substytuty osocza

Substytuty osocza (zamienniki osocza) to grupa preparatów stosowanych w celu uzupełnienia objętości wewnątrznaczyniowej, przywrócenia prawidłowego ciśnienia onkotycznego i utrzymania hemodynamiki krążenia. Ich głównym zadaniem jest zastąpienie funkcji osocza w przypadku dużej utraty krwi, hipowolemii czy wstrząsu.

Wśród najczęściej stosowanych substytutów osocza wyróżnia się krystaloidy (np. roztwór soli fizjologicznej, płyn Ringera) oraz koloidy (dekstrany, hydroksyetylowana skrobia, żelatyny, albuminy). Krystaloidy są tańsze i łatwiej dostępne, ale szybciej opuszczają łożysko naczyniowe. Koloidy dłużej utrzymują się w naczyniach, efektywniej przywracając objętość wewnątrznaczyniową.

Wybór odpowiedniego substytutu osocza zależy od stanu klinicznego pacjenta, rodzaju i stopnia hipowolemii oraz schorzeń współistniejących. Należy uwzględnić potencjalne działania niepożądane – koloidy mogą wywoływać reakcje alergiczne i zaburzenia krzepnięcia, a niektóre (np. hydroksyetylowana skrobia) mają ograniczenia w stosowaniu u pacjentów z niewydolnością nerek.

W praktyce klinicznej substytuty osocza znajdują zastosowanie w leczeniu wstrząsu hipowolemicznego, krwotocznego, septycznego, podczas zabiegów operacyjnych z dużą utratą krwi oraz w stanach odwodnienia. Nowoczesne protokoły płynoterapii często zakładają terapię skojarzoną z użyciem zarówno krystaloidów, jak i koloidów w zależności od fazy leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl