Codeini phosphas hemihydricus
Codeini phosphas hemihydricus (fosforan kodeiny półwodny) to półsyntetyczny opioidowy lek przeciwbólowy, pochodna morfiny. Jest stosowany w leczeniu bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego oraz jako lek przeciwkaszlowy przy suchym, męczącym kaszlu.
Mechanizm działania fosforanu kodeiny polega na wiązaniu się z receptorami opioidowymi μ w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zahamowania transmisji bodźców bólowych oraz tłumienia odruchu kaszlowego poprzez bezpośrednie działanie na ośrodek kaszlu w rdzeniu przedłużonym. Fosforan kodeiny półwodny zawiera cząsteczkę wody krystalizacyjnej, co wpływa na jego właściwości fizykochemiczne.
W praktyce klinicznej codeini phosphas hemihydricus jest dostępny w formie tabletek, syropów i preparatów złożonych. Dawkowanie zależy od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz współistniejących chorób. Lek podlega ograniczeniom prawnym jako substancja psychoaktywna z potencjałem uzależniającym, choć ryzyko to jest niższe niż w przypadku silniejszych opioidów.
Istotne przeciwwskazania do stosowania fosforanu kodeiny obejmują nadwrażliwość na substancję czynną, ciężką niewydolność oddechową, astmę oskrzelową w fazie zaostrzenia oraz jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO. U pacjentów będących wolnymi metabolizerami CYP2D6 efekt przeciwbólowy może być ograniczony ze względu na zmniejszoną konwersję kodeiny do morfiny, która jest jej aktywnym metabolitem.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Sirupus Pini compositus (420 mg + 64 mg + 3,2 mg)/5 ml
Sirupus Pini compositus to syrop zawierający fosforan kodeiny półwodny (0,05 g/100 g syropu, co odpowiada 9,6 mg w dawce 15 ml), wyciąg sosnowy oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego, z dodatkiem etanolu do 5% m/m (≤ 750 mg w dawce). Ze względu na obecność kodeiny, działającej depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, oraz etanolu nasilającego to działanie, lek wywołuje istotne zaburzenia sprawności psychofizycznej, takie jak senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji. W konsekwencji stosowanie Sirupus Pini compositus stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn, co powinno być jasno zakomunikowane pacjentowi przez lekarza.
Codeini phosphas hemihydricus, działanie depresyjne na OUN, działanie sedatywne, Foeniculi tinctura, fosforan kodeiny półwodny, koordynacja wzrokowo-ruchowa, lek o działaniu sedatywnym, lek przeciwkaszlowy, nalewka z owocu kopru włoskiego, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, Pini extractum fluidum, senność, Sirupus Pini compositus, sprawność psychofizyczna, sprawność psychomotoryczna, substancja psychoaktywna, wyciąg sosnowy płynny, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy