podjednostka kanałów wapniowych
Podjednostka kanałów wapniowych to struktura białkowa stanowiąca integralną część kanałów wapniowych regulowanych napięciem (VGCC), które kontrolują przepływ jonów wapnia do wnętrza komórki. Kanały te składają się z kilku podjednostek: głównej podjednostki α1, która tworzy por kanału oraz pomocniczych podjednostek β, α2δ oraz γ, które modulują właściwości elektrofizjologiczne kanału.
Podjednostka α1 jest największą strukturą (190-250 kDa) zbudowaną z czterech homologicznych domen (I-IV), z których każda zawiera sześć segmentów transbłonowych (S1-S6). Segmenty S4 pełnią funkcję czujników napięcia, a pętla między segmentami S5 i S6 tworzy por kanału. Zidentyfikowano dziesięć genów kodujących różne izoformy podjednostki α1, co odpowiada różnym typom kanałów (L, N, P/Q, R, T).
Podjednostki pomocnicze (β, α2δ, γ) mają kluczowe znaczenie w regulacji ekspresji kanałów wapniowych na powierzchni błony komórkowej, modulacji kinetyki aktywacji i inaktywacji kanału oraz wzmacnianiu przewodnictwa. Mutacje w genach kodujących te podjednostki wiążą się z występowaniem chorób neurologicznych takich jak migrena rodzinna, ataksja czy padaczka.
Leki blokujące kanały wapniowe (antagoniści wapnia) działają głównie poprzez wiązanie się z podjednostką α1. Przykładami są dihydropirydyny (np. amlodypina), fenylalkiloaminy (np. werapamil) i benzotiazepiny (np. diltiazem), które znajdują zastosowanie w terapii nadciśnienia tętniczego, choroby wieńcowej oraz zaburzeń rytmu serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Egzysta 225 mg
Pregabalina, będąca pochodną GABA i działająca poprzez wiązanie się z podjednostką α-δ kanałów wapniowych w OUN, wykazuje skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego (w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu i bólu po urazie rdzenia) oraz w terapii skojarzonej padaczki. W badaniach klinicznych stosowano dawkowanie 2x lub 3x na dobę, z porównywalnym profilem bezpieczeństwa i skuteczności. W neuropatii obwodowej 35% pacjentów leczonych pregabaliną osiągnęło ≥50% redukcję bólu (vs 18% placebo), a w neuropatii ośrodkowej 22% (vs 7% placebo). W terapii padaczki u dzieci dawka 10 mg/kg mc./dobę (maks. 600 mg/dobę) istotnie zmniejszała częstość napadów częściowych (40,6% pacjentów z ≥50% redukcją, p=0,0068 vs placebo). W badaniu u dzieci 1 miesiąca do 4 lat dawka 14 mg/kg mc./dobę znacząco redukowała częstość napadów (p=0,0223). W uogólnionych napadach toniczno-klonicznych nie wykazano istotnej różnicy skuteczności względem placebo.
badanie dna oka, ból neuropatyczny, dysfagia, działanie niepożądane, działanie przeciwdrgawkowe, gorączka, kwas gamma-aminomasłowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia, napad częściowy, napad drgawkowy, napad padaczkowy, neuralgia popółpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewyraźne widzenie, obwodowy ból neuropatyczny, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, podjednostka kanałów wapniowych, pole widzenia, pregabalina, senność, skala oceny lęku Hamiltona, terapia skojarzona, uogólnione zaburzenia lękowe, uraz rdzenia kręgowego, zakażenie górnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tabagine 75 mg
Pregabalina, będąca pochodną GABA i działająca poprzez wiązanie z podjednostką α2-δ kanałów wapniowych bramkowanych napięciem w OUN, wykazuje potwierdzoną skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego, w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu oraz bólu pourazowego rdzenia kręgowego. W badaniach klinicznych trwających do 13 tygodni (dawkowanie BID) i 8 tygodni (TID) wykazano szybkie i utrzymujące się zmniejszenie nasilenia bólu już od pierwszego tygodnia terapii. W grupie pacjentów z bólem neuropatycznym 35% leczonych pregabaliną osiągnęło co najmniej 50% redukcję bólu (vs. 18% placebo), a w przypadku ośrodkowego bólu neuropatycznego odsetek ten wyniósł 22% (vs. 7% placebo). W terapii skojarzonej padaczki pregabalina również wykazuje szybkie działanie, redukując częstość napadów już przed końcem pierwszego tygodnia leczenia, jednak jej skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci poniżej 12 lat pozostają niejednoznaczne, mimo że badania pediatryczne wykazały istotną skuteczność dawki 10 mg/kg mc./dobę (maks. 600 mg/dobę) w redukcji napadów częściowych (40,6% pacjentów z ≥50% redukcją napadów, p=0,0068 vs placebo). W przypadku uogólnionych napadów toniczno-klonicznych pregabalina nie wykazała przewagi nad placebo.
ból neuropatyczny, częściowy napad padaczkowy, kwas gamma-aminomasłowy, lek przeciwpadaczkowy, monoterapia, napad padaczkowy, neuralgia popółpaścowa, neuropatia cukrzycowa, niewyraźne widzenie, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, pierwotnie uogólniony napad toniczno-kloniczny, podjednostka kanałów wapniowych, pregabalina, skala oceny lęku Hamiltona, terapia skojarzona, uogólnione zaburzenie lękowe, uraz rdzenia kręgowego, zakażenie górnych dróg oddechowych, zmiana pola widzenia, zmniejszenie ostrości widzenia