środek promieniouwrażliwiający
Środek promieniouwrażliwiający (radiosensybilizator) to substancja, która zwiększa wrażliwość komórek nowotworowych na promieniowanie jonizujące stosowane w radioterapii. Działanie tych związków polega na wzmacnianiu uszkodzeń DNA powodowanych przez promieniowanie, hamowaniu mechanizmów naprawczych komórki lub zwiększaniu stresu oksydacyjnego.
Do najczęściej stosowanych środków promieniouwrażliwiających należą pochodne nitroimidazolu (np. misonidazol, nimorazol), które naśladują działanie tlenu w warunkach hipoksji (niedotlenienia) guza, gdzie standardowa radioterapia jest mniej skuteczna. Inne grupy to związki modyfikujące metabolizm komórkowy, inhibitory punktów kontrolnych cyklu komórkowego oraz leki hamujące naprawę DNA.
Stosowanie radiosensybilizatorów w praktyce klinicznej pozwala na zwiększenie skuteczności radioterapii przy jednoczesnym zmniejszeniu dawki promieniowania, co ogranicza toksyczność leczenia dla zdrowych tkanek. Jest to istotny element nowoczesnych strategii leczenia skojarzonego nowotworów, szczególnie guzów opornych na standardową radioterapię.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Pemetreksed EVER Pharma, jako lek cytotoksyczny, wymaga ścisłego monitorowania parametrów hematologicznych ze względu na ryzyko mielosupresji, manifestującej się neutropenią, trombocytopenią i niedokrwistością, a w niektórych przypadkach pancytopenią. Zaleca się wstrzymanie podawania leku do momentu osiągnięcia liczby neutrofilów ≥1500 komórek/mm³ oraz płytek krwi ≥100 000 komórek/mm³. Modyfikacje dawkowania powinny opierać się na nadirze wartości hematologicznych i toksyczności niehematologicznej z poprzedniego cyklu. Profilaktyczna suplementacja kwasem foliowym i witaminą B12 znacząco redukuje częstość ciężkich działań niepożądanych (stopnia 3. i 4.), w tym neutropenii i gorączki neutropenicznej. Premedykacja deksametazonem jest rekomendowana w celu zmniejszenia odczynów skórnych. U pacjentów z klirensem kreatyniny <45 ml/min stosowanie pemetreksedu jest przeciwwskazane, a u chorych z klirensem 45-79 ml/min należy unikać NLPZ na 2 dni przed, w dniu i 2 dni po podaniu leku (lub 5 dni w przypadku NLPZ o długim półtrwaniu).
deksametazon, gorączka neutropeniczna, hipernatremia, klirens kreatyniny, kriokonserwacja nasienia, kwas foliowy, lek cytotoksyczny, mielosupresja, morfologia krwi, nefrogenna moczówka prosta, neutrofil, neutropenia, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, odczyn skórny, ostra martwica cewek nerkowych, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, płytki krwi, radioterapia, środek promieniouwrażliwiający, szczepionka żywa atenuowana, trombocytopenia, wodobrzusze, zapalenie płuc popromienne, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie naczyniowo-mózgowe -
Leksykon leków
Pemetrexed Eugia jest lekiem przeciwnowotworowym, którego stosowanie wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego ze względu na ryzyko mielosupresji, w tym neutropenii (ANC ≥ 1500 komórek/mm³) oraz trombocytopenii (≥ 100 000 komórek/mm³). Zaleca się profilaktyczną suplementację kwasem foliowym i witaminą B12, co znacząco redukuje częstość ciężkich działań niepożądanych hematologicznych i niehematologicznych (stopnia 3. i 4.). Premedykacja deksametazonem zmniejsza ryzyko reakcji skórnych. U pacjentów z klirensem kreatyniny < 45 ml/min stosowanie pemetreksedu jest przeciwwskazane, a u chorych z klirensem 45–79 ml/min należy unikać NLPZ na 2 dni przed, w dniu i 2 dni po podaniu leku (w przypadku NLPZ o długim okresie półtrwania – przerwa co najmniej 5 dni). Konieczne jest monitorowanie funkcji nerek i objawów nefrogennej moczówki prostej oraz ostrej martwicy cewek nerkowych, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (odwodnienie, nadciśnienie, cukrzyca).
całkowita liczba neutrofili, cukrzyca, deksametazon, gorączka neutropeniczna, hipernatremia, klirens kreatyniny, kwas foliowy, martwica cewek nerkowych, mielosupresja, nadciśnienie tętnicze, nefrogenna moczówka prosta, neutropenia, niedokrwistość, niesteroidowe leki przeciwzapalne, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, środek promieniouwrażliwiający, szczepionka żywa atenuowana, trombocytopenia, witamina B12, wodobrzusze, wysięk opłucnowy, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie naczyniowo-mózgowe
