lek pochodzenia roślinnego
Leki pochodzenia roślinnego to preparaty farmaceutyczne, których substancje czynne pozyskiwane są z roślin leczniczych. Zawierają one naturalne związki biologicznie aktywne, takie jak alkaloidy, glikozydy, flawonoidy, olejki eteryczne czy saponiny, które wykazują działanie terapeutyczne.
W praktyce medycznej leki pochodzenia roślinnego stosowane są zarówno w formie preparatów standaryzowanych (o określonej zawartości substancji aktywnych), jak i tradycyjnych wyciągów ziołowych. Współczesna fitoterapia opiera się na badaniach naukowych potwierdzających skuteczność i bezpieczeństwo substancji roślinnych w określonych wskazaniach.
Wiele leków pochodzenia roślinnego znalazło trwałe miejsce w farmakoterapii – przykładem mogą być preparaty zawierające digoksynę (z naparstnicy), morfinę i kodeinę (z maku lekarskiego), taksany (z cisu), atropinę (z pokrzyku wilczej jagody) czy winblastynę i winkrystynę (z barwinka różowego). Obecnie około 25-30% leków stosowanych w medycynie konwencjonalnej zawiera substancje pochodzenia roślinnego.
Podczas stosowania leków pochodzenia roślinnego należy pamiętać, że mimo naturalnego pochodzenia mogą one wywoływać działania niepożądane oraz wchodzić w interakcje z innymi lekami. Istotne jest, aby ich stosowanie konsultować z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie w przypadku terapii przewlekłych lub u pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Owoc anyżu – Przedawkowanie
Przedawkowanie substancji czynnej zawartej w leku OWOC ANYŻU (Pimpinella anisum L.) nie zostało dotychczas udokumentowane w praktyce klinicznej, co wskazuje na wysoki profil bezpieczeństwa tego preparatu. Produkt dostępny jest w formie ziół do zaparzania o dawkach 1 g/g lub 2 g/saszetkę, co ze względu na konieczność przygotowania naparu ogranicza ryzyko przypadkowego znacznego przedawkowania. W przypadku zastosowania dawki przekraczającej zalecenia producenta lub pojawienia się niespecyficznych objawów klinicznych, zalecana jest natychmiastowa konsultacja z lekarzem lub farmaceutą oraz monitorowanie stanu pacjenta zgodnie ze standardowymi procedurami diagnostycznymi dla substancji roślinnych.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Liść Brzozy –
Analiza dostępnych danych klinicznych dotyczących produktu leczniczego LIŚĆ BRZOZY (1g/1g, zioła do zaparzania) wskazuje na brak udokumentowanych przypadków przedawkowania preparatu opartego na Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh., folium. Preparat zawiera biologicznie czynne flawonoidy, z których jedna łyżka (ok. 2,9 g) dostarcza około 43,5 mg flawonoidów w przeliczeniu na hiperozyd. Z klinicznego punktu widzenia, brak doniesień o przedawkowaniu świadczy o relatywnie wysokim profilu bezpieczeństwa przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami producenta.
Betula pendula, Betula pubescens, charakterystyka produktu leczniczego, flawonoidy, hiperozyd, leczenie objawowe, lek pochodzenia roślinnego, liść brzozy, ośrodek toksykologiczny, profil bezpieczeństwa leku, reakcja niepożądana, substancje biologicznie czynne, zaburzenia układu pokarmowego, ziołowy produkt leczniczy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lipomal 97 mg/5 ml
Produkt leczniczy Lipomal zawiera 97,089 mg wyciągu suchego z kwiatu lipy (Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris lub ich mieszaniny) w 5 ml syropu. Brak jest dostępnych danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Lipomalu u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, w tym wpływu na rozwój płodu, przebieg ciąży, przenikanie substancji czynnych do mleka matki oraz wpływ na płodność. Syrop zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (4033,67 mg/5 ml), benzoesan sodu (10,44 mg/5 ml), glikol propylenowy (9,708 mg/5 ml) oraz glukozę (w maltodekstrynie), które mogą mieć znaczenie kliniczne, zwłaszcza u kobiet z cukrzycą ciążową.
benzoesan sodu, cukrzyca ciążowa, glikol propylenowy, glukoza, karmienie piersią, laktacja, lek pochodzenia roślinnego, maltodekstryna, mleko matki, płodność, rozwój płodu, sacharoza, substancja pomocnicza, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, trymestr ciąży, wyciąg suchy, wyciąg z kwiatu lipy - Leksykon substancji czynnych
Migdałecznik – Przedawkowanie
Migdałecznik (Terminalia chebula Retz) jest jednym z osiemnastu składników roślinnych preparatu leczniczego Padma 28 Formuła, w którym każda kapsułka zawiera 30 mg sproszkowanego owocu tej rośliny. Dotychczasowe dane kliniczne nie wykazały przypadków przedawkowania tego produktu, co wskazuje na relatywnie wysoki profil bezpieczeństwa stosowania w zalecanych dawkach terapeutycznych. Preparat zawiera również inne składniki roślinne, takie jak korzeń auklandii (40 mg), plecha porostu islandzkiego (40 mg), owoc miodli indyjskiej (35 mg), a także składniki mineralne, np. siarczan wapnia półwodny (20 mg) i D-kamforę (4 mg), które mogą wykazywać działanie synergistyczne i wpływać na ogólny profil bezpieczeństwa leku.
