zewnętrzny zwieracz odbytu
Zewnętrzny zwieracz odbytu (musculus sphincter ani externus) to mięsień poprzecznie prążkowany, położony dystalnie w stosunku do zwieracza wewnętrznego, otaczający kanał odbytu. Stanowi integralną część mechanizmu utrzymania kontinencji kałowej. W przeciwieństwie do zwieracza wewnętrznego, zewnętrzny zwieracz odbytu podlega kontroli wolicjonalnej poprzez unerwienie z nerwu sromowego (S2-S4).
Anatomicznie zewnętrzny zwieracz odbytu dzieli się na trzy części: podskórną, powierzchowną i głęboką. Współpracuje on ściśle z mięśniem łonowo-odbytniczym, tworząc kompleks funkcjonalny odpowiedzialny za świadome kontrolowanie wypróżnień. W spoczynku pozostaje w stanie toniczne skurczu, co zapobiega niekontrolowanemu oddawaniu stolca.
Dysfunkcja zewnętrznego zwieracza odbytu może prowadzić do nietrzymania stolca i gazów, co stanowi istotny problem kliniczny. Uszkodzenia zwieracza mogą być wynikiem urazów położniczych, zabiegów operacyjnych w obrębie odbytu, urazów mechanicznych miednicy mniejszej lub schorzeń neurologicznych. Diagnostyka obejmuje badanie kliniczne, manometrię anorektalną oraz badania obrazowe, takie jak ultrasonografia endorektalna i rezonans magnetyczny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Tyłopochylenie pochwy (rektokela) – Patofizjologia i mechanizm
Tyłopochylenie pochwy (rektokela) to wypadanie narządu miednicy, polegające na przepuklinie tkanki odbytnicy przez uszkodzoną przegrodę odbytniczo-pochwową do światła pochwy. Patomechanizm obejmuje osłabienie lub rozerwanie cienkiej błony łącznotkankowej (powięzi Denonvilliersa) oraz struktur podtrzymujących tylną ścianę pochwy, takich jak mięśnie dźwigacza odbytu i kompleks więzadeł krzyżowo-macicznych. Rektokela może mieć charakter niskiego, śródpochwowego lub wysokiego defektu, zależnie od lokalizacji uszkodzenia powięzi odbytniczo-pochwowej i przyczepów ciała kroczowego. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są urazy położnicze, zwłaszcza szybkie zstępowanie główki płodu, porody kleszczowe, rozdarcia krocza oraz przewlekły wzrost ciśnienia w jamie brzusznej (np. zaparcia, kaszel, podnoszenie ciężarów). W patogenezie istotną rolę odgrywają także zmiany związane z wiekiem, genetyczne predyspozycje oraz otyłość.
cystocele, enterocele, gradient ciśnienia odbytniczo-pochwowy, mięsień dźwigacz odbytu, poród kleszczowy, powięź Denonvilliersa, powięź endopelviczna, próba Valsalvy, przegroda odbytniczo-pochwowa, rektokela, sigmoidocele, tyłopochylenie pochwy, więzadło krzyżowo-maciczne, wypadanie narządów płciowych, zaburzenie defekacji, zapalenie oskrzeli, zaparcie, zewnętrzny zwieracz odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Niekontrolowane wypróżnianie – Patofizjologia i mechanizm
Niekontrolowane wypróżnianie (fecal incontinence) jest objawem wynikającym z dysfunkcji złożonej jednostki odbytniczo-odbytowej, obejmującej struktury anatomiczne takie jak odbytnica, wewnętrzny (IAS) i zewnętrzny zwieracz odbytu (EAS), mięsień łonowo-odbytniczy oraz poduszeczki naczyniowe. IAS, mięsień gładki o szerokości 0,3-0,5 cm, odpowiada za 70-80% spoczynkowego napięcia zwieracza, natomiast EAS (0,6-1,0 cm) działa wolicjonalnie, wzmacniając barierę. Kluczowe mechanizmy fizjologiczne kontroli wypróżniania to prawidłowe ciśnienie spoczynkowe, świadomy skurcz EAS, czucie odbytniczo-odbytowe, odruchy odbytniczo-odbytowe (RAIR i kurczący), podatność odbytnicy oraz odpowiednia konsystencja stolca i czas pasażu jelitowego. Patogeneza jest wieloczynnikowa, obejmując uszkodzenia zwieraczy (np. po urazie położniczym), zaburzenia neurologiczne (uszkodzenie nerwu sromowego, neuropatia cukrzycowa, choroby OUN), dysfunkcje czucia odbytniczego, zaburzenia odruchów oraz dysynergię dna miednicy, a także zmiany konsystencji stolca i motoryki jelitowej. Otyłość klasy II i III zwiększa ryzyko nietrzymania stolca, prawdopodobnie poprzez zmiany czucia odbytniczego. Wypadanie narządów miednicy, takie jak wypadanie odbytnicy czy uchyłek odbytnicy, również przyczynia się do zaburzeń.
biofeedback, kąt odbytniczo-odbytowy, manometria anorektalna, mięsień łonowo-odbytniczy, mięśnie dźwigacze odbytu, nacięcie krocza, neuromodulacja, neuropatia sromowa, niekontrolowane wypróżnianie, nietrzymanie z przepełnienia, odbytnica, odruch hamujący odbytniczo-odbytowy, sfinkteroplastyka, sfinkterotomia, stymulacja nerwów krzyżowych, stymulacja nerwu piszczelowego, sztuczny zwieracz odbytu, transpozycja mięśni, trening mięśni dna miednicy, uchyłek odbytnicy, ultrasonografia endoanalna, uraz położniczy, wewnętrzny zwieracz odbytu, wypadanie odbytnicy, zewnętrzny zwieracz odbytu - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół samotnego owrzodzenia odbytnicy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół samotnego owrzodzenia odbytnicy (ZSOO) to przewlekła, łagodna choroba odbytnicy, charakteryzująca się obecnością pojedynczych lub mnogich owrzodzeń, często związanych z przewlekłym zaparciem i nieprawidłową defekacją. Diagnostyka opiera się na objawach klinicznych, endoskopii oraz badaniu histopatologicznym, gdzie kluczowe są cechy takie jak włóknienie mięśniowe blaszki właściwej i dezorientacja włókien mięśniowych. Główne symptomy to krwawienie z odbytnicy, obfite wydzielanie śluzu, ból w okolicy miednicy, uczucie niepełnego wypróżnienia oraz rzadko wypadanie odbytnicy. Leczenie zachowawcze obejmuje modyfikację diety (zwiększenie błonnika, spożycie 1,5-2 litrów płynów dziennie), stosowanie środków zmiękczających stolec, terapię behawioralną (biofeedback) oraz leczenie miejscowe preparatami takimi jak sukralfat, salicylany, kortykosteroidy, sulfasalazyna i mesalazyna. W przypadkach opornych na leczenie lub z obecnością wypadania odbytnicy wskazane jest leczenie chirurgiczne, obejmujące m.in. rektopeksję, proktektomię kroczową czy procedurę Delorme’a.
analiza histopatologiczna, badanie endoskopowe, biofeedback, biopsja odbytnicy, blaszka właściwa, czopek glicerynowy, klej fibrynowy, kolostomia, kortykosteroidy, krwawienie z odbytnicy, mesalazyna, mięśnie dna miednicy, nieswoiste zapalenie jelit, nietrzymanie stolca, owrzodzenie odbytnicy, procedura Delorme’a, proktektomia kroczowa, przewlekłe zaparcie, rektopeksja, salicylany, sukralfat, sulfasalazyna, terapia behawioralna, wlewka doodbytnicza, włóknienie mięśniowe, wypadanie odbytnicy, zespół samotnego owrzodzenia odbytnicy, zewnętrzny zwieracz odbytu