pierwotna nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego
Pierwotna nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego (PANDO – Primary Acquired Nasolacrimal Duct Obstruction) to stan chorobowy charakteryzujący się zablokowaniem drogi odpływu łez do jamy nosowej, który rozwija się bez uchwytnej przyczyny u osób dorosłych. W przeciwieństwie do niedrożności wrodzonej, która występuje u niemowląt, PANDO pojawia się później w życiu, najczęściej u osób w średnim i starszym wieku.
Etiologia schorzenia nie jest w pełni poznana, ale przypuszcza się, że główną rolę odgrywają procesy zapalne, zwłóknienie tkanek, zmiany inwolucyjne związane z wiekiem oraz anatomiczne predyspozycje. Zaobserwowano, że kobiety chorują częściej niż mężczyźni, co może sugerować wpływ czynników hormonalnych na rozwój tej patologii.
Główne objawy PANDO to łzawienie (epifora), zapalenie spojówek, nawracające zapalenia woreczka łzowego (dacryocystitis) oraz wydzielina śluzowo-ropna przy ucisku okolicy woreczka łzowego. Diagnostyka obejmuje badanie przepływu dróg łzowych (test zanikania barwnika, irygację), badania obrazowe (dacryocystografia, TK, MRI) oraz endoskopię nosa.
Leczenie PANDO może być zachowawcze (krople antybiotykowe, masaż okolicy woreczka łzowego) w przypadkach niepełnej niedrożności, jednak w większości przypadków konieczne jest leczenie operacyjne. Złotym standardem pozostaje zewnętrzna lub endoskopowa dacryocystorhinostomia (DCR), polegająca na wytworzeniu połączenia między woreczkiem łzowym a jamą nosową. Alternatywą są mniej inwazyjne zabiegi, takie jak balonoplastyka dróg łzowych czy intubacja silikonowa.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedrożność kanalika łzowego – Patofizjologia i mechanizm
Niedrożność kanalika łzowego (NLDO) to zaburzenie drenażu łez, które może być wrodzone lub nabyte, prowadząc do zastoju łez i zwiększonego ryzyka infekcji oraz stanów zapalnych. Wrodzona NLDO, występująca u 6-20% noworodków, najczęściej wynika z niepełnej kanalizacji przewodu nosowo-łzowego, zwłaszcza nieprzebitej błony w zastawce Hasnera. U dorosłych dominującą przyczyną jest pierwotna nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego (PANDO), związana z przewlekłym stanem zapalnym, zwłóknieniem i obrzękiem błony śluzowej. Wtórna nabyta niedrożność (SALDO) może być spowodowana infekcjami, urazami, nowotworami lub mechaniczna blokadą. Patomechanizm różni się w zależności od wieku i etiologii, a przewlekły stan zapalny prowadzi do zmian naczyniowych i zwłóknienia w okolicy woreczka łzowego i przewodu nosowo-łzowego, co utrudnia odpływ łez i sprzyja nawrotom infekcji.
Objawem dominującym jest epiphora, a powikłania obejmują zapalenie woreczka łzowego, zapalenie spojówek, a w ciężkich przypadkach zapalenie tkanek okołogałkowych, posocznicę czy zapalenie opon mózgowych. U dzieci NLDO często ustępuje samoistnie do 8-10 miesiąca życia, natomiast u dorosłych wymaga interwencji ze względu na przewlekły charakter i ryzyko powikłań. Diagnostyka powinna uwzględniać różnorodność przyczyn, w tym wrodzone anomalie, stany zapalne, urazy, nowotwory oraz zmiany inwolucyjne związane z wiekiem. Wczesne rozpoznanie i odpowiednie leczenie są kluczowe dla zapobiegania poważnym konsekwencjom klinicznym i poprawy jakości życia pacjentów.
dacryocystocele, dacryostenosis, kamień łzowy, kanalik łzowy, nadmierne łzawienie, niedrożność kanalika łzowego, niedrożność przewodu nosowo-łzowego, pierwotna nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego, posocznica, przewód nosowo-łzowy, punkt łzowy, ropień mózgu, torbiel woreczka łzowego, woreczek łzowy, wtórna nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego, zapalenie opon mózgowych, zapalenie spojówek, zapalenie woreczka łzowego, zapalenie zatok, zastawka Hasnera, zespół Downa, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń - Leksykon chorób i schorzeń
Niedrożność kanalika łzowego – Epidemiologia
Niedrożność kanalika łzowego (NLDO) jest najczęstszym zaburzeniem układu łzowego, występującym u 6-20% noworodków, z wyższą częstością u wcześniaków (około 16%) oraz u dzieci z zespołem Downa (22-36%). U niemowląt obserwuje się wysokie wskaźniki samoistnego ustępowania – około 70% do 3 miesiąca życia i ponad 90% do 12 miesiąca życia. U dorosłych NLDO jest rzadsza, z częstością około 37 przypadków na 100 000 osób rocznie, i zwykle wymaga interwencji medycznej, gdyż samoistne ustąpienie jest rzadkie. Czynniki ryzyka u dorosłych obejmują wiek 50-70 lat, przewlekłe stany zapalne, urazy, alergie, anomalie czaszkowo-twarzowe oraz leczenie onkologiczne (chemioterapia, radioterapia). U niemowląt i dzieci z grup ryzyka zaleca się obserwację i regularne kontrole okulistyczne, natomiast u dorosłych konieczne jest szybkie rozpoznanie i leczenie pierwotnej przyczyny niedrożności.
anizometropia, dacryocystitis, dacryocystorhinostomia, dacryostenosis, infekcja bakteryjna, jaskra, łzawienie, masaż dróg łzowych, niedrożność kanalika łzowego, niedrożność przewodu nosowo-łzowego, pierwotna nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego, ropna wydzielina, różnowzroczność, sondowanie dróg łzowych, trisomia 21, wtórna nabyta niedrożność przewodu nosowo-łzowego, zapalenie spojówek, zapalenie zatok przynosowych, zespół CHARGE, zespół Downa, zespół Goldenhara