ślina
Ślina jest biologicznym płynem wydzielanym przez gruczoły ślinowe, który pełni kluczową rolę w procesie trawienia, ochronie jamy ustnej oraz komunikacji werbalnej. Jej produkcja wynosi przeciętnie 0,5-1,5 litra na dobę, przy czym około 99% stanowi woda, a pozostały 1% to elektrolity, enzymy (głównie α-amylaza ślinowa), białka (m.in. mucyny, lizozym, laktoperoksydaza), immunoglobuliny oraz substancje przeciwbakteryjne.
Z punktu widzenia fizjologii, ślina pełni wiele istotnych funkcji. Rozpoczyna proces trawienia węglowodanów poprzez działanie amylazy ślinowej, zwilża pokarm ułatwiając formowanie kęsa i przełykanie, działa buforująco utrzymując odpowiednie pH jamy ustnej (około 6,8-7,4), a także wykazuje właściwości antybakteryjne chroniąc przed patogenami. Zmniejszona produkcja śliny (kserostomia) może prowadzić do poważnych problemów stomatologicznych, zaburzeń mowy i połykania.
W diagnostyce medycznej analiza śliny zyskuje coraz większe znaczenie jako nieinwazyjna metoda oceny stanu zdrowia. Umożliwia wykrywanie biomarkerów wielu chorób systemowych, monitorowanie poziomu hormonów, a także oznaczanie obecności leków i substancji uzależniających. Zaburzenia wydzielania śliny mogą być związane z chorobami ogólnoustrojowymi (zespół Sjögrena, cukrzyca, nadczynność i niedoczynność tarczycy), stosowanymi lekami (antycholinergiczne, przeciwdepresyjne, diuretyki) oraz radioterapią w obrębie głowy i szyi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Flavamed 15 mg/5 ml
Ambroksol chlorowodorek, substancja czynna syropu Flavamed (15 mg/5 ml), jest mukolitykiem o potwierdzonym działaniu mukolitycznym i sekretomotorycznym, stosowanym w terapii kaszlu i przeziębienia (kod ATC: R05CB06). Po podaniu doustnym efekt terapeutyczny pojawia się około 30 minut po aplikacji i utrzymuje się przez 6-12 godzin, co umożliwia optymalne dawkowanie. Ambroksol zmniejsza lepkość wydzieliny oskrzelowej oraz stymuluje nabłonek rzęskowy, poprawiając transport śluzu. Ponadto, lek wpływa na układ surfaktantu płucnego poprzez stymulację wydzielania i transportu surfaktantu przez pneumocyty typu II i komórki Clara, co zostało potwierdzone zarówno in vitro, jak i in vivo.
ambroksol chlorowodorek, amoksycyklina, bromoheksyna, cefuroksym, doksycyklina, drobne oskrzela, działanie mukolityczne, działanie sekretomotoryczne, erytromycyna, komórka Clara, lek mukolityczny, nabłonek rzęskowy, pęcherzyk płucny, pneumocyt typu II, ślina, surfaktant płucny, transport śluzu, wydzielina dróg oddechowych, wydzielina oskrzelowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ligosan 140 mg/g
Produkt leczniczy Ligosan w formie żelu okołozębowego zawiera doksycyklinę w stężeniu 140 mg/g i wykazuje korzystny profil farmakokinetyczny po poddziąsłowej aplikacji. U 20 pacjentów stężenie maksymalne doksycykliny w płynie dziąsłowym (GCF) osiągnięto już po 15 minutach, wynosząc 19,97 ± 5,85 mg/ml, a po 3 dniach utrzymywało się na poziomie 577,41 ± 127,34 µg/ml. Co istotne, terapeutyczne stężenie powyżej 16 µg/ml utrzymywało się w GCF przez co najmniej 12 dni, co zapewnia długotrwałą ekspozycję miejscową. W ślinie stężenie maksymalne wyniosło 17,83 ± 2,84 mg/ml, jednak po 3 dniach spadło do 28,90 ± 19,44 µg/ml, co stanowi około 5% stężenia w GCF. W surowicy krwi stężenie doksycykliny pozostawało poniżej poziomu wykrywalności 50 ng/ml, wskazując na minimalną absorpcję ogólnoustrojową i zmniejszone ryzyko działań niepożądanych.
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Melatonina Polfarmex 5 mg
Melatonina zawarta w preparacie Melatonina Polfarmex 5 mg charakteryzuje się zmienną biodostępnością w zakresie 3-76%, co wynika m.in. z efektu pierwszego przejścia wątrobowego obejmującego do 60% wchłoniętej dawki. Wchłanianie melatoniny jest zwiększone w obecności pokarmu, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w czasie 0,5-2 godzin po podaniu doustnym. Substancja czynna wiąże się z białkami osocza w około 60%, głównie z albuminami, alfa-1 kwaśną glikoproteiną oraz lipoproteinami o dużej gęstości, co determinuje frakcję wolną odpowiedzialną za efekt farmakologiczny. Melatonina dystrybuuje się do płynów ustrojowych, w tym śliny, płynu mózgowo-rdzeniowego oraz płynu omoczniowego, co ma znaczenie dla jej działania ośrodkowego.
6-hydroksymelatonina, albuminy, alfa-1 kwaśna glikoproteina, białka osocza, biodostępność, biotransformacja, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, glukuronid, hydroksylacja, koniugacja, lipoproteiny o dużej gęstości, melatonina, N-acetyloserotonina, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn omoczniowy, siarczan, ślina, stężenie maksymalne