farmakodynamika propofolu
Propofol (2,6-diizopropilfenol) jest krótkodziałającym anestetykiem dożylnym, powszechnie stosowanym do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego. Jego farmakodynamika opiera się głównie na oddziaływaniu na receptory GABA-A w ośrodkowym układzie nerwowym, gdzie wzmacnia hamujące działanie kwasu gamma-aminomasłowego, prowadząc do hiperpolaryzacji błony komórkowej neuronów.
Głównym mechanizmem działania propofolu jest potencjalizacja aktywności receptorów GABA-A poprzez zwiększenie czasu otwarcia kanału chlorkowego, co skutkuje nasilonym napływem jonów chlorkowych do wnętrza komórki nerwowej. Dodatkowo propofol hamuje aktywność receptorów NMDA i moduluje kanały wapniowe, co przyczynia się do jego właściwości anestetycznych, przeciwwymiotnych oraz przeciwdrgawkowych.
Efekt kliniczny propofolu charakteryzuje się szybkim początkiem działania (30-45 sekund od podania dożylnego) oraz krótkim czasem działania wynikającym z szybkiej redystrybucji leku z mózgu do innych tkanek. Propofol wywołuje zależne od dawki obniżenie ciśnienia tętniczego krwi poprzez zmniejszenie oporu naczyniowego oraz depresję mięśnia sercowego, a także powoduje depresję oddechową, która może prowadzić do bezdechu u niektórych pacjentów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml
Propofol 1% MCT/LCT Fresenius jest emulsją dożylnej indukcji i podtrzymania znieczulenia oraz sedacji, zawierającą 10 mg propofolu w 1 ml, dostępną w ampułko-strzykawkach o pojemnościach 10 ml (100 mg), 20 ml (200 mg) i 50 ml (500 mg). Podawanie leku wymaga ścisłego monitorowania funkcji życiowych i dostępu do sprzętu resuscytacyjnego, a dawki należy indywidualizować w zależności od wieku, stanu klinicznego i grupy ASA pacjenta. Indukcja u dorosłych poniżej 55 lat zwykle wymaga 1,5-2,5 mg/kg mc., u starszych i pacjentów z ASA III-IV dawka jest redukowana do minimum 1 mg/kg mc., podawana wolniej (około 20 mg co 10 sekund). Podtrzymanie znieczulenia odbywa się za pomocą infuzji 4-12 mg/kg mc./godz. lub bolusów 25-50 mg, z dalszą redukcją dawek u pacjentów w podeszłym wieku i z zaburzeniami sercowymi. Sedacja wymaga dawek 0,5-1,0 mg/kg mc. na wstępie i infuzji 1,5-4,5 mg/kg mc./godz., z bolusami 10-20 mg w razie potrzeby. U dzieci dawki indukcyjne wynoszą 2,5-4 mg/kg mc., a podtrzymujące infuzje 9-15 mg/kg mc./godz., z koniecznością dostosowania u pacjentów z ASA III-IV.
ampułko-strzykawka, atrakurium, ból w miejscu wstrzyknięcia, depresja krążeniowo-oddechowa, drobnoustroje, emulsja do wstrzykiwań, farmakodynamika propofolu, farmakokinetyka, hipowolemia, indukcja znieczulenia, infuzja ciągła, infuzja dożylna, infuzja sterowana docelowym stężeniem, intensywna opieka medyczna, kaniula, klasyfikacja ASA, lek przeciwbólowy, lek zwiotczający mięśnie, lidokaina, linia infuzyjna, miwakurium, podtrzymanie znieczulenia, pompa infuzyjna, powtarzane wstrzyknięcie, premedykacja, propofol, sedacja podczas zabiegów, sprzęt resuscytacyjny, środek konserwujący, system TCI, wentylacja mechaniczna, wprowadzenie do znieczulenia, zaburzenie czynności serca, zestaw do infuzji, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Interakcje leku – Propofol 1% MCT/LCT Fresenius 10 mg/ml
Propofol, stosowany powszechnie w anestezjologii do indukcji i podtrzymania znieczulenia ogólnego oraz sedacji, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy. Szczególnie istotne są interakcje z benzodiazepinami (np. midazolam), opioidami (np. fentanyl), alkoholem etylowym oraz lekami wziewnymi, które mogą prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, przedłużenia czasu znieczulenia oraz zwiększonego ryzyka bezdechów. Zaleca się redukcję dawki propofolu i ścisłe monitorowanie funkcji oddechowych w trakcie jednoczesnego stosowania tych leków. Ponadto, u pacjentów przyjmujących ryfampicynę obserwuje się znaczne niedociśnienie tętnicze po indukcji z propofolem, co wymaga ostrożnego dawkowania i monitorowania ciśnienia krwi.
alkohol etylowy, analgetyk, benzodiazepina, bezdech, bradykardia, cyklosporyna, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, farmakodynamika propofolu, fentanyl, hipotensja, hipowentylacja, indukcja znieczulenia, leukoencefalopatia, midazolam, neostygmina, niedociśnienie tętnicze, niewydolność układu oddechowego, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, receptor GABA-ergiczny, ryfampicyna, środki zwiotczające mięśnie, suksametonium, walproinian, wziewne leki znieczulające, zaburzenia neuropsychologiczne, zatrzymanie czynności serca, znieczulenie ogólne, znieczulenie rdzeniowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zewnątrzoponowe