komórki jajowe

Komórki jajowe (oocyty) to żeńskie gamety, które powstają w jajnikach w procesie oogenezy. Są to największe komórki w organizmie kobiety, o średnicy około 100 mikrometrów, widoczne gołym okiem. Każda komórka jajowa zawiera haploidalny zestaw chromosomów (23), który łączy się z materiałem genetycznym plemnika podczas zapłodnienia.

Zapas komórek jajowych powstaje jeszcze w życiu płodowym i w momencie urodzenia dziewczynka posiada około 1-2 miliony niedojrzałych oocytów (pierwotnych). Ich liczba stopniowo maleje, a w okresie pokwitania zostaje ich około 300-400 tysięcy. Z tej puli tylko około 400-500 komórek jajowych dojrzewa i jest uwalniana podczas owulacji w całym okresie rozrodczym kobiety.

Komórki jajowe otoczone są warstwą komórek ziarnistych tworzących wzgórek jajonośny oraz osłonę przejrzystą (zona pellucida), która stanowi barierę ochronną i uczestniczy w procesie zapłodnienia. Dojrzała komórka jajowa zawiera również ciałko kierunkowe, powstające w wyniku nierównego podziału podczas mejozy, co zapewnia zachowanie większości cytoplazmy w komórce jajowej.

W medycynie reprodukcyjnej komórki jajowe są pozyskiwane podczas procedur zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro), mogą być również zamrażane (witryfikacja oocytów) w celu zachowania płodności u pacjentek onkologicznych czy kobiet odraczających macierzyństwo. Jakość komórek jajowych maleje wraz z wiekiem kobiety, co jest głównym czynnikiem zmniejszania się płodności po 35 roku życia.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl