Leki w grupie
„leki mukolityczne”

Leki mukolityczne to grupa preparatów stosowanych w leczeniu chorób układu oddechowego, które charakteryzują się nadprodukcją gęstej, lepkiej wydzieliny oskrzelowej. Ich działanie polega na rozrzedzaniu i zmniejszaniu lepkości śluzu poprzez rozbijanie wiązań dwusiarczkowych w mucynie, głównym składniku wydzieliny, co ułatwia jej usunięcie z dróg oddechowych podczas kaszlu lub odkrztuszania.

Do najważniejszych substancji czynnych z grupy leków mukolitycznych należą: acetylocysteina (ACC, Fluimucil, ACC Optima), erdosteina (Erdomed), karbocysteina (Mucosolvan, Pectodrill), bromheksyna (Flegamina, Flegatussin) oraz ambroksol (Deflegmin, Mucosolvan, Ambrosol). Ambroksol i bromheksyna, choć często klasyfikowane jako mukolityki, wykazują również działanie wykrztuśne, stymulując produkcję rzadszego śluzu, dlatego są czasem wydzielane jako osobna podgrupa – leki mukokinetyczne.

Główną zaletą stosowania leków mukolitycznych jest ułatwienie oczyszczania dróg oddechowych, co prowadzi do zmniejszenia częstotliwości i nasilenia kaszlu oraz poprawy komfortu oddychania. Ponadto, niektóre z tych leków (np. acetylocysteina) wykazują dodatkowe właściwości przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Leki mukolityczne są szczególnie skuteczne w leczeniu przewlekłych chorób układu oddechowego, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), rozstrzenie oskrzeli czy mukowiscydoza.

Przy stosowaniu leków mukolitycznych należy zachować ostrożność, gdyż mogą one powodować działania niepożądane, takie jak podrażnienie błony śluzowej żołądka, nudności, wymioty czy reakcje alergiczne. U pacjentów z osłabionym odruchem kaszlowym mogą prowadzić do zalegania upłynnionego śluzu w drogach oddechowych, zwiększając ryzyko zakażeń. Istotne jest również, aby podczas terapii mukolitycznej pacjent przyjmował odpowiednią ilość płynów, co wspomaga działanie tych leków.

Leki mukolityczne można podzielić na dwie główne podgrupy: klasyczne mukolityki (acetylocysteina, erdosteina, karbocysteina), które bezpośrednio rozrywają wiązania w strukturze śluzu, oraz leki mukokinetyczne (ambroksol, bromheksyna), które dodatkowo stymulują produkcję surfaktantu płucnego i zwiększają aktywność rzęsek nabłonka oddechowego, ułatwiając transport śluzu. W niektórych klasyfikacjach wyróżnia się również mukolityki peptydowe (dornaza alfa), stosowane głównie w leczeniu mukowiscydozy.

Lista leków w tej grupie

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl