obkurczenie naczyń krwionośnych nosa
Obkurczenie naczyń krwionośnych nosa, określane medycznie jako wazokonstrykcja naczyń nosowych, to zjawisko fizjologiczne polegające na zmniejszeniu światła naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa. Proces ten zachodzi pod wpływem działania układu współczulnego i substancji o działaniu sympatykomimetycznym, takich jak noradrenalina, adrenalina czy aminy sympatykomimetyczne.
W praktyce klinicznej obkurczenie naczyń krwionośnych nosa wykorzystywane jest zarówno diagnostycznie, jak i terapeutycznie. Leki obkurczające naczynia (dekongestanty) stosowane są w leczeniu niedrożności nosa w przebiegu alergicznego nieżytu nosa, ostrego zapalenia zatok przynosowych czy przeziębienia. Działają one poprzez aktywację receptorów alfa-adrenergicznych w naczyniach błony śluzowej, prowadząc do ich skurczu i zmniejszenia przekrwienia.
Nadużywanie leków obkurczających naczynia nosa może prowadzić do polekowego zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa), charakteryzującego się paradoksalnym nasileniem obrzęku błony śluzowej i niedrożności nosa po zaprzestaniu stosowania leku. Z tego powodu większość preparatów obkurczających naczynia powinna być stosowana nie dłużej niż 3-5 dni.
W diagnostyce rynologicznej obkurczenie naczyń jest wykorzystywane podczas badania endoskopowego nosa dla lepszej wizualizacji struktur anatomicznych oraz oceny charakteru zmian patologicznych w jamie nosowej. W procedurach chirurgicznych w obrębie nosa stosuje się miejscowe środki obkurczające naczynia w celu zmniejszenia krwawienia śródoperacyjnego.