atropa belladonna

Atropa belladonna, znana również jako pokrzyk wilcza jagoda, to roślina z rodziny psiankowatych (Solanaceae), która znajduje zastosowanie w medycynie, jednak ze względu na dużą zawartość toksycznych alkaloidów tropanowych, w tym atropiny, hioscyjaminy i skopolaminy, wymaga ostrożnego dawkowania.

Alkaloidy zawarte w Atropa belladonna działają przeciwcholinergicznie, blokując receptory muskarynowe układu przywspółczulnego, co prowadzi do przyspieszenia akcji serca, rozszerzenia źrenic, zmniejszenia wydzielania śliny i potu, rozkurczu mięśni gładkich oraz zahamowania perystaltyki jelit. W medycynie klinicznej atropina stosowana jest m.in. w anestezjologii, okulistyce, kardiologii oraz jako antidotum w zatruciach inhibitorami cholinesterazy.

Zatrucie pokrzykiem wilczą jagodą charakteryzuje się zespołem objawów określanych jako „czerwony jak burak, suchy jak kość, ślepy jak nietoperz, szalony jak kapelusznik”. Objawy kliniczne obejmują tachykardię, rozszerzenie źrenic (mydriasis), suchość błon śluzowych, hipertermię, zatrzymanie moczu, pobudzenie psychoruchowe, halucynacje, a w ciężkich przypadkach śpiączkę i niewydolność oddechową. Leczenie zatrucia polega na podaniu fizostygminy (odwracalny inhibitor cholinesterazy) oraz leczeniu objawowym.

W praktyce klinicznej preparaty z Atropa belladonna lub jej oczyszczone alkaloidy stosuje się w leczeniu kolki jelitowej, zespołu jelita drażliwego, astmy oskrzelowej, choroby Parkinsona oraz jako środek rozkurczający przed badaniami endoskopowymi. Ze względu na potencjalne działania niepożądane i wąski indeks terapeutyczny, leki zawierające atropinę i pochodne podlegają ścisłej kontroli i wymagają precyzyjnego dawkowania.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl