Interakcje
Memantyna

Interakcje memantyny z innymi produktami leczniczymi

Memantyna, jako antagonista receptorów NMDA, może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, co wynika z jej działania farmakologicznego oraz mechanizmu działania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji, które należy uwzględnić w terapii pacjentów przyjmujących ten lek.¹

Interakcje wynikające z farmakodynamiki

Mechanizm działania memantyny jako antagonisty receptorów NMDA przyczynia się do występowania wielu istotnych klinicznie interakcji:²

• Leki dopaminergiczne (L-dopa, agoniści receptorów dopaminergicznych) – ich działanie może ulec nasileniu podczas jednoczesnego stosowania z memantyną³
• Środki antycholinergiczne – ich efekt terapeutyczny może być zwiększony przez jednoczesne stosowanie memantyny⁴
• Barbiturany i neuroleptyki – ich działanie może ulec osłabieniu przy równoczesnym stosowaniu memantyny⁵
• Leki zmniejszające napięcie mięśni szkieletowych (dantrolen, baklofen) – memantyna może modyfikować działanie tych środków, co może wymagać dostosowania ich dawki⁶

Potencjalnie niebezpieczne połączenia

Istnieją kombinacje leków, których należy unikać ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:⁷

• Amantadyna – nie należy stosować równocześnie z memantyną ze względu na ryzyko wystąpienia psychozy farmakotoksycznej. Obydwa leki mają podobną budowę chemiczną i są antagonistami receptorów NMDA⁸
• Ketamina – podobne zagrożenie jak w przypadku amantadyny, ze względu na antagonistyczne działanie na receptory NMDA⁹
• Dekstrometorfan – podobne zagrożenie jak w przypadku amantadyny i ketaminy¹⁰
• Fenytoina – opublikowano opis przypadku wskazujący na potencjalne ryzyko związane z jednoczesnym stosowaniem memantyny i fenytoiny¹¹

Interakcje farmakokinetyczne związane z wydalaniem nerkowym

Niektóre substancje mogą wchodzić w interakcje z memantyną poprzez współdzielenie tego samego nerkowego układu transportu kationów:¹²

• Cymetydyna – może oddziaływać z memantyną, co może prowadzić do zwiększenia stężenia tego leku w osoczu¹³
• Ranitydyna – podobnie jak cymetydyna¹⁴
• Prokainamid – możliwe zwiększenie stężenia w osoczu¹⁵
• Chinidyna – możliwe zwiększenie stężenia w osoczu¹⁶
• Chinina – możliwe zwiększenie stężenia w osoczu¹⁷
• Nikotyna – możliwe zwiększenie stężenia w osoczu¹⁸

Wpływ na inne leki

Memantyna może wpływać na działanie niektórych powszechnie stosowanych leków:

• Hydrochlorotiazyd (HCT) – memantyna może powodować zmniejszenie stężenia HCT w surowicy, gdy stosowana jest jednocześnie z HCT lub jakimikolwiek preparatami zawierającymi ten składnik¹⁹
• Doustne leki przeciwzakrzepowe (np. warfaryna) – odnotowano pojedyncze przypadki zwiększenia wartości INR u pacjentów leczonych jednocześnie warfaryną i memantyną. Chociaż nie ustalono związku przyczynowego, wskazane jest ścisłe monitorowanie czasu protrombinowego lub wartości INR²⁰

Interakcje z alkoholem

Chociaż w dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających memantynę brak jest szczegółowych informacji dotyczących specyficznych interakcji z alkoholem, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu memantyny i alkoholu. Ze względu na działanie memantyny na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) i fakt, że alkohol również wpływa na ten układ, możliwe jest wystąpienie synergistycznego działania depresyjnego na OUN.²¹

Alkohol może także teoretycznie wpływać na farmakokinetykę memantyny poprzez zmianę funkcji nerek, jednak brak jest badań klinicznych potwierdzających to zjawisko. Z uwagi na bezpieczeństwo terapii, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia memantyną, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami funkcji wątroby lub z ryzykiem upadków.

Brak istotnych interakcji

W przeprowadzonych badaniach nie wykazano istotnych interakcji memantyny z następującymi lekami:²²

• Gliburyd/metformina – w badaniach farmakokinetycznych z pojedynczą dawką u młodych zdrowych osób nie obserwowano istotnych interakcji²³
• Donepezyl – nie zaobserwowano istotnych interakcji²⁴
• Galantamina – w badaniu klinicznym u młodych zdrowych ochotników nie obserwowano istotnego wpływu memantyny na farmakokinetykę galantaminy²⁵

Brak hamowania enzymów wątrobowych

Memantyna in vitro nie hamuje aktywności enzymów cytochromu P450 (CYP 1A2, 2A6, 2C9, 2D6, 2E1, 3A), monooksygenazy zawierającej flawinę, ani hydrolazy epoksydowej lub sulfationowej, co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych na poziomie metabolizmu wątrobowego.²⁶

Tabela interakcji memantyny

^27
28
29