zmniejszenie masy ciała płodu

Zmniejszenie masy ciała płodu (fetal growth restriction, FGR) to stan, w którym płód nie osiąga swojego genetycznie zaprogramowanego potencjału wzrostowego. Definiuje się go najczęściej jako masę ciała poniżej 10. percentyla dla danego wieku ciążowego. Należy odróżnić FGR od określenia „mały na wiek ciążowy” (small for gestational age, SGA), które odnosi się tylko do parametrów biometrycznych bez uwzględnienia przyczyn patologicznych.

Etiologia zmniejszenia masy ciała płodu jest złożona i obejmuje czynniki matczyne (nadciśnienie, choroby nerek, niedożywienie, używki), łożyskowe (nieprawidłowa implantacja, zaburzenia przepływu) oraz płodowe (wady genetyczne, infekcje wewnątrzmaciczne). Rozróżnia się FGR wczesne (przed 32. tygodniem ciąży), związane głównie z patologią łożyska, oraz późne, spowodowane często niewydolnością łożyska w zaawansowanej ciąży.

Diagnostyka opiera się na seryjnych badaniach ultrasonograficznych z oceną biometrii płodu, objętości płynu owodniowego oraz przepływów naczyniowych (Doppler tętnicy pępowinowej, tętnicy środkowej mózgu). Stosunek przepływu mózgowego do pępowinowego (tzw. współczynnik mózgowo-pępowinowy) jest ważnym parametrem różnicującym FGR od konstytucjonalnie małych płodów.

Postępowanie zależy od nasilenia zaburzeń, wieku ciążowego i przyczyny. Obejmuje intensywny nadzór z regularną oceną dobrostanu płodu, leczenie przyczyn podstawowych oraz optymalne zaplanowanie momentu rozwiązania. Ciąże powikłane FGR wiążą się ze zwiększonym ryzykiem umieralności okołoporodowej oraz długoterminowych zaburzeń neurodevelopmentalnych u dziecka.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl