Właściwości farmakodynamiczne
Tabagine 75 mg
Pregabalina, będąca pochodną GABA i działająca poprzez wiązanie z podjednostką α2-δ kanałów wapniowych bramkowanych napięciem w OUN, wykazuje potwierdzoną skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego, w tym neuropatii cukrzycowej, neuralgii po półpaścu oraz bólu pourazowego rdzenia kręgowego. W badaniach klinicznych trwających do 13 tygodni (dawkowanie BID) i 8 tygodni (TID) wykazano szybkie i utrzymujące się zmniejszenie nasilenia bólu już od pierwszego tygodnia terapii. W grupie pacjentów z bólem neuropatycznym 35% leczonych pregabaliną osiągnęło co najmniej 50% redukcję bólu (vs. 18% placebo), a w przypadku ośrodkowego bólu neuropatycznego odsetek ten wyniósł 22% (vs. 7% placebo). W terapii skojarzonej padaczki pregabalina również wykazuje szybkie działanie, redukując częstość napadów już przed końcem pierwszego tygodnia leczenia, jednak jej skuteczność i bezpieczeństwo u dzieci poniżej 12 lat pozostają niejednoznaczne, mimo że badania pediatryczne wykazały istotną skuteczność dawki 10 mg/kg mc./dobę (maks. 600 mg/dobę) w redukcji napadów częściowych (40,6% pacjentów z ≥50% redukcją napadów, p=0,0068 vs placebo). W przypadku uogólnionych napadów toniczno-klonicznych pregabalina nie wykazała przewagi nad placebo.
Właściwości farmakodynamiczne pregabaliny
Pregabalina, substancja czynna leku Tabagine, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwpadaczkowych (inne leki przeciwpadaczkowe), oznaczonej kodem ATC: N03AX16. Pod względem chemicznym jest pochodną kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) i występuje jako kwas (S)-3-(aminometylo)-5-metyloheksanowy.1
Mechanizm działania
Główny mechanizm działania pregabaliny opiera się na specyficznym wiązaniu z pomocniczą podjednostką (białko α2-δ) kanałów wapniowych bramkowanych napięciem w ośrodkowym układzie nerwowym. Dzięki temu oddziaływaniu dochodzi do modulacji aktywności tych kanałów, co przekłada się na efekty terapeutyczne w wielu stanach chorobowych.2
Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania
Ból neuropatyczny
Badania kliniczne potwierdziły skuteczność pregabaliny w leczeniu różnych typów bólu neuropatycznego. Wykazano jej efektywność w trzech głównych postaciach tego zaburzenia: neuropatii cukrzycowej, neuralgii po przebytym półpaścu oraz w bólu powstałym na skutek urazu rdzenia kręgowego. Należy zaznaczyć, że inne rodzaje bólu neuropatycznego nie zostały dotychczas przebadane z wykorzystaniem tego leku.3
Pregabalina była przedmiotem oceny w 10 kontrolowanych badaniach klinicznych, które trwały do 13 tygodni przy dawkowaniu dwa razy na dobę (BID) oraz do 8 tygodni przy schemacie trzech dawek dziennie (TID). Analiza wyników nie wykazała istotnych różnic pomiędzy profilami bezpieczeństwa i skuteczności stosowania obu schematów dawkowania.4
W badaniach klinicznych trwających do 12 tygodni, u pacjentów z bólem neuropatycznym zarówno pochodzenia obwodowego, jak i ośrodkowego, zaobserwowano szybkie pojawienie się efektu terapeutycznego – zmniejszenie nasilenia bólu uzyskiwano już w pierwszym tygodniu leczenia. Co istotne, efekt ten utrzymywał się przez cały okres badania.5
W kontrolowanych badaniach klinicznych dotyczących obwodowego bólu neuropatycznego wykazano znaczącą skuteczność pregabaliny w porównaniu do placebo. U 35% pacjentów leczonych pregabaliną odnotowano poprawę o co najmniej 50% w wynikach skali bólu, podczas gdy w grupie placebo taki efekt wystąpił tylko u 18% badanych. Przeprowadzono również analizę z uwzględnieniem działania niepożądanego w postaci senności. Wśród pacjentów, u których nie występowała senność, poprawę o co najmniej 50% zaobserwowano u 33% osób przyjmujących pregabalinę i u 18% otrzymujących placebo. Z kolei w grupie pacjentów doświadczających senności skuteczność leczenia była jeszcze wyższa – poprawę wykazano u 48% pacjentów leczonych pregabaliną wobec zaledwie 16% w grupie placebo.6
W przypadku ośrodkowego bólu neuropatycznego, kontrolowane badanie kliniczne również potwierdziło wyższą skuteczność pregabaliny w porównaniu do placebo. Poprawę o co najmniej 50% w punktowej ocenie nasilenia bólu stwierdzono u 22% pacjentów leczonych pregabaliną, podczas gdy w grupie placebo odsetek ten wyniósł tylko 7%.7
Padaczka
Terapia skojarzona
Skuteczność pregabaliny jako leku stosowanego w terapii skojarzonej w leczeniu padaczki oceniano w 3 kontrolowanych badaniach klinicznych trwających 12 tygodni. Stosowano dawkowanie dwa razy na dobę (BID) lub trzy razy na dobę (TID). Wyniki badań wskazują, że oba schematy dawkowania charakteryzowały się podobnymi profilami bezpieczeństwa i skuteczności.8
Podobnie jak w przypadku bólu neuropatycznego, również w leczeniu padaczki zaobserwowano szybkie wystąpienie efektu terapeutycznego. Zmniejszenie częstości napadów padaczkowych odnotowano przed zakończeniem pierwszego tygodnia terapii.9
Stosowanie u dzieci i młodzieży z padaczką
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania pregabaliny w terapii skojarzonej w leczeniu padaczki u dzieci poniżej 12 lat i młodzieży nie zostały jednoznacznie określone. Dane dotyczące bezpieczeństwa pochodzą z badania farmakokinetyki i tolerancji, które objęło pacjentów w wieku od 3 miesięcy do 16 lat (n=65) z częściowymi napadami padaczkowymi. Zaobserwowane działania niepożądane były podobne do tych występujących u dorosłych.10
Przeprowadzono kilka badań z udziałem dzieci i młodzieży z padaczką:
- 12-tygodniowe badanie kontrolowane placebo z udziałem 295 pacjentów pediatrycznych w wieku od 4 do 16 lat
- 14-dniowe badanie kontrolowane placebo z udziałem 175 pacjentów pediatrycznych w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat
- dwa trwające rok otwarte badania bezpieczeństwa obejmujące 54-osobową oraz 431-osobową grupę dzieci i młodzieży z padaczką w wieku od 3 miesięcy do 16 lat
Wyniki tych badań wskazują, że u dzieci i młodzieży z padaczką, niektóre działania niepożądane, takie jak gorączka i zakażenia górnych dróg oddechowych, występowały częściej niż w analogicznych badaniach u dorosłych pacjentów z padaczką.11
W 12-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo u pacjentów pediatrycznych (w wieku 4-16 lat) zastosowano trzy różne schematy leczenia:
- pregabalina w dawce 2,5 mg/kg masy ciała/dobę (maksymalnie 150 mg/dobę)
- pregabalina w dawce 10 mg/kg masy ciała/dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
- placebo
Odsetek pacjentów, u których zaobserwowano co najmniej 50% zmniejszenie liczby napadów częściowych w porównaniu do wartości wyjściowych, wynosił:
- 40,6% w grupie otrzymującej pregabalinę w dawce 10 mg/kg mc./dobę (p = 0,0068 w porównaniu do placebo)
- 29,1% w grupie otrzymującej pregabalinę w dawce 2,5 mg/kg mc./dobę (p = 0,2600 w porównaniu do placebo)
- 22,6% w grupie placebo
Wyniki te wskazują na istotną statystycznie skuteczność wyższej dawki pregabaliny w porównaniu do placebo.12
W 14-dniowym badaniu kontrolowanym placebo z udziałem młodszych pacjentów pediatrycznych (w wieku od 1 miesiąca do poniżej 4 lat) stosowano trzy schematy leczenia:
- pregabalina w dawce 7 mg/kg mc./dobę
- pregabalina w dawce 14 mg/kg mc./dobę
- placebo
Analizując medianę całodobowej częstości napadów przed rozpoczęciem leczenia i podczas wizyty końcowej, zaobserwowano następujące wartości:
- grupa pregabaliny 7 mg/kg mc./dobę: zmiana z 4,7 do 3,8
- grupa pregabaliny 14 mg/kg mc./dobę: zmiana z 5,4 do 1,4
- grupa placebo: zmiana z 2,9 do 2,3
Wykazano, że stosowanie pregabaliny w dawce 14 mg/kg mc./dobę znacząco zmniejszało przekształconą logarytmicznie częstość napadów częściowych w porównaniu z placebo (p = 0,0223). Natomiast w grupie otrzymującej niższą dawkę (7 mg/kg mc./dobę) nie stwierdzono istotnej poprawy w porównaniu do placebo.13
Przeprowadzono również 12-tygodniowe badanie kontrolowane placebo obejmujące 219 pacjentów z pierwotnie uogólnionymi napadami toniczno-klonicznymi (PGTC) w wieku od 5 do 65 lat, w tym 66 pacjentów w wieku 5-16 lat. Badanie oceniało trzy schematy leczenia jako terapię wspomagającą:
- pregabalina w dawce 5 mg/kg/dobę (maksymalnie 300 mg/dobę)
- pregabalina w dawce 10 mg/kg/dobę (maksymalnie 600 mg/dobę)
- placebo
Odsetek pacjentów z co najmniej 50% redukcją częstości napadów PGTC wynosił 41,3%, 38,9% i 41,7% odpowiednio w grupach otrzymujących pregabalinę w dawce 5 mg/kg/dobę, 10 mg/kg/dobę oraz placebo. Wyniki nie wykazały znaczącej przewagi pregabaliny nad placebo w tym typie napadów padaczkowych.14
Monoterapia w padaczce (pacjenci nowo zdiagnozowani)
Pregabalina została poddana ocenie w 1 kontrolowanym badaniu klinicznym trwającym 56 tygodni, w którym lek podawano według schematu dawkowania BID (dwa razy na dobę). Badanie to nie wykazało równoważności pregabaliny w stosunku do lamotryginy pod względem pierwszorzędowego punktu końcowego, zdefiniowanego jako 6-miesięczny okres wolny od napadów drgawek. Natomiast oba leki charakteryzowały się podobnym profilem bezpieczeństwa i były dobrze tolerowane przez pacjentów.15
Uogólnione zaburzenia lękowe
Skuteczność pregabaliny w leczeniu uogólnionych zaburzeń lękowych (GAD) została oceniona w szeregu badań klinicznych:
- 6 kontrolowanych badań trwających 4-6 tygodni
- 8-tygodniowe badanie z udziałem pacjentów w podeszłym wieku
- długookresowe badanie dotyczące zapobiegania nawrotom objawów zaburzenia, zawierające 6-miesięczną fazę prowadzoną metodą podwójnie ślepej próby
Efekt terapeutyczny pregabaliny w GAD pojawiał się szybko – zmniejszenie nasilenia objawów lękowych mierzonych za pomocą skali oceny lęku Hamiltona (HAM-A) obserwowano już w pierwszym tygodniu leczenia.16
W kontrolowanych badaniach klinicznych (trwających 4-8 tygodni) znaczącą poprawę, definiowaną jako co najmniej 50% redukcja całkowitej punktacji w skali HAM-A od początku badania do punktu końcowego, uzyskano u 52% pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu do 38% pacjentów otrzymujących placebo. Wynik ten wskazuje na istotną przewagę pregabaliny nad placebo w leczeniu objawów GAD.17
Działania niepożądane okulistyczne
W kontrolowanych badaniach klinicznych zaobserwowano, że niewyraźne widzenie występowało u większego odsetka pacjentów leczonych pregabaliną w porównaniu do grupy placebo. Należy jednak podkreślić, że w większości przypadków objawy te ustępowały samoistnie w miarę kontynuacji leczenia.18
W ramach kontrolowanych badań klinicznych przeprowadzono kompleksowe badania okulistyczne u ponad 3600 pacjentów. Badania te obejmowały:
- ocenę ostrości widzenia
- formalne badania pola widzenia
- badania dna oka po rozszerzeniu źrenicy
Wyniki tych badań wykazały:
| Parametr okulistyczny | Pregabalina | Placebo |
|---|---|---|
| Zmniejszenie ostrości widzenia | 6,5% pacjentów | 4,8% pacjentów |
| Zmiany pola widzenia | 12,4% pacjentów | 11,7% pacjentów |
| Zmiany w badaniu dna oka | 1,7% pacjentów | 2,1% pacjentów |
Jak widać z powyższych danych, większość parametrów wykazywała jedynie niewielkie różnice między grupą leczoną pregabaliną a grupą placebo, przy czym w przypadku zmian w badaniu dna oka odsetek był nawet nieco niższy w grupie pregabaliny.19
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania