ostre zatrucie paracetamolem

Ostre zatrucie paracetamolem (acetaminofenem) stanowi poważny stan kliniczny, który może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, a w skrajnych przypadkach do niewydolności narządu i śmierci. Zatrucie najczęściej występuje po przyjęciu pojedynczej dawki przekraczającej 7,5-10g u dorosłych lub 150 mg/kg masy ciała u dzieci.

Toksyczność paracetamolu wynika z powstawania metabolitu N-acetylo-p-benzochinoiminy (NAPQI), który w warunkach prawidłowych jest detoksykowany przez glutation wątrobowy. Przy przedawkowaniu zapasy glutationu ulegają wyczerpaniu, co prowadzi do kumulacji toksycznego metabolitu i uszkodzenia hepatocytów.

Przebieg kliniczny zatrucia dzieli się na cztery fazy: bezobjawową lub z niespecyficznymi objawami (0-24h), pozornej poprawy (24-48h), maksymalnego uszkodzenia wątroby (48-96h) oraz zdrowienia lub progresji do niewydolności wątroby (4-14 dni). Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia paracetamolu w surowicy i naniesienia wyniku na nomogram Rumacka-Matthew’a.

Leczeniem z wyboru jest N-acetylocysteina (NAC), która działa jako prekursor glutationu. Skuteczność terapii jest najwyższa, gdy zostanie wdrożona w ciągu pierwszych 8-10 godzin od spożycia. NAC podaje się dożylnie według protokołu 21-godzinnego lub doustnie według schematu 72-godzinnego. W przypadkach ciężkiej niewydolności wątroby może być konieczne przeszczepienie narządu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Panacit 500 mg

Paracetamol w postaci tabletek 500 mg (Panacit) charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu w ciągu 30 minut do 2 godzin. Objętość dystrybucji wynosi około 1 l/kg masy ciała, a wiązanie z białkami osocza jest minimalne przy dawkach terapeutycznych, choć może wzrosnąć do 20-30% w przypadku ostrego zatrucia. Lek przenika przez barierę łożyskową oraz do mleka kobiecego, co ma znaczenie kliniczne w terapii kobiet w ciąży i karmiących. Metabolizm u dorosłych odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym (60%), siarkowym (35%) oraz cysteiną (3%), z udziałem cytochromu P450 w powstawaniu toksycznego metabolitu, którego detoksykacja zależy od glutationu. U noworodków i dzieci poniżej 12 lat dominuje sprzęganie z kwasem siarkowym, a glukuronidacja jest mniej efektywna, jednak całkowita eliminacja jest porównywalna z dorosłymi.
bariera łożyskowa, cytochrom P450, dystrybucja leku, glukuronid, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie w osoczu, mleko ludzkie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostre uszkodzenie wątroby, ostre zatrucie paracetamolem, płyn ustrojowy, przewód pokarmowy, sprzęganie paracetamolu, sprzęganie w wątrobie, sprzęganie z cysteiną, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, wiązanie z białkami osocza, wydalanie paracetamolu
Leksykon leków
Przedawkowanie – Paracetamol Biofarm 500 mg

Przedawkowanie paracetamolu (Paracetamol Biofarm 500 mg) stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, szczególnie przy jednorazowym spożyciu dawki 10-15 g (20-30 tabletek). Początkowe objawy zatrucia pojawiają się w ciągu kilku do kilkunastu godzin i obejmują nudności, wymioty, nadmierną potliwość, senność oraz ogólne osłabienie. Charakterystyczna jest faza pozornej poprawy w drugim dniu, mimo rozwijającego się uszkodzenia wątroby. W kolejnych dniach manifestują się objawy ciężkiego uszkodzenia wątroby, takie jak ból w nadbrzuszu, nasilające się nudności, żółtaczka, zaburzenia krzepnięcia oraz encefalopatia wątrobowa. Dawki powyżej 15 g zwiększają ryzyko ciężkich powikłań, jednak indywidualna reakcja pacjenta może się różnić, co wymaga zachowania wysokiej czujności nawet przy dawkach poniżej 10 g.
encefalopatia wątrobowa, metionina, N-acetylocysteina, nadmierna potliwość, niewydolność wątroby, nudności, oddział intensywnej terapii, ostre zatrucie paracetamolem, przedawkowanie paracetamolu, rozpieranie w nadbrzuszu, stężenie paracetamolu we krwi, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywny, wymioty, zaburzenie krzepnięcia, zatrucie paracetamolem, żółtaczka
Leksykon leków
Przedawkowanie – Paracetamol Biofarm 1000 mg

Przedawkowanie paracetamolu, definiowane jako jednorazowe spożycie ≥7,5 g u dorosłych lub ≥140 mg/kg masy ciała u dzieci, stanowi poważne zagrożenie dla funkcji wątroby, prowadząc do cytolitycznego uszkodzenia hepatocytów i potencjalnej martwicy wątroby. Szczególnie narażone są grupy ryzyka, takie jak osoby starsze, dzieci, pacjenci z chorobami wątroby i nerek, przewlekłym alkoholizmem lub niedożywieniem oraz przyjmujący induktory enzymów wątrobowych. Kliniczny przebieg zatrucia obejmuje fazę wczesną z objawami niespecyficznymi (nudności, wymioty, ból brzucha), fazę pozornej poprawy, podczas której uszkodzenie wątroby postępuje mimo ustąpienia symptomów, oraz fazę uszkodzenia wątroby z podwyższonymi markerami biochemicznymi (AspAT, AlAT, LDH, bilirubina) i obniżonym stężeniem protrombiny, pojawiającymi się w ciągu 12-48 godzin od zatrucia. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić powikłania takie jak niewydolność wątroby, encefalopatia, kwasica metaboliczna, a także zaburzenia sercowe, zapalenie trzustki i ostra niewydolność nerek.
aminotransferazy, dehydrogenaza mleczanowa, dializa, encefalopatia, enzymy wątrobowe, kwasica metaboliczna, martwica kanalików nerkowych, martwica wątroby, metionina, N-acetylocysteina, ostra niewydolność nerek, ostre zatrucie paracetamolem, parametry wątrobowe, przedawkowanie paracetamolu, przeszczep wątroby, przewlekły alkoholizm, siarczan magnezu, śpiączka, stężenie bilirubiny, stężenie protrombiny, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, zaburzenie serca, zapalenie trzustki, żółtaczka

ostre zatrucie paracetamolem

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Panacit 500 mg

Przedawkowanie – Paracetamol Biofarm 500 mg

Przedawkowanie – Paracetamol Biofarm 1000 mg