stan osłupienia

Stan osłupienia (stupor) to poważne zaburzenie świadomości charakteryzujące się znacznym spowolnieniem psychoruchowym, ograniczeniem reakcji na bodźce oraz wyraźnym zmniejszeniem aktywności spontanicznej. Pacjent w stanie osłupienia zwykle pozostaje nieruchomy, z ograniczoną mimiką twarzy i spowolniałymi reakcjami obronnymi.

W obrazie klinicznym stuporu pacjent jest przytomny, ale wykazuje minimalną reakcję na otoczenie. Kontakt słowny jest znacznie utrudniony lub niemożliwy, chory rzadko odpowiada na pytania, a jeśli już, to odpowiedzi są lakoniczne. Charakterystyczna jest sztywna postawa ciała, czasem z objawem giętkości woskowej (możliwość ułożenia kończyn w nietypowej pozycji, którą pacjent utrzymuje przez dłuższy czas).

Stan osłupienia może występować w przebiegu różnych schorzeń, w tym: zaburzeń psychicznych (szczególnie schizofrenii katatonicznej, ciężkiej depresji), organicznych uszkodzeń mózgu (urazów, udarów, nowotworów), zatruć, zaburzeń metabolicznych czy infekcji ośrodkowego układu nerwowego. Diagnostyka różnicowa powinna obejmować badania obrazowe mózgu, badania laboratoryjne oraz konsultację psychiatryczną.

Leczenie stanu osłupienia zależy od przyczyny wywołującej. W przypadkach psychiatrycznych stosuje się leki przeciwpsychotyczne, przeciwdepresyjne lub terapię elektrowstrząsową. W stanach organicznych kluczowe jest leczenie choroby podstawowej. Stan osłupienia wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż może prowadzić do poważnych powikłań, w tym odwodnienia, niedożywienia czy powikłań zakrzepowo-zatorowych.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl