dane epidemiologiczne
Dane epidemiologiczne to uporządkowane informacje statystyczne dotyczące występowania, rozprzestrzeniania się oraz czynników wpływających na częstość występowania chorób i innych zjawisk zdrowotnych w populacji. Stanowią one fundament badań epidemiologicznych i są niezbędne do planowania działań z zakresu zdrowia publicznego.
W praktyce klinicznej dane epidemiologiczne pozwalają lekarzom na ocenę ryzyka wystąpienia określonych chorób u pacjentów na podstawie ich cech demograficznych, stylu życia czy historii medycznej. Informacje te obejmują wskaźniki takie jak zapadalność, chorobowość, umieralność, śmiertelność oraz dane dotyczące czynników ryzyka i ochronnych.
Analiza danych epidemiologicznych umożliwia identyfikację trendów czasowych i geograficznych w występowaniu chorób, co jest kluczowe dla wczesnego wykrywania epidemii oraz oceny skuteczności interwencji medycznych i programów profilaktycznych. Nowoczesne systemy nadzoru epidemiologicznego wykorzystują zaawansowane metody statystyczne i informatyczne do szybkiego gromadzenia i analizy tych danych.
Wiarygodne dane epidemiologiczne są fundamentem medycyny opartej na dowodach (EBM) oraz podstawą do formułowania wytycznych i standardów postępowania medycznego. Ich jakość i dostępność wpływa bezpośrednio na trafność decyzji podejmowanych zarówno w odniesieniu do indywidualnych pacjentów, jak i całych populacji.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Remurel 40 mg/ml
Produkt leczniczy Remurel zawierający glatiramer octan w dawce 40 mg/ml został oceniony pod kątem bezpieczeństwa stosowania w ciąży. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały toksycznego wpływu na reprodukcję, a dane kliniczne dotyczące formy 20 mg/ml nie wskazują na zwiększone ryzyko wad rozwojowych, toksyczności płodu ani negatywnych skutków dla noworodków. Dane dotyczące wyższej dawki 40 mg/ml są zgodne z tymi obserwacjami, jednak brak jest kompleksowych danych epidemiologicznych na szeroką skalę. W związku z tym zaleca się ostrożność i unikanie stosowania Remurel w ciąży, chyba że korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, a decyzja powinna być podejmowana indywidualnie, uwzględniając stan kliniczny pacjentki.
aminokwas, badanie nieinterwencyjne retrospektywne, dalton, dane epidemiologiczne, glatirameru octan, karmienie piersią, kwas L-glutaminowy, L-alanina, L-lizyna, L-tyrozyna, laktacja, masa cząsteczkowa, model zwierzęcy, monitorowanie zdrowia, profil bezpieczeństwa, Remurel, roztwór do wstrzykiwań, syntetyczny polipeptyd, terapia modyfikująca przebieg choroby, toksyczność noworodkowa, toksyczność płodowa, wada rozwojowa, właściwość fizykochemiczna, zalecenie kliniczne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Afobam 0,5 mg
Alprazolam, jako benzodiazepina, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane epidemiologiczne wskazują, że ekspozycja na benzodiazepiny w pierwszym trymestrze nie zwiększa istotnie ryzyka wad rozwojowych, choć niektóre badania sugerowały dwukrotny wzrost ryzyka rozszczepów wargi i podniebienia. Stosowanie dużych dawek w drugim i trzecim trymestrze może prowadzić do ograniczenia ruchów płodu i zmienności rytmu serca. W ostatnim etapie ciąży nawet małe dawki alprazolamu mogą wywołać u noworodka zespół wiotkiego dziecka, objawiający się hipotonią osiową, zaburzeniami ssania i niskim przyrostem masy ciała, trwający 1-3 tygodnie. Duże dawki mogą powodować depresję oddechową, bezdech i hipotermię. Ponadto, istnieje ryzyko zespołu odstawienia u noworodka, manifestującego się nadpobudliwością, pobudzeniem i drżeniem mięśniowym, które mogą utrzymywać się kilka dni po porodzie.
alprazolam, benzodiazepiny, bezdech, dane epidemiologiczne, depresja oddechowa, drżenie mięśniowe, hipotermia, hipotonia osiowa, nadpobudliwość psychoruchowa, okres półtrwania substancji, ośrodkowy układ nerwowy, psychoterapia poznawczo-behawioralna, rozszczep wargi i podniebienia, trymestr ciąży, zaburzenie lękowe, zespół odstawienia, zespół wiotkiego dziecka - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Bupivacaine Spinal Grindeks 5 mg/ml
W kontekście stosowania bupiwakainy chlorowodorku 5 mg/ml (Bupivacaine Spinal Grindeks) u kobiet w ciąży, dane kliniczne nie wykazują jednoznacznych dowodów na szkodliwy wpływ na przebieg ciąży, jednakże dostępne informacje epidemiologiczne są ograniczone, a badania u ludzi niewystarczające. Badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały, że wysokie dawki leku mogą obniżać przeżywalność płodów u szczurów oraz negatywnie wpływać na rozwój zarodków u królików. W praktyce klinicznej zaleca się unikanie stosowania bupiwakainy we wczesnej ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W zaawansowanej ciąży wskazane jest stosowanie zmniejszonej dawki leku, aby zminimalizować ryzyko dla płodu przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej.
badanie przedkliniczne, Bupivacaine Spinal Grindeks, bupiwakaina, bupiwakaina chlorowodorek, dane epidemiologiczne, działania niepożądane, mleko kobiece, modyfikacja dawkowania, monitorowanie stanu matki, przeżywalność płodów, roztwór do wstrzykiwań, rozwój zarodkowy, środek znieczulający, trymestr ciąży - Leksykon substancji czynnych
Iwermektyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Iwermektyna, dostępna w postaci tabletek (Ivermectin Medical Valley 3 mg, Scavertin 3 mg) oraz kremu (Soolantra 10 mg/g), powinna być stosowana u kobiet w ciąży wyłącznie przy ścisłych wskazaniach medycznych. Dane kliniczne dotyczące jej stosowania w ciąży są ograniczone, jednak badania na około 300 kobietach leczonych doustnie w pierwszym trymestrze nie wykazały zwiększonego ryzyka wad wrodzonych, poronień, porodów przedwczesnych ani śmiertelności noworodków. W przypadku kremu Soolantra brak jest wystarczających danych klinicznych, a badania na zwierzętach wykazały działanie teratogenne po podaniu doustnym, choć niska ekspozycja ogólnoustrojowa po zastosowaniu miejscowym sugeruje minimalne ryzyko dla płodu. Preparatu Soolantra nie zaleca się stosować w ciąży. U szczurów iwermektyna w dawce 200 µg/kg mc. (3-krotnie wyższej niż maksymalna dawka u ludzi) nie wykazała działań niepożądanych na reprodukcję.
dane epidemiologiczne, dane farmakokinetyczne, dane toksykologiczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, kobieta w okresie rozrodczym, onchocerkoza, poród przedwczesny, poronienie samoistne, postać farmaceutyczna, preparat doustny, śmiertelność noworodków, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Telmisartan Orion 40 mg
Telmisartan, jako antagonista receptora angiotensyny II, jest przeciwwskazany w drugim i trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko toksycznego działania na płód, obejmującego pogorszenie czynności nerek, małowodzie oraz opóźnienie kostnienia czaszki. W pierwszym trymestrze stosowanie telmisartanu nie jest zalecane z powodu potencjalnego, choć nie do końca potwierdzonego, ryzyka teratogennego. W przypadku ekspozycji od drugiego trymestru konieczne jest wykonanie badania ultrasonograficznego nerek i czaszki płodu. Po urodzeniu noworodki powinny być monitorowane pod kątem niewydolności nerek, niedociśnienia tętniczego oraz hiperkaliemii. W przypadku planowania ciąży lub jej stwierdzenia, leczenie telmisartanem należy natychmiast przerwać i rozważyć alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o udokumentowanym bezpieczeństwie w ciąży.
antagonista receptora angiotensyny II, badanie ultrasonograficzne, czynność nerek, dane epidemiologiczne, działanie teratogenne, ekspozycja na inhibitory ACE, hiperkaliemia, inhibitor ACE, lek przeciwnadciśnieniowy, małowodzie, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, opóźnienie kostnienia czaszki, poród przedwczesny, telmisartan - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vicks MedDex o smaku miodu na kaszel suchy 0,133 % (W/V)
W praktyce klinicznej stosowanie syropu Vicks MedDex (dekstrometorfanu bromowodorek 20 mg/15 ml) u kobiet planujących ciążę, w ciąży oraz podczas laktacji wymaga szczególnej ostrożności. Dane epidemiologiczne są ograniczone, jednak dotychczasowe badania nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych u płodu przy ekspozycji prenatalnej. Mimo to, brak jest pełnej dokumentacji dotyczącej czasu i okresu stosowania leku. Badania na zwierzętach nie wskazują na toksyczny wpływ na reprodukcję, jednak wysokie dawki dekstrometorfanu mogą wywołać depresję oddechową u noworodków, co stanowi istotne zagrożenie. Stosowanie leku w ciąży powinno odbywać się wyłącznie po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka, w wyjątkowych przypadkach klinicznych i pod nadzorem specjalisty. Brak jest danych klinicznych dotyczących przenikania dekstrometorfanu do mleka matki, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności podczas laktacji ze względu na potencjalne ryzyko depresji oddechowej u dziecka karmionego piersią.
badanie niekliniczne, badanie przedkliniczne, cukrzyca ciążowa, dane epidemiologiczne, dekstrometorfan, dekstrometorfanu bromowodorek, depresja oddechowa, ekspozycja, kaszel suchy, laktacja, nadciśnienie indukowane ciążą, okres prenatalny, płód, przenikanie do mleka, ryzyko dla ludzi, substancja czynna, substancja pomocnicza, toksyczny wpływ, wada rozwojowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Kalms Noc 385 mg
Preparaty zawierające wyciąg z korzenia kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis L.), takie jak Kalms Noc (385 mg wyciągu wodno-alkoholowego, odpowiadającego 1540-1925 mg surowca), wymagają szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w okresie rozrodczym. Brak jest wystarczających danych klinicznych i epidemiologicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania tego leku w ciąży oraz podczas laktacji. W związku z tym nie zaleca się przepisywania Kalms Noc kobietom ciężarnym i karmiącym piersią. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności odstawienia preparatu w przypadku planowania lub podejrzenia ciąży oraz rozważyć alternatywne metody leczenia o lepiej udokumentowanym profilu bezpieczeństwa. W sytuacjach wyjątkowych, gdy korzyści przewyższają ryzyko, konieczne jest monitorowanie stanu matki i dziecka oraz natychmiastowe przerwanie terapii w przypadku niepokojących objawów.
alternatywna metoda leczenia, badanie kliniczne, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, dane epidemiologiczne, Kalms Noc, korzeń kozłka lekarskiego, parametr płodności, profil bezpieczeństwa, przenikanie składnika aktywnego, skuteczna antykoncepcja, status prokreacyjny, stosunek korzyści do ryzyka, Valeriana officinalis, zaburzenie płodności - Leksykon substancji czynnych
Nalewka z kłącza pięciornika – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Nalewka z kłącza pięciornika (Tormentillae tinctura) jest składnikiem maści Neo-Tormentil, zawierającej 8 g nalewki na 100 g produktu, wraz z tlenkiem cynku (20 g), ichtamolem (2 g) i boraksem (1 g). Dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania Neo-Tormentil w ciąży są ograniczone, jednak dotychczasowe obserwacje nie wykazały ryzyka teratogennego ani innych szkodliwych efektów na płód lub noworodka. Badania przedkliniczne na modelach zwierzęcych nie potwierdziły negatywnego wpływu na procesy reprodukcyjne, co sugeruje brak istotnego ryzyka dla płodności i rozwoju prenatalnego. Mimo to, ze względu na niewystarczającą bazę danych epidemiologicznych, stosowanie produktu w okresie ciąży zaleca się unikać zgodnie z zasadą ostrożności.
Brak jest szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania nalewki z kłącza pięciornika podczas laktacji, co wymaga indywidualnej oceny korzyści terapeutycznych względem potencjalnego, choć nieudokumentowanego ryzyka dla dziecka karmionego piersią. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o ograniczonych danych klinicznych, braku dowodów na teratogenność, a także o konieczności ostrożności w stosowaniu Neo-Tormentil zarówno w ciąży, jak i podczas karmienia piersią. W przypadku konieczności zastosowania produktu w ciąży, decyzja powinna uwzględniać bilans korzyści i ryzyka, a pacjentka powinna być świadoma braku pełnych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tych okresach.
badanie przedkliniczne, boraks, charakterystyka produktu leczniczego, dane epidemiologiczne, działanie teratogenne, ichtamol, karmienie piersią, laktacja, maść Neo-Tormentil, model zwierzęcy, nalewka z kłącza pięciornika, płodność człowieka, proces reprodukcyjny, teratogenność, tlenek cynku, Tormentillae tinctura, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Esomeprazol Towa 40 mg
Stosowanie ezomeprazolu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności. Dane kliniczne obejmujące 300-1000 kobiet ciężarnych nie wykazały szkodliwego wpływu ezomeprazolu na rozwój płodu, a badania przedkliniczne i na zwierzętach potwierdzają brak negatywnego wpływu na płodność, przebieg ciąży, poród oraz rozwój pourodzeniowy. Jednakże brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania ezomeprazolu do mleka kobiecego oraz jego wpływu na noworodki i niemowlęta, co skutkuje zaleceniem unikania stosowania leku w okresie laktacji. W terapii kobiet ciężarnych rekomenduje się stosowanie najniższej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, a w przypadku karmienia piersią rozważa się zaprzestanie karmienia lub odstawienie leku.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Escapelle 1,5 mg
Escapelle, zawierający 1,5 mg lewonorgestrelu w formie tabletki ulegającej rozpadowi w jamie ustnej, jest przeznaczony do stosowania jako antykoncepcja awaryjna i nie powinien być podawany kobietom w ciąży, gdyż jest to bezwzględne przeciwwskazanie. Preparat nie przerywa istniejącej ciąży, a jedynie zapobiega jej powstaniu. Dane epidemiologiczne nie wskazują na działania niepożądane u płodu po ekspozycji na dawkę 1,5 mg, jednak brak jest informacji dotyczących bezpieczeństwa wyższych dawek. Lewonorgestrel przenika do mleka matki, dlatego u kobiet karmiących zaleca się przyjęcie tabletki bezpośrednio po karmieniu oraz unikanie karmienia przez co najmniej 8 godzin po podaniu leku, aby ograniczyć narażenie niemowlęcia na substancję czynną.
antykoncepcja awaryjna, dane epidemiologiczne, działania niepożądane na płód, Escapelle, karmienie piersią, lewonorgestrel, okres płodności, powrót płodności, przeciwwskazania w ciąży, przenikanie do mleka matki, przerwanie ciąży, tabletka ulegająca rozpadowi, wpływ na płodność, zaburzenia cyklu miesiączkowego, zaburzenia owulacji - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Glatiramer acetate Teva 40 mg/ml
Octan glatirameru, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, nie wykazuje toksycznego wpływu na reprodukcję ani teratogenności w badaniach przedklinicznych i klinicznych, choć brak jest szerokich danych epidemiologicznych. W praktyce klinicznej zaleca się ostrożność i indywidualną ocenę korzyści do ryzyka podczas ciąży; lek może być kontynuowany, jeśli korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W przypadku karmienia piersią, właściwości fizykochemiczne octanu glatirameru oraz badania retrospektywne (60 niemowląt eksponowanych na lek vs. 60 bez ekspozycji) nie wykazały negatywnego wpływu na niemowlęta, co pozwala na bezpieczne stosowanie leku w okresie laktacji.
aktywność choroby podstawowej, badanie retrospektywne nieinterwencyjne, dane epidemiologiczne, Glatiramer acetate Teva, karmienie piersią, laktacja, leczenie stwardnienia rozsianego, octan glatirameru, stosunek korzyści do ryzyka, stwardnienie rozsiane, terapia modyfikująca przebieg choroby, toksyczność płodowa, toksyczny wpływ, wada rozwojowa, wchłanianie doustne, właściwości fizykochemiczne - Leksykon substancji czynnych
Oseltamiwir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Oseltamiwir jest skuteczny wyłącznie w leczeniu i profilaktyce grypy wywołanej przez wirusy grypy, co wymaga potwierdzenia epidemiologicznego krążenia wirusa w danym środowisku. Nie zastępuje on corocznych szczepień przeciw grypie, a jego stosowanie nie powinno wpływać na decyzję o szczepieniu. Wrażliwość wirusów grypy na oseltamiwir jest zmienna, dlatego lekarz powinien uwzględnić aktualne dane dotyczące oporności szczepów. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u pacjentów z ciężkimi lub niestabilnymi schorzeniami, a także u osób immunokompromitowanych i z przewlekłymi chorobami kardiologicznymi lub pulmonologicznymi. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (w tym młodzieży 13-17 lat) konieczna jest redukcja dawki, natomiast brak jest jednoznacznych zaleceń dla dzieci powyżej 6 lat z masą ciała >40 kg i niewydolnością nerek.
ciężkie zaburzenie czynności nerek, czynnik chorobotwórczy, dane epidemiologiczne, dawka lecznicza, dawka profilaktyczna, farmakoterapia, incydent neuropsychiatryczny, obniżona odporność, oseltamiwir, pacjent immunokompromitowany, produkt leczniczy, profilaktyka grypy, schorzenie pulmonologiczne, środek ostrożności, substancja czynna, szczepienie przeciw grypie, wirus grypy, zaburzenie czynności nerek, zdarzenie neuropsychiatryczne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Escapelle tabletka 1500 mikrogramów 1500 mcg
Escapelle zawiera 1500 mikrogramów lewonorgestrelu i jest stosowany jako antykoncepcja awaryjna. Lewonorgestrel jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży, nie powoduje jednak przerwania istniejącej ciąży i nie jest środkiem aborcyjnym. Dane epidemiologiczne nie wskazują na negatywny wpływ na płód, choć są ograniczone, a brak jest informacji o skutkach stosowania dawek powyżej 1,5 mg. U kobiet karmiących piersią lewonorgestrel przenika do mleka, dlatego zaleca się przyjęcie tabletki bezpośrednio po karmieniu oraz unikanie karmienia przez co najmniej 8 godzin po podaniu leku, aby zminimalizować ekspozycję niemowlęcia. Lek zawiera także 142,5 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentek z nietolerancją laktozy.
antykoncepcja awaryjna, dane epidemiologiczne, działanie niepożądane, Escapelle, laktoza jednowodna, lewonorgestrel, narażenie niemowlęcia, nieregularny cykl menstruacyjny, nietolerancja laktozy, odwracalność działania leku, płodność, przenikanie do mleka matki, stężenie leku, wiek reprodukcyjny, zaburzenia cyklu miesiączkowego, zaburzenia owulacji - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Paracetamol OLIMP 500 mg
Paracetamol OLIMP jest uważany za bezpieczny w stosowaniu u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz planujących ciążę, pod warunkiem przestrzegania zaleceń dotyczących dawkowania. Dane epidemiologiczne nie wskazują na ryzyko wad rozwojowych ani toksyczności dla płodu lub noworodka. Jednakże, wpływ paracetamolu na rozwój układu nerwowego dzieci narażonych w okresie prenatalnym pozostaje niejednoznaczny. W trakcie ciąży zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas i jak najrzadziej, wyłącznie gdy jest to klinicznie uzasadnione. W przypadku karmienia piersią, paracetamol przenika do mleka matki w ilościach niemających znaczenia klinicznego, nie wykazując negatywnego wpływu na dziecko, jednak również zaleca się minimalizowanie dawki i czasu stosowania.
dane epidemiologiczne, działanie toksyczne, funkcje rozrodcze, paracetamol, profil bezpieczeństwa leku, przeciwwskazania do karmienia piersią, przenikanie leku do mleka, rozwój układu nerwowego, skuteczna dawka leku, toksyczność płodowa, uzasadnienie kliniczne, wada rozwojowa, wiek rozrodczy, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pevaryl 10 mg/g
Lek Pevaryl zawiera ekonazol azotan w stężeniu 10 mg/g w postaci kremu, z dodatkowymi substancjami pomocniczymi: kwasem benzoesowym (2 mg/g) oraz butylohydroksyanizolem (0,052 mg/g). Wchłanianie układowe ekonazolu po miejscowym zastosowaniu na nieuszkodzoną skórę jest niskie (<10%). Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ ekonazolu na reprodukcję, jednak brak jest odpowiednich, dobrze kontrolowanych badań klinicznych u kobiet ciężarnych. W pierwszym trymestrze ciąży stosowanie Pevarylu jest przeciwwskazane, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. W drugim i trzecim trymestrze lek może być stosowany po dokładnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka oraz monitorowaniu stanu matki i płodu.
- Leksykon substancji czynnych
Tlenek cynku – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Tlenek cynku, stosowany miejscowo w dermatologii ze względu na właściwości ściągające, przeciwzapalne i łagodzące, jest obecny w wielu preparatach o stężeniach od 240 mg/g do 20 g/100 g. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa jego stosowania w ciąży są ograniczone, jednak badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego. Preparaty takie jak Neo-Tormentil (20%) zaleca się unikać w ciąży, natomiast Tormentiol (20%) można stosować jedynie, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu. Brak jest jednoznacznych danych dla innych preparatów, np. Pudroderm (245 mg/g) czy Puder Płynny z Anestezyną (240 mg/g). W przypadku laktacji również brak jest wystarczających danych, a stosowanie powinno być ograniczone i unikać aplikacji na okolice piersi i brodawek sutkowych.
boraks, brodawka sutkowa, dane epidemiologiczne, działanie na płód, działanie teratogenne, ichtamol, laktacja, Neo-Tormentil, puder płynny wysuszający, puder płynny z anestezyną, Pudroderm, stosowanie miejscowe, substancja aktywna, tlenek cynku, Tormentiol, Tormexal forte, właściwości przeciwzapalne, właściwości ściągające, wpływ na reprodukcję, zaburzenia płodności, zagrożenie dla płodu - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Natrium chloratum 0,9% Kabi 9 mg/ml
Roztwór chlorku sodu 0,9% (9 mg/ml) jest powszechnie stosowanym roztworem izotonicznym o osmolarności 308 mOsmol/l, zawierającym 154 mmol/l jonów Na+ i Cl-. W kontekście stosowania u kobiet w ciąży, dostępne dane kliniczne nie wykazują działań niepożądanych u płodów ani noworodków po podaniu tego roztworu w infuzji, pod warunkiem prawidłowego sposobu podawania i nadzoru medycznego. Pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, zaleca się ostrożność, zwłaszcza przy współistniejących schorzeniach lub stosowaniu innych leków, oraz monitorowanie parametrów życiowych i równowagi elektrolitowej pacjentki.
- Leksykon substancji czynnych
Rupatadyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Rupatadyna jest stosowana w leczeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa i pokrzywki, jednak dane dotyczące jej bezpieczeństwa u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone – dostępne informacje pochodzą z jedynie 2 przypadków, które nie wykazały szkodliwego wpływu na ciążę ani rozwój płodu. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka, poród czy rozwój pourodzeniowy, jednak ze względu na brak szerokich danych klinicznych zaleca się unikanie stosowania rupatadyny w ciąży. W przypadku karmienia piersią rupatadyna przenika do mleka u zwierząt, ale brak jest danych dotyczących przenikania do mleka kobiecego, co wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka oraz decyzji o ewentualnym przerwaniu karmienia lub leczenia.
- Leksykon substancji czynnych
Węgiel aktywny – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Węgiel aktywny, stosowany jako środek adsorbujący, charakteryzuje się brakiem wchłaniania z przewodu pokarmowego i brakiem aktywności farmakologicznej, co minimalizuje teoretyczne ryzyko dla płodu i niemowląt karmionych piersią. Dostępne preparaty, takie jak Carbo Activ Aflofarm, Carbo Medicinalis VP, Węgiel leczniczy VP, Norit oraz Węgiel leczniczy Microfarm, nie posiadają wystarczających danych epidemiologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w ciąży i laktacji, jednak dokumentacja dla Norit i Microfarm nie wskazuje na przeciwwskazania w tych okresach. Stosowanie węgla aktywnego u kobiet ciężarnych powinno być rozważone indywidualnie, z uwzględnieniem stosunku korzyści do potencjalnego ryzyka, zwłaszcza w przypadku preparatu Carbo Medicinalis VP, gdzie zaleca się ostrożność i stosowanie tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przeważa nad ryzykiem dla płodu.
bezpieczna farmakoterapia, dane epidemiologiczne, działanie niepożądane, działanie zapierające, karmienie piersią, okres laktacji, produkt leczniczy, środek adsorbujący, stosunek korzyści do ryzyka, wchłanianie z przewodu pokarmowego, węgiel aktywny, węgiel leczniczy, wpływ na płodność, znaczenie kliniczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Arilin Rapid 1000 mg
Arilin rapid, zawierający metronidazol, jest lekiem z grupy nitroimidazoli o działaniu przeciwbakteryjnym w warunkach beztlenowych, stosowanym głównie w ginekologii (kod ATC: G01FA01). Mechanizm działania polega na redukcji metronidazolu do rodników nitrozowych, które uszkadzają DNA drobnoustrojów, prowadząc do ich lizy. Skuteczność terapeutyczna zależy od parametrów farmakokinetyczno-farmakodynamicznych, takich jak AUC oraz MIC. Oporność bakterii beztlenowych, np. Bacteroides spp. i Helicobacter pylori, wynika z mutacji enzymów nitroreduktazy, co uniemożliwia aktywację leku. Istnieje całkowita oporność krzyżowa między metronidazolem a innymi nitroimidazolami (tinidazol, ornidazol, nimorazol).
Bacteroides, bakteria beztlenowa, chemioterapeutyk, Clostridium difficile, dane epidemiologiczne, diagnostyka mikrobiologiczna, Helicobacter pylori, metronidazol, minimalne stężenie hamujące, nitroimidazol, nitroreduktaza NADPH, oksydoreduktaza pirogronian-ferredoksyna, oporność krzyżowa, pochodna imidazolu, reduktaza nitroimidazolu, rodnik nitrozowy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Myrelez 60 mg
Stosowanie lanreotydu (Myrelez) u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego w okresie organogenezy, jednak dostępne dane kliniczne są ograniczone i nie pozwalają na pełną ocenę bezpieczeństwa stosowania leku w ciąży. Obserwacje nie wskazują na negatywny wpływ na przebieg ciąży, zdrowie płodu ani noworodka, jednak brak jest odpowiednich danych epidemiologicznych. W okresie karmienia piersią brak jest informacji o przenikaniu lanreotydu do mleka kobiecego, co wymaga ostrożności i rozważenia alternatywnych metod karmienia. W badaniach na zwierzętach wykazano obniżoną płodność przy dawkach przekraczających te stosowane u ludzi, co należy uwzględnić przy planowaniu ciąży.
- Leksykon substancji czynnych
łuska cebuli – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Łuska cebuli (Alium cepa L., squama) jest składnikiem wyciągu złożonego w produkcie Fitolizyna, stanowiąc 5,0 części składowej tego ekstraktu (1:1,3-1,6). Dane przedkliniczne dotyczące toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz rakotwórczości dla tej substancji są nieobecne, co wynika z regulacji dotyczących leków tradycyjnych roślinnych (art. 16c(1)(a)(iii) Dyrektywy 2001/83/EC). Brak badań na modelach zwierzęcych podkreśla konieczność opierania się na wieloletnim doświadczeniu klinicznym oraz danych epidemiologicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Fitolizyny, zwłaszcza że zawartość łuski cebuli w standardowej dawce 5 g jest relatywnie niewielka w porównaniu z innymi składnikami preparatu.
charakterystyka produktu leczniczego, dane epidemiologiczne, dane przedkliniczne farmakologiczne, Fitolizyna, genotoksyczność, lek tradycyjny roślinny, łuska cebuli, model zwierzęcy, monitorowanie bezpieczeństwa po wprowadzeniu do obrotu, produkt leczniczy pochodzenia roślinnego, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, toksyczność reprodukcyjna, wyciąg złożony - Leksykon substancji czynnych
Glikol propylenowy – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Glikol propylenowy, obecny w kremie Oviderm w stężeniu 250 mg/g, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz w kontekście potencjalnego wpływu na płodność. Aktualne dane kliniczne nie pozwalają na jednoznaczną ocenę ryzyka wpływu miejscowego stosowania glikolu propylenowego na zdolności rozrodcze u kobiet i mężczyzn. Brak jest kompleksowych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania tej substancji w ciąży, dlatego lekarze powinni indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka oraz ograniczyć aplikację do niezbędnego minimum i na możliwie najmniejszą powierzchnię skóry. W przypadku kobiet karmiących piersią istnieje bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania kremu Oviderm na obszar piersi i ich okolice, aby uniknąć niezamierzonej ekspozycji dziecka na doustne przyjęcie glikolu propylenowego.
alkohol cetostearylowy, ciąża, dane epidemiologiczne, dane kliniczne, ekspozycja dziecka, glikol propylenowy, karmienie piersią, kobieta w ciąży, kobieta w wieku rozrodczym, krem Oviderm, opcja terapeutyczna, płodność, preparat dermatologiczny, profil bezpieczeństwa, substancja pomocnicza, wchłanianie substancji, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Travogen 10 mg/g
Izokonazolu azotan, substancja czynna preparatu Travogen (10 mg/g krem), jest stosowany miejscowo jako lek przeciwgrzybiczy. W kontekście kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią, dane kliniczne nie wykazują jednoznacznych dowodów na szkodliwe działanie na przebieg ciąży, płód czy noworodka, jednak brak jest szerokich danych epidemiologicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania w tych grupach. W przypadku kobiet ciężarnych zaleca się ostrożność i indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka. Dane przedkliniczne nie wskazują na negatywny wpływ izokonazolu na płodność, choć pochodzą one z badań na modelach zwierzęcych, co ogranicza ich bezpośrednie zastosowanie u ludzi.
badanie przedkliniczne, ciąża, dane epidemiologiczne, dawka terapeutyczna, ekspozycja dziecka karmionego, historia choroby, izokonazolu azotan, karmienie piersią, laktacja, lek przeciwgrzybiczy, model zwierzęcy, płodność, stosowanie miejscowe, substancja czynna, sutek, Travogen, wiek rozrodczy, zdolność rozrodcza - Leksykon substancji czynnych
Boraks – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Boraks, stosowany miejscowo w preparatach do jamy ustnej i na skórę, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u dzieci poniżej 12 roku życia. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania boraksu w ciąży są ograniczone i niejednoznaczne; badania na zwierzętach nie wykazały działania teratogennego, jednak brak jest szerokich danych epidemiologicznych potwierdzających całkowite bezpieczeństwo. Preparaty takie jak Aphtin, Neo-Tormentil czy Tormexal forte mogą być stosowane w ciąży jedynie, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W okresie laktacji brak jest wystarczających danych, dlatego większość producentów zaleca ostrożność lub unikanie stosowania tych preparatów. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalny wpływ boraksu na płodność u dzieci i młodzieży, zwłaszcza poniżej 12 roku życia, gdzie ryzyko zaburzeń płodności jest podkreślane przez producentów, np. w przypadku preparatu Tormentiol.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Nurofen Express 200 mg
Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, wykazuje potencjalnie niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Epidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz wad wrodzonych serca i wytrzewienia przy stosowaniu ibuprofenu we wczesnej ciąży, z ryzykiem bezwzględnym wad układu krążenia wzrastającym do około 1,5%. W okresie od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do małowodzia oraz zwężenia przewodu tętniczego u płodu, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania terapii. W trzecim trymestrze lek jest bezwzględnie przeciwwskazany ze względu na ryzyko toksycznego działania na układ krążenia, oddechowy i nerki płodu, a także powikłań u matki, takich jak wydłużenie czasu krwawienia i zahamowanie skurczów macicy.
dane epidemiologiczne, działanie przeciwpłytkowe, hamowanie cyklooksygenezy, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, organogeneza, płyn owodniowy, ryzyko bezwzględne, skurcz macicy, układ krążenia, układ oddechowy, wada układu krążenia, wpływ na owulację, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mensinorm Set 75 j.m.
Mensinorm Set jest preparatem zawierającym ludzką gonadotropinę menopauzalną (HMG), która dostarcza 75 j.m. lub 150 j.m. zarówno ludzkiego hormonu folikulotropowego (FSH), jak i hormonu luteinizującego (LH), oraz ludzką gonadotropinę kosmówkową (hCG) zwiększającą aktywność LH. Produkt stosowany jest w leczeniu zaburzeń płodności poprzez stymulację dojrzewania pęcherzyków jajnikowych i owulacji. Preparat podaje się w formie roztworu do wstrzykiwań, przygotowywanego z liofilizowanego proszku i rozpuszczalnika w ampułkostrzykawce, co pozwala na indywidualne dostosowanie dawki do potrzeb pacjentki.
dane epidemiologiczne, działanie teratogenne, gonadotropina kosmówkowa, gonadotropina menopauzalna, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, kontrolowana stymulacja jajników, laktacja, liofilizowany proszek, odpowiedź jajników, owulacja, pęcherzyki jajnikowe, roztwór do wstrzykiwań, stymulacja jajników, wydzielanie prolaktyny, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Medikinet CR 10 mg 10 mg
Leczenie metylofenidatem u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka, zwłaszcza w kontekście ciąży i karmienia piersią. Dane z dużego badania kohortowego obejmującego około 3400 kobiet eksponowanych na metylofenidat w pierwszym trymestrze nie wykazały istotnego wzrostu ryzyka wad wrodzonych ogółem, jednak zaobserwowano niewielkie zwiększenie częstości wad rozwojowych serca (skorygowane ryzyko względne 1,3; 95% CI: 1,0–1,6), co odpowiada 3 dodatkowymi przypadkami na 1000 ciąż. W praktyce klinicznej należy uwzględnić zgłoszenia toksyczności krążeniowo-oddechowej u noworodków, w tym tachykardię płodu i zespół niewydolności oddechowej. Metylofenidat przenika do mleka kobiecego, a opisano przypadek spadku masy ciała niemowlęcia podczas ekspozycji, co wymaga ostrożności i indywidualnej oceny korzyści i ryzyka w trakcie karmienia piersią.
badanie kohortowe, badanie przedkliniczne, chlorowodorek metylofenidatu, dane epidemiologiczne, dawka toksyczna, ekspozycja na metylofenidat, Medikinet CR, metylofenidat, model zwierzęcy, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka kobiecego, ryzyko względne, spadek masy ciała, stosunek korzyści do ryzyka, tachykardia płodu, toksyczność krążeniowo-oddechowa, wady rozwojowe serca, wady wrodzone, zespół niewydolności oddechowej - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Magnezin 130 mg jonów magnezowych
Preparat MAGNEZIN, zawierający 130 mg jonów magnezowych w postaci 500 mg węglanu magnezu ciężkiego, jest bezpieczny w stosowaniu u kobiet w okresie prokreacyjnym, w tym w ciąży oraz podczas laktacji. Dane epidemiologiczne nie wykazują negatywnego wpływu magnezu węglanu na przebieg ciąży, rozwój płodu ani stan zdrowia noworodka. Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania preparatu u kobiet ciężarnych, a jego stosowanie nie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych u dzieci karmionych piersią. Suplementacja magnezem w okresie laktacji jest szczególnie istotna ze względu na zwiększone zapotrzebowanie organizmu matki na ten pierwiastek.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Clindacne 10 mg/g
Klindamycyna w postaci żelu (Clindacne 10 mg/g) powinna być stosowana u kobiet w ciąży jedynie w przypadku wyraźnej konieczności medycznej, ze względu na ograniczone dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa. Badania na modelach zwierzęcych nie wykazały szkodliwego wpływu na procesy reprodukcyjne ani rozwój płodu, jednak brak szerokich danych epidemiologicznych wymaga ostrożności. Lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka, monitorować pacjentkę oraz informować ją o potencjalnych działaniach niepożądanych. W okresie laktacji stosowanie klindamycyny miejscowo jest przeciwwskazane, gdyż lek może przenikać do mleka kobiecego, co stwarza ryzyko ekspozycji niemowlęcia na antybiotyk. W przypadku konieczności terapii zaleca się rozważenie przerwania karmienia piersią lub zastosowanie alternatywnych leków o lepszym profilu bezpieczeństwa.
Clindacne, dane epidemiologiczne, działanie antybiotyku, działanie na płód, działanie niepożądane, ekspozycja ogólnoustrojowa, karmienie piersią, klindamycyna miejscowa, laktacja, proces reprodukcyjny, profil bezpieczeństwa, przenikanie do mleka kobiecego, stosunek korzyści do ryzyka, terapia dermatologiczna, wada rozwojowa, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Mensinorm Set 900 j.m.
Mensinorm Set zawiera 900 j.m. FSH oraz 900 j.m. LH, pozyskiwanych z moczu kobiet po menopauzie i kobiet w ciąży (hCG), i jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Pomimo braku doniesień o działaniu teratogennym w literaturze oraz negatywnych wyników badań na modelach zwierzęcych, stosowanie leku w ciąży jest absolutnie zabronione ze względu na brak wystarczających danych epidemiologicznych dotyczących bezpieczeństwa. W okresie laktacji zwiększone wydzielanie prolaktyny może osłabić odpowiedź jajników na stymulację gonadotropinami, co obniża skuteczność terapeutyczną preparatu, dlatego również w tym czasie jego stosowanie jest przeciwwskazane.
- Leksykon substancji czynnych
Niepokalanek pospolity – Przedawkowanie
Niepokalanek pospolity (Vitex agnus-castus) jest głównym składnikiem aktywnym preparatów takich jak Mastodynon, Mastodynon N oraz Pascofemin. Przedawkowanie tych leków manifestuje się różnorodnie, zależnie od postaci farmaceutycznej i substancji pomocniczych. Mastodynon w tabletkach zawiera laktozę jednowodną, co może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe i efekt przeczyszczający, zwłaszcza u pacjentów z nietolerancją laktozy. Krople doustne Mastodynon N (etanol 53% v/v) oraz Pascofemin (etanol 34% v/v) mogą wywoływać objawy intoksykacji alkoholowej. W przypadku Pascofemin objawy przedawkowania nie zostały szczegółowo opisane, jednak przypuszcza się, że są podobne do tych związanych z zawartością etanolu.
charakterystyka produktu leczniczego, dane epidemiologiczne, efekt przeczyszczający, interakcja lekowa, intoksykacja alkoholowa, krople doustne, laktoza jednowodna, leczenie objawowe, monitorowanie stanu klinicznego, nawodnienie pacjenta, niepokalanek pospolity, nietolerancja laktozy, objaw kliniczny, postać farmaceutyczna, preparat leczniczy, profil bezpieczeństwa, substancja pomocnicza, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Linezolid Polpharma 2 mg/ml
Linezolid Polpharma w roztworze do infuzji (2 mg/ml) jest antybiotykiem o działaniu przeciwbakteryjnym skierowanym wyłącznie przeciwko bakteriom Gram-dodatnim. Preparat dostępny jest w opakowaniu 300 ml zawierającym 600 mg linezolidu, o pH 4,3-5,3 i osmolalności 280-340 mosmol/kg. Wskazania do stosowania obejmują szpitalne i pozaszpitalne zapalenie płuc oraz powikłane zakażenia skóry i tkanek miękkich, pod warunkiem potwierdzenia wrażliwości patogenów na linezolid. Terapia powinna być inicjowana w warunkach szpitalnych po konsultacji ze specjalistą mikrobiologii lub chorób zakaźnych oraz na podstawie wyników badań mikrobiologicznych lub danych epidemiologicznych.
antybiotyk, antybiotykoterapia, badanie mikrobiologiczne, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, choroby zakaźne, dane epidemiologiczne, leczenie empiryczne, linezolid, mikrobiologia, oporność bakterii, pozaszpitalne zapalenie płuc, szpitalne zapalenie płuc, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zakażenia tkanek miękkich, zakażenie mieszane - Leksykon substancji czynnych
Lipa wielkolistna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Substancja czynna pochodząca z kwiatów lipy wielkolistnej (Tilia platyphyllos Scop.), lipy drobnolistnej (Tilia cordata Miller) lub ich mieszaniny, zawarta w produkcie leczniczym LIPA Fix (1,5 g kwiatów lipy w każdej saszetce do zaparzania), nie została poddana kompleksowym badaniom przedklinicznym w zakresie toksyczności reprodukcyjnej, genotoksyczności oraz kancerogenności. Dokumentacja wskazuje na brak danych dotyczących wpływu na płodność, rozwój zarodka i płodu, potencjał mutagenny oraz długoterminowe ryzyko rakotwórcze. Forma farmaceutyczna to zioła do zaparzania, a przeprowadzenie szczegółowych badań przedklinicznych nie jest obligatoryjne, o ile nie jest to konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa stosowania produktu.
badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, dane epidemiologiczne, działanie mutagenne, forma farmaceutyczna, genotoksyczność, kancerogenność, kwiat lipy, lipa drobnolistna, lipa wielkolistna, medycyna tradycyjna, potencjał rakotwórczy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na płodność, zdarzenie niepożądane, zioła do zaparzania - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Paracetamol Synoptis 500 mg
Paracetamol w dawce 500 mg (Paracetamol Synoptis) jest uznawany za bezpieczny do stosowania w okresie ciąży, o ile istnieje kliniczne uzasadnienie terapii. Dane epidemiologiczne nie wykazują związku między stosowaniem paracetamolu a wadami rozwojowymi płodu czy toksycznością dla noworodków. Niemniej jednak, wyniki badań dotyczących wpływu paracetamolu na rozwój układu nerwowego dzieci po ekspozycji in utero pozostają niejednoznaczne. Zaleca się stosowanie najmniejszej skutecznej dawki terapeutycznej, przez możliwie najkrótszy czas oraz ograniczenie częstotliwości dawkowania do niezbędnego minimum, aby zminimalizować potencjalne ryzyko dla płodu, jednocześnie zapewniając skuteczne leczenie matki.
badanie farmakokinetyczne, bilans korzyści i ryzyka, dane epidemiologiczne, dawkowanie leku, działanie niepożądane, ekspozycja in utero, karmienie piersią, leczenie przeciwbólowe, leczenie przeciwgorączkowe, metoda niefarmakologiczna, mleko kobiece, paracetamol, rozwój układu nerwowego, stężenie substancji czynnej, toksyczność płodowa, wada rozwojowa, wskazanie kliniczne