Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Pemetrexed Eugia

Pemetrexed Eugia jest lekiem stosowanym w terapii przeciwnowotworowej, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania określonych środków ostrożności i regularnego monitorowania pacjenta ze względu na możliwe działania niepożądane. Poniżej przedstawiono kluczowe informacje dotyczące bezpiecznego stosowania tego produktu leczniczego.¹

Mielosupresja i monitorowanie hematologiczne

Stosowanie pemetreksedu może wywoływać mielosupresję manifestującą się jako neutropenia, trombocytopenia i niedokrwistość (lub pancytopenia). Monitorowanie parametrów hematologicznych jest niezbędne podczas całego okresu leczenia. Należy przestrzegać następujących zasad:²

• Nie podawać pemetreksedu pacjentom, dopóki całkowita liczba neutrofili (ANC) nie osiągnie wartości ≥ 1500 komórek/mm³
• Nie podawać leku, dopóki liczba płytek krwi nie osiągnie wartości ≥ 100 000 komórek/mm³
• Decyzje dotyczące modyfikacji dawkowania w kolejnych cyklach terapii powinny być podejmowane na podstawie najniższych wartości parametrów hematologicznych oraz największego stopnia nasilenia objawów toksyczności niehematologicznej obserwowanych w poprzednim cyklu leczenia³

Suplementacja kwasem foliowym i witaminą B12

W celu zmniejszenia toksyczności związanej z leczeniem pemetreksedem wszystkim pacjentom należy zalecić profilaktyczne stosowanie suplementacji:⁴

• Kwas foliowy – wykazano, że jego stosowanie znacząco zmniejsza częstość występowania działań niepożądanych hematologicznych i niehematologicznych stopnia 3. i 4.
• Witamina B12 – podawanie witaminy B12 wraz z kwasem foliowym ogranicza ryzyko wystąpienia neutropenii, gorączki neutropenicznej oraz zakażeń z neutropenią stopnia 3. i 4.

Reakcje skórne i premedykacja kortykosteroidami

U pacjentów leczonych pemetreksedem mogą wystąpić reakcje skórne. Wstępne leczenie deksametazonem (lub jego odpowiednikiem) jako premedykacja może znacząco zmniejszyć częstość występowania i nasilenie tego typu reakcji.⁵

Zaburzenia czynności nerek

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub ryzykiem ich wystąpienia:⁶

• Nie zaleca się stosowania pemetreksedu u pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 45 ml/min z uwagi na brak wystarczających danych klinicznych w tej grupie chorych
• Pacjenci z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny od 45 do 79 ml/min) powinni unikać przyjmowania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) takich jak ibuprofen i kwas acetylosalicylowy (> 1,3 g na dobę) na 2 dni przed, w dniu podania oraz przez 2 dni po podaniu pemetreksedu⁷
• W przypadku NLPZ o długim okresie półtrwania, należy przerwać ich stosowanie co najmniej na 5 dni przed podaniem pemetreksedu, w dniu podania leku i przez co najmniej 2 dni po podaniu pemetreksedu⁸

Ciężkie zaburzenia czynności nerek

Podczas terapii pemetreksedem, zarówno w monoterapii jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, zgłaszano przypadki ciężkich zaburzeń czynności nerek, w tym ostrej niewydolności nerek. U pacjentów, u których wystąpiły te powikłania, często stwierdzano obecność czynników predysponujących, takich jak:⁹

• Odwodnienie
• Wcześniej rozpoznane nadciśnienie tętnicze
• Cukrzyca

Po wprowadzeniu do obrotu notowano również przypadki nefrogennej moczówki prostej oraz martwicy cewek nerkowych podczas stosowania pemetreksedu w monoterapii lub w kombinacji z innymi lekami chemioterapeutycznymi. Większość z tych zaburzeń ustępowała po odstawieniu leku.¹⁰

Należy regularnie kontrolować następujące parametry i objawy:¹¹

• Objawy ostrej martwicy cewek nerkowych
• Parametry funkcji nerek
• Przedmiotowe i podmiotowe objawy nefrogennej moczówki prostej (np. hipernatremia)

Wpływ płynu w trzeciej przestrzeni

Wpływ płynu w trzeciej przestrzeni, takiego jak wysięk do opłucnej lub wodobrzusze, na farmakokinetykę pemetreksedu nie został w pełni określony. W badaniu klinicznym fazy II u 31 pacjentów z guzami litymi i stabilnym płynem w trzeciej przestrzeni nie zaobserwowano różnic w stężeniu pemetreksedu w osoczu ani w klirensie w porównaniu z pacjentami bez kumulacji płynu w trzeciej przestrzeni.¹²

Zaleca się rozważenie drenażu płynu zgromadzonego w trzeciej przestrzeni przed podaniem pemetreksedu, jednak może nie być to konieczne w każdym przypadku.¹³

Uwodnienie i profilaktyka działań niepożądanych

Podczas stosowania pemetreksedu w skojarzeniu z cisplatyną obserwowano znaczne odwodnienie związane z toksycznym działaniem tego połączenia na układ pokarmowy. Z tego względu należy zastosować następujące środki zapobiegawcze:¹⁴

• Podanie leków przeciwwymiotnych przed zastosowaniem chemioterapii
• Odpowiednie nawodnienie pacjenta przed i/lub po podaniu leków

Powikłania ze strony układu sercowo-naczyniowego

Podczas badań klinicznych niezbyt często obserwowano poważne zdarzenia niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, w tym zawał mięśnia sercowego i zdarzenia naczyniowo-mózgowe. Zdarzenia te występowały głównie u pacjentów otrzymujących pemetreksed w skojarzeniu z innym lekiem cytotoksycznym.¹⁵

U większości pacjentów, u których wystąpiły opisywane zdarzenia niepożądane, wcześniej stwierdzano czynniki ryzyka chorób układu krążenia.¹⁶

Szczepienia podczas terapii

U pacjentów chorych na nowotwory złośliwe często obserwuje się zaburzenia funkcji układu odpornościowego. Z tego powodu nie zaleca się jednoczesnego podawania szczepionek żywych atenuowanych podczas leczenia pemetreksedem.¹⁷

Wpływ na płodność i zalecenia antykoncepcyjne

Pemetreksed może powodować uszkodzenia materiału genetycznego, dlatego konieczne jest przestrzeganie następujących zaleceń:¹⁸

Mężczyźni:

• Nie powinni decydować się na poczęcie dziecka podczas leczenia pemetreksedem i przez 3 miesiące po jego zakończeniu
• Powinni stosować skuteczne metody antykoncepcji lub wstrzemięźliwość seksualną
• Ze względu na możliwość wywołania przez pemetreksed trwałej niepłodności, zaleca się rozważenie przechowania nasienia przed rozpoczęciem leczenia¹⁹

Kobiety w wieku rozrodczym:

• Muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas leczenia pemetreksedem i przez 6 miesięcy po jego zakończeniu²⁰

Radioterapia i pemetreksed

U pacjentów poddawanych radioterapii przed, w trakcie lub po stosowaniu pemetreksedu zgłaszano przypadki zapalenia płuc po napromienianiu. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku:²¹

• Pacjentów poddawanych radioterapii w trakcie leczenia pemetreksedem
• Jednoczesnego stosowania innych środków promieniouwrażliwiających

U pacjentów, którzy w ciągu poprzedzających tygodni lub lat byli poddawani radioterapii, obserwowano przypadki nawrotu objawów popromiennych.²²

Zawartość sodu

Zawartość sodu w produkcie leczniczym Pemetrexed Eugia różni się w zależności od dawki:²³

• Pemetrexed Eugia 100 mg: zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na fiolkę – produkt uznaje się za „wolny od sodu”
• Pemetrexed Eugia 500 mg: zawiera 54 mg sodu na fiolkę, co odpowiada 5,4% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych²⁴