środek antycholinergiczny

Środek antycholinergiczny (antymuskarynowy) to substancja, która blokuje działanie acetylocholiny – neuroprzekaźnika w układzie nerwowym, głównie w obrębie receptorów muskarynowych. Leki te hamują przekazywanie impulsów nerwowych w układzie przywspółczulnym, co skutkuje zahamowaniem wydzielania gruczołów, zmniejszeniem napięcia mięśni gładkich oraz przyspieszeniem czynności serca.

Leki antycholinergiczne znalazły szerokie zastosowanie w medycynie. Stosowane są w leczeniu astmy i POChP (np. bromek ipratropium, bromek tiotropium), w chorobie Parkinsona (np. biperiden), w leczeniu zaburzeń żołądkowo-jelitowych (np. hioscyna), jako środki przeciwwymiotne, w okulistyce do rozszerzania źrenic (atropina), czy w anestezjologii (np. atropina) do zmniejszania wydzielania śluzu i zapobiegania bradykardii.

Działania niepożądane leków antycholinergicznych wynikają z ich mechanizmu działania i obejmują: suchość w ustach, zaburzenia widzenia (rozszerzenie źrenic, zaburzenia akomodacji), tachykardię, zatrzymanie moczu, zaparcia, nadmierną suchość skóry, zmniejszenie potliwości oraz zaburzenia termoregulacji. U osób starszych mogą powodować zaburzenia poznawcze i zwiększać ryzyko majaczenia.

Przeciwwskazania do stosowania leków antycholinergicznych obejmują jaskrę z wąskim kątem przesączania, przerost gruczołu krokowego, niedrożność przewodu pokarmowego oraz zaburzenia rytmu serca. Należy zachować szczególną ostrożność przy ich stosowaniu u pacjentów w podeszłym wieku ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl