przetoka okołoodbytowa
Przetoka okołoodbytowa to nieprawidłowe połączenie między kanałem odbytu a skórą okolicy odbytu. Powstaje najczęściej jako powikłanie ropnia okołoodbytowego, który nie został odpowiednio leczony lub samoistnie się opróżnił. Kanał przetoki rozpoczyna się zwykle w kryptach odbytowych (przestrzeniach między brodawkami odbytowymi), przebiega przez tkanki miękkie i kończy się ujściem zewnętrznym na skórze.
Klasyfikacja przetok według Parksa dzieli je na cztery główne typy: międzyzwieraczowe, przezzwieraczowe, nadzwieraczowe i pozazwieraczowe. Określenie typu przetoki jest kluczowe dla wyboru odpowiedniej metody leczenia. Najczęstszą przyczyną powstawania przetok jest choroba Leśniowskiego-Crohna, jednak mogą być również skutkiem urazów, nowotworów, radioterapii czy infekcji swoistych.
Diagnostyka przetok okołoodbytowych obejmuje badanie fizykalne, proktoskopię, endosonografię, rezonans magnetyczny oraz fistulografię. Leczenie jest przede wszystkim chirurgiczne i obejmuje różne techniki operacyjne, w zależności od przebiegu i złożoności przetoki, takie jak fistulotomia, fistulektomia, wycięcie przetoki z plastyką zwieraczy, zastosowanie seton, plastyka płatem śluzówkowym czy zastosowanie kleju fibrynowego. Szczególne wyzwanie stanowią przetoki nawrotowe oraz te występujące w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba zapalna jelit – Objawy
Zapalenie jelit (IBD) obejmuje przewlekłe choroby, głównie chorobę Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, charakteryzujące się stanem zapalnym przewodu pokarmowego. Choroba Leśniowskiego-Crohna najczęściej dotyczy końcowego odcinka jelita cienkiego (ileum) i fragmentów okrężnicy, natomiast wrzodziejące zapalenie jelita grubego ogranicza się do okrężnicy. Objawy obejmują biegunkę (często z krwią lub śluzem), ból brzucha, krwawienia z odbytu, utratę masy ciała, zmęczenie i gorączkę. Zaostrzenia mogą manifestować się ponad 10 krwawymi stolcami dziennie, gorączką i znaczną utratą masy ciała. Diagnostyka opiera się na badaniach laboratoryjnych, endoskopii (kolonoskopia, gastroskopia, endoskopia kapsułkowa) oraz obrazowych (RTG, TK, MRI), a także na monitorowaniu markerów zapalnych i objawów klinicznych. W przebiegu choroby mogą wystąpić powikłania takie jak zwężenia jelita, przetoki, ropnie, perforacje, toksyczne rozdęcie okrężnicy oraz zwiększone ryzyko raka jelita grubego.
biegunka, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, endoskopia kapsułkowa, gastroskopia, jelito cienkie, kolonoskopia, krew w stolcu, krwawa biegunka, niedokrwistość, niedożywienie, odwodnienie, okrężnica, osteoporoza, perforacja jelita, przetoka, przetoka okołoodbytowa, remisja, ropień, stan zapalny, tenesmus, toksyczne rozdęcie okrężnicy, ultrasonografia jelitowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaostrzenie choroby, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie otrzewnej, zapalenie stawów, zapalna choroba jelit, zwężenie światła jelita - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba leśniowskiego-crohna – Objawy
Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekłe, postępujące zapalenie przewodu pokarmowego, najczęściej lokalizujące się w końcowym odcinku jelita cienkiego (ileum) oraz okrężnicy. Charakteryzuje się zmiennym przebiegiem z okresami zaostrzeń i remisji. Objawy kliniczne zależą od lokalizacji i rozległości zmian zapalnych i obejmują przewlekłą biegunkę (często z domieszką krwi), ból brzucha (zwłaszcza w prawym dolnym kwadrancie), utratę masy ciała, zmęczenie, gorączkę niskiego stopnia oraz objawy okołoodbytowe, takie jak przetoki i ropnie. W przebiegu choroby mogą wystąpić także manifestacje pozajelitowe, m.in. zapalenie stawów, zmiany skórne (rumień guzowaty, piodermia zgorzelinowa), zapalenie oczu, kamica nerkowa, niedokrwistość oraz osteoporoza. U dzieci i młodzieży dodatkowo obserwuje się opóźnienie wzrostu i dojrzewania płciowego. Przewlekły stan zapalny prowadzi do powikłań takich jak niedrożność jelit, przetoki, ropnie, szczeliny odbytu oraz ryzyko perforacji jelita, co wymaga często interwencji chirurgicznej.
biegunka przewlekła, ból jamy brzusznej, choroba zapalna jelita, dysfagia, gorączka o niskim stopniu, kamica nerkowa, niedokrwistość, niedrożność jelit, niesteroidowe leki przeciwzapalne, opóźnienie wzrostu, osteoporoza, owrzodzenie jamy ustnej, perforacja jelita, pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych, piodermia zgorzelinowa, przetoka, przetoka okołoodbytowa, rak jelita grubego, remisja choroby, ropień, ropień okołoodbytowy, rumień guzowaty, szczelina odbytu, utrata masy ciała, zakrzepica żylna, zaostrzenie choroby, zapalenie nadtwardówki, zapalenie oczu, zapalenie otrzewnej, zapalenie stawów, zapalenie tęczówki, zatorowość płucna, zespół złego wchłaniania, zmęczenie - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba leśniowskiego-crohna – Leczenie
Choroba Leśniowskiego-Crohna to przewlekłe zapalne schorzenie jelit, które nie posiada leczenia przyczynowego, jednak dostępne terapie umożliwiają kontrolę objawów i indukcję remisji. Leczenie farmakologiczne obejmuje kortykosteroidy (np. prednizon, budezonid) stosowane krótkoterminowo w zaostrzeniach, aminosalicylany (mesalazyna, sulfasalazyna, balsalazyd) w łagodnych postaciach, immunosupresanty takie jak tiopuryny (azatiopryna, 6-merkaptopuryna) oraz metotreksat jako alternatywę. W terapii umiarkowanej do ciężkiej stosuje się biologiki: inhibitory TNF-α (infliksymab, adalimumab, certolizumab pegol), inhibitory integryny (wedolizumab, natalizumab), inhibitory IL-12/23 (ustekinumab) oraz nowsze inhibitory IL-23 (mirikizumab zatwierdzony przez FDA w 2025 r.). Ponadto, inhibitory JAK, takie jak upadacytynib (RINVOQ) i tofacitinib, stanowią nowoczesną opcję terapeutyczną. Antybiotyki (metronidazol, ciprofloksacyna) mogą wspomagać leczenie przetok i ropni, a odżywianie, w tym wyłączne żywienie dojelitowe (EEN), odgrywa istotną rolę zwłaszcza u dzieci. Wskazania do leczenia chirurgicznego obejmują powikłania takie jak zwężenia, przetoki, ropnie, perforacje czy nowotwory, jednak operacja nie jest leczeniem przyczynowym i wymaga dalszej terapii podtrzymującej.
aminosalicylan, choroba Leśniowskiego-Crohna, gojenie błony śluzowej, inhibitor IL-12/23, inhibitor IL-23, inhibitor integryny, inhibitor JAK, inhibitor TNF-alfa, kolektomia, kortykosteroid, leczenie podtrzymujące, leczenie skojarzone, lek biologiczny, lek immunomodulujący, metotreksat, proktokolektomia, przetoka okołoodbytowa, remisja choroby, resekcja jelita cienkiego, terapia biologiczna, terapia komórkami macierzystymi, tiopuryna, żywienie dojelitowe