Właściwości farmakodynamiczne leku Flavamed

Ambroksol chlorowodorek, substancja czynna preparatu Flavamed (15 mg/5 ml, syrop), należy do grupy farmakoterapeutycznej leków mukolitycznych stosowanych w leczeniu kaszlu i przeziębienia (kod ATC: R05CB06). Jest pochodną benzylaminy i metabolitem bromoheksyny, od której różni się brakiem grupy metylowej oraz obecnością grupy hydroksylowej w pozycji para-trans pierścienia cykloheksylowego. ¹

Mechanizm działania

Pomimo że dokładny mechanizm działania ambroksolu nie został w pełni wyjaśniony, liczne badania potwierdzają jego działanie mukolityczne i sekretomotoryczne. Działania te stanowią podstawę skuteczności terapeutycznej leku w schorzeniach dróg oddechowych. ²

Po doustnym podaniu, efekt terapeutyczny ambroksolu pojawia się średnio po 30 minutach od przyjęcia i utrzymuje się przez 6-12 godzin, w zależności od wielkości zastosowanej pojedynczej dawki. Ta właściwość farmakodynamiczna umożliwia odpowiednie dawkowanie leku i utrzymanie jego skuteczności w ciągu doby. ³

Wpływ na wydzielinę oskrzelową

W badaniach przedklinicznych wykazano, że ambroksol zwiększa ilość surowiczej wydzieliny oskrzelowej. Uważa się, że działanie terapeutyczne leku opiera się na dwóch mechanizmach – zmniejszeniu lepkości wydzieliny oraz pobudzeniu nabłonka rzęskowego, co w konsekwencji prowadzi do usprawnienia transportu śluzu w drogach oddechowych. ⁴

Wpływ na układ surfaktantu płucnego

Ambroksol wykazuje istotny wpływ na układ surfaktantu płucnego, działając bezpośrednio na pneumocyty typu II znajdujące się w pęcherzykach płucnych oraz na komórki Clara zlokalizowane w drobnych oskrzelach. ⁵

Substancja czynna stymuluje wydzielanie i transport surfaktantu – substancji powierzchniowo czynnej – zarówno w oskrzelach, jak i pęcherzykach płucnych. Efekt ten obserwowano u płodów oraz u osób dorosłych. Działanie to zostało potwierdzone w badaniach na hodowlach komórkowych (in vitro) oraz w warunkach in vivo u różnych gatunków zwierząt. ⁶

Interakcje z antybiotykami

Interesującą właściwością farmakodynamiczną ambroksolu jest jego zdolność do zwiększania stężenia niektórych antybiotyków w wydzielinach dróg oddechowych. Badania wykazały, że po podaniu ambroksolu dochodzi do zwiększenia stężenia takich antybiotyków jak:

• amoksycyklina
• cefuroksym
• erytromycyna
• doksycyklina

Zwiększone stężenia obserwowano zarówno w ślinie, jak i w wydzielinie pęcherzyków oskrzelowych. Należy jednak podkreślić, że do chwili obecnej brak jest jednoznacznych danych na temat klinicznego znaczenia tego zjawiska, co wymaga dalszych badań. ⁷