. Żadna z badanych substancji nie wywoływała nietypowych objawów ogólnoustrojowych. Po wielokrotnej aplikacji mometazonu furoinianu lub betametazonu walerianianu w postaci kremu obserwowano jedynie przejściowe objawy skórne o nasileniu od łagodnego do umiarkowanego, takie jak rumień, fałdy skórne, złuszczanie się oraz pojawienie się grudek i/lub krostek.⁴

Potencjał mutagenny

Ocena potencjału mutagennego mometazonu furoinianu dostarczyła następujących wyników:⁵

• Testy na mutacje genowe wypadły negatywnie
• W badaniach in vitro mometazon indukował mutacje chromosomowe, ale wyłącznie w stężeniach toksycznych dla komórki
• W testach in vivo nie zaobserwowano podobnych zjawisk

Na podstawie powyższych danych można z wystarczającą pewnością wykluczyć ryzyko mutagenności związane ze stosowaniem mometazonu furoinianu.⁶

Wpływ na reprodukcję

Badania wpływu mometazonu furoinianu na reprodukcję wykazały istotne zmiany, zależne od gatunku, dawki i drogi podania:⁷

Wpływ na rozwój płodowy u królików:

• Zmniejszenie masy płodów po zastosowaniu dawki powyżej 0,15 mg/kg mc.
• Po miejscowym zastosowaniu obserwowano różne wady wrodzone u potomstwa, w tym:
  • Skrzywienie przednich łap
  • Rozszczep podniebienia
  • Niewykształcenie się pęcherzyka żółciowego
  • Przepuklina pępkowa

Wpływ na rozwój płodowy u szczurów:⁸

• Śmierć płodów po dawce podskórnej powyżej 7,5 µg/kg mc.
• Po dawce miejscowej powyżej 0,3 mg/kg mc. obserwowano:
  • Słaby rozwój (zmniejszenie masy ciała, opóźnienie kostnienia)
  • Zwiększenie częstości występowania przepukliny pępkowej
• Podawanie produktu leczniczego samicom w okresie okołoporodowym prowadziło do wydłużenia i utrudnienia porodu

Istotną obserwacją jest brak wpływu mometazonu furoinianu na płodność szczurów.⁹

Dane dotyczące stosowania w ciąży

Pomimo braku odpowiednich badań dotyczących stosowania mometazonu furoinianu podczas ciąży i karmienia piersią u ludzi, dotychczasowe doświadczenia kliniczne ze stosowaniem glikokortykosteroidów w pierwszym trymestrze ciąży nie wskazują na działanie teratogenne u ludzi. Niemniej jednak, ze względu na wyniki badań przedklinicznych, należy zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu leku u kobiet w ciąży.¹⁰