autakoid

Autakoidy to substancje biologicznie czynne, wytwarzane lokalnie w organizmie przez komórki, które działają w miejscu ich powstania (działanie parakrynne) lub w najbliższym otoczeniu. W przeciwieństwie do hormonów, autakoidy nie są transportowane przez krew do odległych narządów, lecz regulują funkcje fizjologiczne w obrębie tkanek, w których zostały wytworzone.

Do autakoidów zalicza się m.in. histaminę, serotoninę, prostaglandyny, leukotrieny, tromboxany, bradykininę oraz tlenek azotu. Odgrywają one kluczową rolę w procesach zapalnych, odpowiedzi immunologicznej, regulacji przepływu krwi, agregacji płytek krwi oraz transmisji bodźców bólowych. Zaburzenia w produkcji lub działaniu autakoidów są związane z wieloma stanami patologicznymi, w tym chorobami zapalnymi, alergicznymi i naczyniowymi.

Znajomość mechanizmów działania autakoidów ma istotne znaczenie w farmakoterapii – wiele leków działa poprzez hamowanie syntezy (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne hamujące cyklooksygenazę) lub blokowanie receptorów dla autakoidów (np. leki przeciwhistaminowe). Modulacja aktywności układów autakoidalnych stanowi podstawę leczenia chorób zapalnych, alergicznych, bólu oraz zaburzeń krzepnięcia krwi.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl