Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Memantyna

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania memantyny

Memantyna, jako antagonista receptorów NMDA, wymaga zachowania szczególnej ostrożności w określonych grupach pacjentów oraz w przypadku występowania pewnych czynników ryzyka. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych ze stosowaniem tej substancji leczniczej.¹

<h4 id="pacjenci-z-padaczka-i-drgawkami”>Pacjenci z padaczką i drgawkami

Podczas stosowania memantyny zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z padaczką, z drgawkami w wywiadzie lub u pacjentów z czynnikami predysponującymi do padaczki. Mechanizm działania memantyny na układ receptorowy NMDA może potencjalnie modyfikować próg drgawkowy, co wymaga wzmożonej uwagi podczas leczenia w tej grupie chorych.^{2 3}

Interakcje z antagonistami receptorów NMDA

Należy bezwzględnie unikać równoczesnego stosowania memantyny z innymi antagonistami kwasu N-metylo-D-asparaginowego (NMDA), takimi jak amantadyna, ketamina czy dekstrometorfan. Substancje te oddziałują na ten sam układ receptorowy co memantyna, co może prowadzić do zwiększenia częstości występowania oraz nasilenia działań niepożądanych, głównie związanych z ośrodkowym układem nerwowym (OUN).^{4 5}

Wpływ zmian pH moczu na działanie memantyny

Należy uważnie monitorować stan pacjentów, u których występują czynniki mogące prowadzić do zwiększenia pH moczu. Do czynników tych należą:

• drastyczne zmiany diety, np. diety mięsnej na wegetariańską
• przyjmowanie dużych dawek preparatów alkalizujących treść żołądkową
• kwasica kanalikowo-nerkowa (ang. renal tubulary acidosis; RTA)
• ciężkie infekcje dróg moczowych wywołane przez bakterie z rodzaju Proteus

⁶

Zwiększenie pH moczu może wpływać na farmakokinetykę memantyny, co może wymagać dostosowania dawkowania lub dodatkowego monitorowania pacjenta w trakcie leczenia.⁷

Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego

Z większości badań klinicznych wykluczono pacjentów z określonymi schorzeniami kardiologicznymi, dlatego dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania memantyny w tych grupach są ograniczone. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z:

• świeżo przebytym zawałem mięśnia sercowego
• niewyrównaną zastoinową niewydolnością serca (NYHA III-IV)
• niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym

⁸

Pacjentów z powyższymi chorobami należy podczas leczenia memantyną poddać wnikliwej obserwacji, ze względu na potencjalne ryzyko zaostrzenia istniejących schorzeń oraz ograniczoną wiedzę o profilu bezpieczeństwa memantyny w tych grupach.⁹

Substancje pomocnicze o znanym działaniu

W zależności od preparatu zawierającego memantynę, należy zwrócić uwagę na dodatkowe substancje pomocnicze, które mogą wymagać szczególnej uwagi:¹⁰

Laktoza

Preparaty takie jak Biomentin, Cognomem, Memantin NeuroPharma (tabletki), Memantine Grindeks, Memigmin, Memolek czy Zenmem zawierają laktozę. Nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.¹¹

Sorbitol

Preparaty w postaci roztworu doustnego zawierające memantynę, takie jak Memantin NeuroPharma czy Polmatine w postaci roztworu doustnego, zawierają sorbitol (E420). Pacjenci z rzadką dziedziczną nietolerancją fruktozy nie powinni stosować tych produktów. Należy także wziąć pod uwagę addytywne działanie podawanych jednocześnie produktów zawierających fruktozę (lub sorbitol) oraz pokarmu zawierającego fruktozę (lub sorbitol).^{12 13}

Aspartam

Preparat Zenmem w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej zawiera aspartam, który jest źródłem fenyloalaniny. Może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią.¹⁴

Zawartość sodu

Większość preparatów z memantyną zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę powlekaną, co oznacza, że uznaje się je za „wolne od sodu”. Taka informacja może być istotna dla pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.^{15 16}

Wpływ sorbitolu na biodostępność innych leków

Warto podkreślić, że sorbitol zawarty w produktach leczniczych z memantyną w postaci roztworu doustnego może wpływać na biodostępność innych, podawanych równocześnie drogą doustną, produktów leczniczych. Należy to wziąć pod uwagę przy planowaniu terapii skojarzonej.¹⁷

Właściwe uwzględnienie wszystkich wymienionych środków ostrożności i ograniczeń jest niezbędne dla zapewnienia bezpiecznego stosowania memantyny u pacjentów z chorobą Alzheimera. Przed zaleceniem leczenia memantyną należy dokładnie przeanalizować indywidualny profil kliniczny pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem chorób współistniejących oraz przyjmowanych równocześnie innych leków.¹⁸