produkcja mleczanów

Produkcja mleczanów (kwasu mlekowego) jest naturalnym procesem metabolicznym zachodzącym w organizmie człowieka, szczególnie podczas wysiłku fizycznego. Powstają one głównie w mięśniach szkieletowych podczas glikolizy beztlenowej, gdy zapotrzebowanie energetyczne przekracza możliwości metabolizmu tlenowego.

W warunkach niedoboru tlenu lub intensywnego wysiłku, pirogronian powstający w procesie glikolizy jest przekształcany przez dehydrogenazę mleczanową (LDH) w kwas mlekowy. Proces ten pozwala na regenerację NAD+ niezbędnego do kontynuowania glikolizy i produkcji ATP, jednak prowadzi do zakwaszenia mięśni i obniżenia ich wydolności.

Zwiększona produkcja mleczanów występuje nie tylko podczas wysiłku fizycznego, ale również w stanach patologicznych, takich jak wstrząs, sepsa, niewydolność krążenia czy oddechowa. Monitorowanie poziomu mleczanów we krwi jest istotnym parametrem klinicznym, szczególnie w intensywnej terapii, gdzie wartości przekraczające 2 mmol/l mogą świadczyć o hipoperfuzji tkankowej i niedotlenieniu.

Warto zaznaczyć, że mleczany nie są jedynie produktem odpadowym – mogą być wykorzystane jako substrat energetyczny przez wątrobę (w cyklu Coriego), serce czy mózg. Nowoczesne podejście do fizjologii wysiłku traktuje mleczany jako ważny element metabolizmu energetycznego, a nie tylko marker zmęczenia mięśniowego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Potassium Chloride 0,15% + Glucose 5% B. Braun 1,5 g/l + 55 g/l

Produkt leczniczy Potassium Chloride + Glucose B. Braun w stężeniach 0,15% + 5% (20 mmol K+/l) oraz 0,3% + 5% (40 mmol K+/l) jest przeciwwskazany u pacjentów z hiperkaliemią, hiperchloremią, ciężką niewydolnością nerek z oligurią/anurią/azotemią, urazem głowy w pierwszych 24 godzinach, ostrym udarem niedokrwiennym, hiperglikemią oraz nadmiernym nawodnieniem. Podanie preparatu w tych stanach może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak nasilenie hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, kwasicy hiperchloremicznej, obrzęku mózgu, wzrostu ciśnienia śródczaszkowego, pogorszenia rokowania neurologicznego, diurezy osmotycznej, odwodnienia oraz niewydolności serca. Roztwory charakteryzują się osmolarnością hiperosmolarną (318 mOsm/l dla 0,15% + 5% i 358 mOsm/l dla 0,3% + 5%) oraz kwaśnym pH w zakresie 3,5-6,5, co może dodatkowo ograniczać ich stosowanie u wybranych pacjentów.
azotemia, beztlenowa glikoliza, ciśnienie śródczaszkowe, diureza osmotyczna, hiperchloremia, hiperglikemia, hiperkaliemia, kwasica hiperchloremiczna, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, oliguria i anuria, osmolarność teoretyczna, powikłania sercowo-naczyniowe, produkcja mleczanów, przewodnienie, roztwór hiperosmolarny, strefa penumbry, udar niedokrwienny, uraz głowy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zastój w krążeniu płucnym, zatrzymanie akcji serca
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Formetic SR 1000 mg

Metformina chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Formetic SR 1000 mg, zawierający 1000 mg metforminy chlorowodorku, co odpowiada 780 mg metforminy) jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Bezwzględnym przeciwwskazaniem są ostre kwasice metaboliczne, w tym kwasica mleczanowa i cukrzycowa kwasica ketonowa, a także stan przedśpiączkowy w cukrzycy. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 30 ml/min), gdyż upośledzona eliminacja metforminy zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej. Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest ocena funkcji nerek.
ciężka niewydolność nerek, ciężkie zakażenie, cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipoglikemiczne, GFR, glukoneogeneza wątrobowa, hiperglikemia, hipoksemia, hipoksja tkankowa, hipoperfuzja narządowa, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metformina chlorowodorek, nadwrażliwość, niedotlenienie tkanek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, odwodnienie, ostre uszkodzenie nerek, ostre zatrucie alkoholem, produkcja mleczanów, reakcja alergiczna, stan przedśpiączkowy cukrzycowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wstrząs, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie mikrokrążenia, zaburzenie pasażu jelitowego, zaburzenie świadomości, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Alikval Duo 50 mg + 1000 mg

Lek Alikval Duo, zawierający wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę chlorowodorku (850 mg lub 1000 mg), posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, a także u osób z nietolerancją laktozy (93,5 mg lub 110 mg w dawce). Kluczowymi przeciwwskazaniami są stany związane z ryzykiem kwasicy mleczanowej, takie jak ostra kwasica metaboliczna, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowy stan przedśpiączkowy oraz ciężka niewydolność nerek (GFR < 30 ml/min). Ponadto, lek jest przeciwwskazany w stanach ostrych zaburzających czynność nerek (odwodnienie, ciężkie zakażenia, wstrząs, nefropatia kontrastowa), a także w chorobach prowadzących do niedotlenienia tkanek (zaawansowana niewydolność serca i układu oddechowego, niedawny zawał mięśnia sercowego, wstrząs).
Alikval Duo nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji substancji czynnych i powikłań metabolicznych, w tym kwasicy mleczanowej. Przeciwwskazaniem jest także ostre zatrucie alkoholem oraz przewlekły alkoholizm, które nasilają ryzyko kwasicy mleczanowej. Lek jest przeciwwskazany podczas karmienia piersią z powodu potencjalnego przenikania substancji czynnych do mleka matki. Przed przepisaniem konieczna jest dokładna ocena funkcji nerek i wątroby oraz stanu klinicznego pacjenta, aby uniknąć poważnych powikłań. Należy również pamiętać, że tabletki Alikval Duo nie powinny być dzielone, kruszone ani żute, a pacjent powinien przyjmować je w całości.
alkoholizm, ciężkie zakażenie, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowy stan przedśpiączkowy, hipoperfuzja narządowa, kumulacja metforminy, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, laktoza, nadwrażliwość na substancje czynne, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie tkanek, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność układu oddechowego, odwodnienie, produkcja mleczanów, środki kontrastowe, tabletka powlekana, wildagliptyna i metformina, współczynnik filtracji kłębuszkowej, wstrząs, zaburzenia czynności wątroby, zatrucie alkoholem, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Avamina 850 mg

Lek Avamina, zawierający chlorowodorek metforminy, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metforminę lub substancje pomocnicze, a także w stanach związanych z ostrą kwasicą metaboliczną, takich jak kwasica mleczanowa, cukrzycowa kwasica ketonowa oraz stan przedśpiączkowy w cukrzycy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest ciężka niewydolność nerek z GFR < 30 ml/min, ze względu na ryzyko kumulacji metforminy i rozwoju kwasicy mleczanowej. Ponadto, lek nie powinien być stosowany w ostrych chorobach prowadzących do zaburzenia czynności nerek (odwodnienie, ciężkie zakażenia, wstrząs) oraz w stanach niedotlenienia tkanek, takich jak niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, świeży zawał mięśnia sercowego czy wstrząs, które zwiększają ryzyko kwasicy mleczanowej poprzez nasilenie metabolizmu beztlenowego i produkcji mleczanów.
chlorowodorek metforminy, cukrzycowa kwasica ketonowa, hipoksemia tkankowa, hipoperfuzja nerek, kwasica mleczanowa, metabolizm beztlenowy, nadwrażliwość na metforminę, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, ostra kwasica metaboliczna, ostre zatrucie alkoholem, produkcja mleczanów, przednerkowa niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, stan przedśpiączkowy w cukrzycy, terapia hipoglikemizująca, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Avamina SR

Podczas terapii metforminą w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Avamina SR, kluczowe jest monitorowanie czynności nerek, ze szczególnym uwzględnieniem wskaźnika filtracji kłębuszkowej (GFR). Metformina jest przeciwwskazana u pacjentów z GFR <30 ml/min oraz w stanach prowadzących do nagłego pogorszenia funkcji nerek, takich jak odwodnienie, niewydolność serca niestabilna, czy stosowanie jodowych środków kontrastowych. W takich sytuacjach należy tymczasowo przerwać podawanie leku i ocenić stan kliniczny pacjenta. Szczególną ostrożność wymaga także stosowanie leków wpływających na funkcję nerek, takich jak leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne oraz NLPZ. Ryzyko kwasicy mleczanowej, poważnego powikłania metabolicznego, wzrasta przy kumulacji metforminy, co manifestuje się m.in. zmniejszeniem pH krwi (<7,35), wzrostem stężenia mleczanów (>5 mmol/l), zwiększoną luką anionową oraz zaburzeniem stosunku mleczanów do pirogronianów.
alkoholizm, astenia, chlorowodorek metforminy, choroby układu krążenia, choroby układu oddechowego, duszność kwasicza, gospodarka wodno-elektrolitowa, hipotermia, jodowe środki kontrastowe, ketoza, kwasica mleczanowa, leki moczopędne, leki przeciwnadciśnieniowe, luka anionowa, metabolizm kwasu mlekowego, nefropatia kontrastowa, neuropatia, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niedotlenienie tkankowe, niekontrolowana cukrzyca, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odwodnienie organizmu, posocznica, powikłanie metaboliczne, produkcja mleczanów, śpiączka, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, wskaźnik GFR, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Glucophage 500 mg 500 mg

Metformina chlorowodorek, zawarta w leku Glucophage 500 mg (500 mg chlorowodorku metforminy, odpowiadające 390 mg metforminy), jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest obecność ostrej kwasicy metabolicznej, w tym kwasicy mleczanowej oraz cukrzycowej kwasicy ketonowej, a także stan przedśpiączkowy cukrzycowy, wymagający insulinoterapii. Metformina nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 ml/min) ze względu na ryzyko kumulacji leku i rozwoju kwasicy mleczanowej. Dodatkowo, przeciwwskazania obejmują stany ostre wpływające na funkcję nerek, takie jak odwodnienie, ciężkie zakażenia i wstrząs, które mogą zaburzać eliminację metforminy.
beztlenowy metabolizm glukozy, chlorowodorek metforminy, cukrzycowa kwasica ketonowa, dysfagia, filtracja kłębuszkowa, hipoksemia, hipoperfuzja narządowa, insulinoterapia, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, nadwrażliwość na metforminę, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, prerenalna niewydolność nerek, produkcja mleczanów, reakcja anafilaktyczna, środek kontrastowy, stan przedśpiączkowy cukrzycowy, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrucie alkoholem, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie ogólne, znieczulenie podpajęczynówkowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Metformax 1000 1000 mg

Metformax 1000, zawierający 1000 mg chlorowodorku metforminy (780 mg metforminy), posiada liczne przeciwwskazania wynikające z farmakologii leku i ryzyka powikłań, zwłaszcza kwasicy mleczanowej. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na metforminę lub składniki pomocnicze, ostrą kwasicę metaboliczną (w tym kwasicę mleczanową i cukrzycową kwasicę ketonową), stan przedśpiączkowy w cukrzycy, ciężką niewydolność nerek (GFR <30 ml/min), a także stany kliniczne prowadzące do niedotlenienia tkanek, takie jak niewyrównana niewydolność serca, niewydolność oddechowa, niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego oraz wstrząs. Ponadto, przeciwwskazaniem jest niewydolność wątroby, ostre zatrucie alkoholem oraz alkoholizm, które zwiększają ryzyko kwasicy mleczanowej poprzez zaburzenia metabolizmu mleczanów.
beztlenowy metabolizm glukozy, chlorowodorek metforminy, ciężka niewydolność nerek, cukrzycowa kwasica ketonowa, hipoperfuzja nerek, jodowe środki kontrastowe, kwasica mleczanowa, leczenie hipoglikemizujące, nadwrażliwość na lek, niedotlenienie tkanek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, odwodnienie organizmu, ostra kwasica metaboliczna, ostre zatrucie alkoholem, produkcja mleczanów, przewlekła obturacyjna choroba płuc, stan przedśpiączkowy cukrzycowy, współczynnik GFR, współczynnik przesączania kłębuszkowego, zawał mięśnia sercowego, znieczulenie ogólne, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie zewnątrzoponowe
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lonamo Duo 50 mg + 1000 mg

Preparat Lonamo Duo, zawierający sytagliptynę 50 mg oraz metforminę 1000 mg, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które lekarz musi uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Stosowanie leku jest zabronione u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, ostrą kwasicą metaboliczną (w tym kwasicą mleczanową i cukrzycową kwasicą ketonową), cukrzycowym stanem przedśpiączkowym oraz ciężką niewydolnością nerek (GFR <30 mL/min). Ponadto, lek nie powinien być stosowany w stanach mogących upośledzać czynność nerek, takich jak odwodnienie, ciężkie zakażenia, wstrząs czy donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod. Przeciwwskazania obejmują także choroby powodujące niedotlenienie tkanek (niewydolność serca, układu oddechowego, niedawny zawał mięśnia sercowego, wstrząs), zaburzenia czynności wątroby, ostre zatrucie alkoholowe oraz alkoholizm. Lonamo Duo jest również przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w okresie laktacji.
ciężkie zakażenie, cukrzyca typu 2, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowy stan przedśpiączkowy, dysfunkcja wątroby, hipoksemia, hipoperfuzja narządowa, karmienie piersią, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metabolizm kwasu mlekowego, metformina, nefropatia kontrastowa, niedotlenienie tkanek, nieprawidłowa glikemia na czczo, nietolerancja glukozy, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, odwodnienie, ostre zapalenie trzustki, ostre zatrucie alkoholowe, perfuzja nerkowa, produkcja mleczanów, przesączanie kłębuszkowe, stan przedcukrzycowy, substancja czynna, sytagliptyna, wstrząs, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Metformin Galena 850 mg

Podczas terapii metforminą chlorowodorkiem istotne jest monitorowanie interakcji lekowych, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo leczenia. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie metforminy z alkoholem, co zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej, zwłaszcza u pacjentów z głodzeniem, niedożywieniem lub zaburzeniami czynności wątroby. Zaleca się całkowite unikanie alkoholu oraz leków zawierających alkohol. W przypadku stosowania jodowych środków kontrastowych konieczne jest przerwanie metforminy przed badaniem i wznowienie terapii dopiero po 48 godzinach oraz potwierdzeniu prawidłowej funkcji nerek. Leki takie jak NLPZ, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz diuretyki pętlowe mogą upośledzać czynność nerek, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i ewentualnej korekty dawki metforminy.
antagonista receptora angiotensyny II, glikokortykosteroid, głodzenie, glukoneogeneza wątrobowa, hipoglikemia, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, jodowy środek kontrastowy, kwasica mleczanowa, lek moczopędny, marskość wątroby, metformina, metformina chlorowodorek, niedożywienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odwodnienie, produkcja mleczanów, receptor β2-adrenergiczny, stłuszczenie wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zwłóknienie wątroby
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Metformin Medreg 1000 mg

Chlorowodorek metforminy, dostępny w preparacie Metformin Medreg w dawkach 500 mg, 850 mg oraz 1000 mg (odpowiednio 390 mg, 662,9 mg oraz 780 mg metforminy), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także w ostrych kwasicach metabolicznych, takich jak kwasica mleczanowa i cukrzycowa kwasica ketonowa. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest stan przedśpiączkowy cukrzycowy wymagający insulinoterapii. Ponadto, metformina nie powinna być stosowana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (GFR < 30 ml/min) ze względu na ryzyko kumulacji leku i rozwoju kwasicy mleczanowej. Przeciwwskazania obejmują także stany prowadzące do ostrego uszkodzenia nerek, takie jak odwodnienie, ciężkie zakażenia i wstrząs, które mogą pogorszyć eliminację metforminy i zwiększyć ryzyko działań niepożądanych.
alkoholizm, chlorowodorek metforminy, ciała ketonowe, ciężkie zakażenie, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, dysfunkcja wątroby, działanie niepożądane, filtracja kłębuszkowa, hipoglikemia, hipoksemia, hipoksja tkankowa, hipoperfuzja nerkowa, insulinoterapia, kumulacja leku, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, metabolizm glukozy, nadwrażliwość na lek, niedotlenienie tkanek, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, oksygenacja tkanek, ostre uszkodzenie nerek, perfuzja nerkowa, produkcja mleczanów, reakcja anafilaktyczna, sepsa, stan przedśpiączkowy cukrzycowy, szlak beztlenowy, tabletka powlekana, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia hemodynamiczne, zatrucie alkoholem, zawał mięśnia sercowego