Interakcje leku
Zenmem 10 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Memantyna, jako antagonista receptorów NMDA, może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, wpływając na ich działanie lub podlegając wpływowi innych substancji. Interakcje te wynikają zarówno z właściwości farmakologicznych memantyny, jak i z mechanizmów jej metabolizmu oraz wydalania.¹

Interakcje wynikające z mechanizmu działania

Mechanizm działania memantyny jako antagonisty receptorów NMDA może prowadzić do wzmocnienia efektów terapeutycznych niektórych leków. Dotyczy to szczególnie preparatów wpływających na przekaźnictwo dopaminergiczne i cholinergiczne. Równoczesne podawanie memantyny z tymi substancjami wymaga szczególnej uwagi ze strony lekarza prowadzącego.²

• L-dopa i agoniści receptorów dopaminergicznych – memantyna może nasilać ich działanie, co może wymagać dostosowania dawkowania
• Środki antycholinergiczne – ich efekt terapeutyczny może być wzmożony przez jednoczesne stosowanie memantyny
• Barbiturany i neuroleptyki – memantyna może osłabiać działanie tych leków, co może wpływać na skuteczność terapii
• Leki zmniejszające napięcie mięśni szkieletowych – działanie dantrolenu i baklofenu może być modyfikowane przez memantynę, co może wymagać dostosowania ich dawkowania³

Przeciwwskazane połączenia lekowe

Istnieją substancje, których jednoczesne stosowanie z memantyną jest przeciwwskazane lub wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:⁴

• Amantadyna – jednoczesne stosowanie z memantyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia psychozy farmakotoksycznej; oba leki mają podobną budowę chemiczną i są antagonistami receptorów NMDA
• Ketamina – jako antagonista NMDA może zwiększać ryzyko działań niepożądanych w połączeniu z memantyną
• Dekstrometorfan – podobnie jak ketamina, może wchodzić w niekorzystne interakcje z memantyną⁵

Interakcje wynikające z mechanizmu wydalania

Memantyna jest wydalana głównie przez nerki przy udziale nerkowego układu transportu kationów. Substancje korzystające z tego samego mechanizmu wydalania mogą wchodzić w interakcje z memantyną, prowadząc do zwiększenia stężenia tych leków w osoczu:⁶

• Cymetydyna – może konkurować z memantyną o wydalanie nerkowe
• Ranitydyna – podlega temu samemu mechanizmowi wydalania co memantyna
• Prokainamid – korzysta z nerkowego układu transportu kationów
• Chinidyna – może mieć zwiększone stężenie w osoczu przy jednoczesnym stosowaniu z memantyną
• Chinina – wydalana tym samym mechanizmem co memantyna
• Nikotyna – może oddziaływać z memantyną na poziomie wydalania nerkowego

Interakcje z hydrochlorotiazydem

Odnotowano przypadki zmniejszenia stężenia hydrochlorotiazydu (HCT) w surowicy krwi pacjentów stosujących jednocześnie memantynę. Dotyczy to zarówno preparatów zawierających sam HCT, jak i leki złożone zawierające tę substancję. Wymaga to szczególnej uwagi przy monitorowaniu skuteczności terapii lekami moczopędnymi oraz kontroli ciśnienia tętniczego krwi.⁷

Interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi

W okresie po wprowadzeniu memantyny do obrotu zaobserwowano pojedyncze przypadki zwiększenia wartości współczynnika INR u pacjentów przyjmujących równocześnie warfarynę. Mimo że nie udowodniono bezpośredniego związku przyczynowego, u pacjentów stosujących jednocześnie memantynę i doustne antykoagulanty zaleca się ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego i/lub wartości INR.⁸

Interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u młodych, zdrowych osób nie wykazały istotnych interakcji między memantyną a lekami przeciwcukrzycowymi takimi jak gliburyd i metformina. Nie zaobserwowano wpływu memantyny na farmakokinetykę tych leków ani na kontrolę glikemii.⁹

Interakcje z inhibitorami cholinesterazy

W badaniach klinicznych nie stwierdzono istotnych interakcji farmakokinetycznych między memantyną a inhibitorami cholinesterazy stosowanymi w leczeniu choroby Alzheimera:

• Donepezyl – nie wykazano istotnych interakcji w badaniach z pojedynczą dawką u młodych, zdrowych osób
• Galantamina – memantyna nie wpływała znacząco na farmakokinetykę tego leku w przeprowadzonych badaniach¹⁰

Interakcje na poziomie metabolizmu wątrobowego

Memantyna ma ograniczony potencjał do wywoływania interakcji na poziomie metabolizmu wątrobowego. Badania in vitro wykazały, że lek nie hamuje aktywności głównych enzymów cytochromu P450, które są odpowiedzialne za metabolizm wielu leków. Memantyna nie wpływa również na inne ważne układy enzymatyczne:¹¹

• Enzymy cytochromu P450 (CYP 1A2, 2A6, 2C9, 2D6, 2E1, 3A) – nie są hamowane przez memantynę
• Monooksygenaza zawierająca flawinę – nie ulega inhibicji przez memantynę
• Hydrolaza epoksydowa – nie jest hamowana przez memantynę
• Sulfationowa – memantyna nie wpływa na jej aktywność

Interakcje memantyny z alkoholem

Alkohol etylowy, podobnie jak memantyna, wpływa na układ nerwowy, co może prowadzić do nasilenia działania ośrodkowego zarówno memantyny, jak i alkoholu. Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii memantyną może powodować:

• Nasilenie działania sedatywnego – może dojść do zwiększonej senności i spowolnienia psychoruchowego
• Zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej – zwiększone ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
• Pogorszenie zdolności poznawczych – alkohol może przeciwdziałać korzystnym efektom memantyny w zakresie funkcji poznawczych
• Zwiększone ryzyko działań niepożądanych – mogą nasilić się objawy niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego

Z uwagi na brak szczegółowych badań dotyczących interakcji memantyny z alkoholem, zaleca się ostrożność i najlepiej unikanie spożywania napojów alkoholowych podczas terapii tym lekiem. Pacjentom należy udzielić informacji o potencjalnym ryzyku związanym z jednoczesnym przyjmowaniem memantyny i alkoholu oraz zalecić powstrzymanie się od spożywania alkoholu w trakcie leczenia.

Tabela interakcji memantyny z innymi lekami