dysfunkcja wielonarządowa

Dysfunkcja wielonarządowa (MOD, Multiple Organ Dysfunction) to stan kliniczny charakteryzujący się jednoczesnym upośledzeniem funkcji dwóch lub więcej układów narządowych, co prowadzi do niemożności utrzymania homeostazy bez interwencji medycznej. Jest to progresywny proces patofizjologiczny, który w zaawansowanej formie określany jest jako zespół niewydolności wielonarządowej (MODS).

Najczęstszymi przyczynami dysfunkcji wielonarządowej są sepsa, ciężkie urazy, rozległe oparzenia, wstrząs, ostre zapalenie trzustki oraz masywne przetoczenia krwi. Patofizjologia obejmuje nadmierną reakcję zapalną, aktywację kaskad cytokin, dysfunkcję śródbłonka naczyniowego, mikrozakrzepicę i zaburzenia mikrokrążenia, co prowadzi do niedotlenienia tkanek i uszkodzenia komórek.

Dysfunkcja wielonarządowa rozwija się zazwyczaj w określonej sekwencji, rozpoczynając się od płuc i nerek, a następnie obejmując wątrobę, układ sercowo-naczyniowy i ośrodkowy układ nerwowy. Diagnostyka opiera się na specyficznych dla poszczególnych narządów parametrach laboratoryjnych i klinicznych, a do oceny stopnia zaawansowania wykorzystuje się skale takie jak SOFA (Sequential Organ Failure Assessment).

Leczenie dysfunkcji wielonarządowej jest kompleksowe i obejmuje eliminację przyczyny podstawowej, stabilizację hemodynamiczną, optymalizację perfuzji tkankowej, wspomaganie funkcji uszkodzonych narządów oraz zapobieganie dalszym powikłaniom. Pomimo postępów w intensywnej terapii, śmiertelność w MODS pozostaje wysoka i wynosi od 30% do 80%, zależnie od liczby niewydolnych narządów i chorób współistniejących.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl