Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pregabalina, substancja czynna produktu leczniczego Tabagine, wykazuje określony profil farmakokinetyczny, który należy uwzględnić przy rozważaniu potencjalnych interakcji lekowych. Lek jest wydalany z organizmu głównie w postaci niezmienionej w moczu, a jego metabolizm u ludzi nie ma istotnego znaczenia klinicznego (mniej niż 2% dawki jest usuwane w moczu w postaci metabolitów). Ponadto pregabalina nie hamuje metabolizmu innych leków in vitro oraz nie wiąże się z białkami osocza, co znacząco zmniejsza ryzyko występowania interakcji farmakokinetycznych.¹

Wyniki badań interakcji in vivo i analiza farmakokinetyczna populacji

W przeprowadzonych badaniach in vivo nie zaobserwowano istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych pomiędzy pregabaliną a szeregiem często stosowanych leków przeciwpadaczkowych, takich jak: fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina i gabapentyna. Podobnie nie odnotowano znaczących interakcji z lorazepamem, oksykodonem czy etanolem.²

Analiza farmakokinetyczna populacji wykazała dodatkowo, że doustne leki przeciwcukrzycowe, diuretyki, insulina oraz niektóre leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, tiagabina, topiramat) nie wywierają istotnego klinicznie wpływu na klirens pregabaliny.³

Interakcje z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi

W badaniach oceniających potencjalne interakcje, jednoczesne stosowanie pregabaliny z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi zawierającymi noretysteron i/lub etynyloestradiol nie wpływało na farmakokinetykę żadnego z tych leków w stanie stacjonarnym. Oznacza to, że pregabalina nie zmniejsza skuteczności antykoncepcyjnej tych preparatów.⁴

Interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy

Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje pregabaliny z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Pregabalina może nasilać działanie etanolu i lorazepamu, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych związanych z depresją OUN.⁵

Po wprowadzeniu produktu do obrotu raportowano przypadki ciężkich działań niepożądanych, w tym niewydolności oddechowej, śpiączki, a nawet zgonów u pacjentów przyjmujących pregabalinę jednocześnie z opioidami i/lub innymi lekami o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy. Dane te podkreślają konieczność zachowania szczególnej ostrożności przy łączeniu tych grup leków.⁶

W badaniach wykazano, że pregabalina prawdopodobnie działa addytywnie z oksykodonem w zakresie zaburzeń funkcji poznawczych i motoryki dużej. Oznacza to, że połączenie tych leków może powodować nasilenie zaburzeń związanych z koordynacją ruchową oraz funkcjami poznawczymi.⁷

Interakcje u pacjentów w wieku podeszłym

Nie przeprowadzono dotychczas swoistych badań oceniających interakcje farmakodynamiczne u ochotników w wieku podeszłym. Należy zaznaczyć, że dostępne dane dotyczące interakcji z innymi lekami pochodzą wyłącznie z badań przeprowadzonych u osób dorosłych, co stanowi ograniczenie w ekstrapolacji tych wyników na populację geriatryczną.⁸

Interakcje z alkoholem

Współstosowanie pregabaliny z etanolem (alkoholem) wymaga szczególnej uwagi klinicznej. Badania in vivo wykazały, że pregabalina może nasilać działanie etanolu na ośrodkowy układ nerwowy.⁹ Efekt ten ma charakter addytywny i może prowadzić do pogłębienia następujących objawów:

• Zwiększona sedacja (uspokojenie) i senność
• Zaburzenia koordynacji psychoruchowej
• Wydłużony czas reakcji
• Zaburzenia koncentracji i uwagi
• Nasilenie działania depresyjnego na układ oddechowy

Ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, należy bezwzględnie odradzać pacjentom spożywanie alkoholu podczas terapii produktem Tabagine. Niezastosowanie się do tego zalecenia może być przyczyną wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym osłabienia funkcji oddechowych, a w skrajnych przypadkach prowadzić do śpiączki.

Pacjentów należy poinformować, że nawet niewielkie ilości alkoholu mogą w połączeniu z pregabaliną znacząco zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w szczególności tych związanych z funkcjonowaniem ośrodkowego układu nerwowego.

Szczegółowy opis interakcji z lekami i nie tylko

Mechanizm interakcji

Interakcje pregabaliny z innymi lekami można podzielić na dwie główne kategorie:

1. Interakcje farmakokinetyczne – dotyczące wpływu na wchłanianie, dystrybucję, metabolizm i wydalanie leków. W przypadku pregabaliny są one nieznaczące ze względu na jej profil farmakokinetyczny (brak istotnego metabolizmu, brak wiązania z białkami osocza, wydalanie głównie przez nerki w postaci niezmienionej).¹⁰
2. Interakcje farmakodynamiczne – związane z sumowaniem lub znoszeniem efektów farmakologicznych. Ten typ interakcji jest bardziej istotny w przypadku pregabaliny, szczególnie w połączeniu z innymi lekami działającymi na OUN.

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Pomimo że pregabalina jest stosowana w leczeniu padaczki, nie wykazano istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, takimi jak:¹¹

• Fenytoina – nie zmienia stężenia pregabaliny ani fenytoiny w osoczu
• Karbamazepina – brak wzajemnego wpływu na farmakokinetykę
• Kwas walproinowy – nie obserwowano istotnych interakcji
• Lamotrygina – brak interakcji farmakokinetycznych
• Gabapentyna – pomimo podobnego mechanizmu działania, nie stwierdzono interakcji o znaczeniu klinicznym
• Fenobarbital – nie wpływa istotnie na klirens pregabaliny¹²
• Tiagabina – nie wpływa istotnie na klirens pregabaliny¹³
• Topiramat – nie wpływa istotnie na klirens pregabaliny¹⁴

Należy jednak pamiętać, że możliwe jest występowanie interakcji farmakodynamicznych, polegających na sumowaniu działań niepożądanych, zwłaszcza w zakresie działania na OUN (np. senność, zawroty głowy).

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

Analiza farmakokinetyczna populacji wykazała, że doustne leki przeciwcukrzycowe, jak również insulina, nie mają istotnego klinicznie wpływu na klirens pregabaliny.¹⁵ Nie obserwowano także istotnego wpływu pregabaliny na farmakokinetykę leków przeciwcukrzycowych.

Interakcje z lekami przeciwbólowymi, szczególnie opioidowymi

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu pregabaliny i opioidów ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki:¹⁶

• Niewydolności oddechowej
• Śpiączki
• Zgonów

W przypadku oksykodonu wykazano, że pregabalina działa addytywnie, szczególnie w zakresie zaburzeń funkcji poznawczych i motoryki dużej.¹⁷ Oznacza to, że u pacjentów stosujących jednocześnie pregabalinę i oksykodon może dochodzić do nasilenia:

• Zaburzeń koordynacji ruchowej
• Osłabienia funkcji poznawczych
• Sedacji
• Zaburzeń równowagi

Interakcje z benzodiazepinami

Pregabalina może nasilać działanie lorazepamu, a prawdopodobnie również innych benzodiazepin.¹⁸ Efekt ten ma charakter farmakodynamiczny i może prowadzić do nasilenia działania uspokajającego oraz innych objawów związanych z hamowaniem funkcji OUN. Należy zachować ostrożność, szczególnie w kontekście dawkowania obu leków.

Tabela interakcji lekowych

Szczególne grupy pacjentów z ryzykiem interakcji

Niektóre grupy pacjentów mogą być bardziej narażone na wystąpienie interakcji lekowych z pregabaliną:

• Pacjenci w wieku podeszłym – nie prowadzono swoistych badań dotyczących farmakodynamicznych interakcji u tej grupy pacjentów. Mogą oni wykazywać większą wrażliwość na działania depresyjne na OUN.¹⁹
• Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek – ze względu na wydalanie pregabaliny głównie przez nerki, u tych pacjentów może dochodzić do kumulacji leku i nasilenia potencjalnych interakcji.
• Pacjenci przyjmujący wiele leków jednocześnie (polipragmazja) – zwiększone ryzyko interakcji, szczególnie farmakodynamicznych.
• Pacjenci z chorobami układu oddechowego – szczególnie narażeni na depresyjne działanie na ośrodek oddechowy przy jednoczesnym stosowaniu z opioidami, benzodiazepinami czy alkoholem.