D-kamfora, dawka terapeutyczna, korzeń auklandii, leczenie objawowe, lek pochodzenia roślinnego, lek złożony, migdałecznik, miodla indyjska, monitorowanie parametrów życiowych, ośrodek toksykologiczny, owoc migdałecznika, Padma 28 Formuła, porost islandzki, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie leku, siarczan wapnia, synergizm lekowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sedistress 200 mg
Produkt leczniczy Sedistress w postaci tabletek powlekanych zawiera 200 mg wyciągu suchego z ziela męczennicy (Passiflora incarnata L.), co odpowiada 700-1000 mg kwiatów męczennicy, uzyskanego ekstrakcją przy użyciu 60% etanolu (V/V). Tabletki mają charakterystyczny różowy kolor, podłużny kształt, dwuwypukłą formę oraz wymiary 18 x 7 mm. W charakterystyce produktu leczniczego brak jest określonego mechanizmu działania farmakodynamicznego, co jest typowe dla niektórych preparatów roślinnych, gdzie pełne właściwości farmakodynamiczne nie zostały jeszcze w pełni udokumentowane zgodnie z wymogami regulacyjnymi.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego – Wskazania do stosowania
Wyciąg z liści bluszczu pospolitego (Hederae helicis folii extractum) jest roślinną substancją czynną stosowaną jako lek wykrztuśny w leczeniu kaszlu produktywnego z odkrztuszaniem wydzieliny. Pozyskiwany jest z liści Hedera helix L. w postaci suchego wyciągu, ekstraktowanego 30% etanolem, w stosunku 4-8:1 surowca do produktu końcowego. Preparaty takie jak Hedecton (700 mg wyciągu/100 ml syropu, tj. 7 mg/ml) oraz Hedussin o smaku owocowym (8,25 mg/ml) są wskazane do stosowania u dorosłych, młodzieży oraz dzieci od 2 do 11 lat, z uwzględnieniem odpowiedniego dawkowania. Syropy te ułatwiają ewakuację wydzieliny z dróg oddechowych, co jest kluczowe w terapii zapalenia oskrzeli, infekcji dróg oddechowych oraz stanów poinfekcyjnych przebiegających z kaszlem mokrym. Różnice w stężeniu substancji czynnej między preparatami należy brać pod uwagę przy doborze leku i ustalaniu dawkowania.
bluszcz pospolity, działanie wykrztuśne, infekcja dróg oddechowych, kaszel produktywny, kaszel z odkrztuszaniem, lek pochodzenia roślinnego, lek wykrztuśny, maltitol, nadmierne wytwarzanie śluzu, nietolerancja cukrów, odkrztuszanie wydzieliny, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy roślinny, sorbitol, stężenie substancji czynnej, substancja pomocnicza, syrop leczniczy, wyciąg z liści bluszczu, wyciąg z liści bluszczu pospolitego, zaleganie wydzieliny, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Przedawkowanie – Pelavo Med 20 mg/4 ml
Produkt leczniczy Pelavo Med, zawierający 20 mg suchego wyciągu z korzenia Pelargonium sidoides i/lub Pelargonium reniforme w 4 ml roztworu doustnego, nie wykazuje udokumentowanych przypadków przedawkowania. Wyciąg jest standaryzowany, z ekstraktem o stosunku 4-25:1, ekstrahowanym przy użyciu 11% etanolu (m/m). Pomimo braku danych o toksyczności, zaleca się zachowanie standardowych środków ostrożności charakterystycznych dla preparatów roślinnych, w tym monitorowanie funkcji życiowych pacjenta w przypadku podejrzenia przedawkowania.
dawka toksyczna, ekstrakcja etanolem, funkcje życiowe pacjenta, korzeń pelargonii, leczenie objawowe, lek pochodzenia roślinnego, objawy niepożądane, Pelargonium reniforme, preparat ziołowy, przedawkowanie leku, rozpuszczalnik, roztwór doustny, standaryzowany wyciąg roślinny, substancja czynna, wyciąg z korzenia pelargonii, wyciąg z Pelargonium sidoides - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Prospan 26 mg
Prospan w postaci pastylek miękkich zawiera 26 mg suchego wyciągu z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.), pozyskiwanego metodą ekstrakcji z użyciem 30% etanolu, w stosunku surowiec:wyciąg 5-7,5:1. Lek ten jest stosowany w terapii schorzeń dróg oddechowych. W dokumentacji preparatu brak jest szczegółowych danych farmakokinetycznych dotyczących wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz wydalania substancji czynnych, głównie saponin triterpenowych, w tym alfa-hederyny, co jest charakterystyczne dla produktów roślinnych ze względu na złożoność ich składu chemicznego.
alfa-hederyna, etanol, farmakokinetyka, lek pochodzenia roślinnego, maltitol, pastylka miękka, saponiny triterpenowe, schorzenia dróg oddechowych, sorbitol, substancja czynna, substancje pomocnicze, wchłanianie przez błonę śluzową, właściwości farmakokinetyczne, wyciąg z bluszczu, wyciąg z liści bluszczu pospolitego - Leksykon substancji czynnych
Pulsatilla – Interakcje
Analiza dokumentacji charakterystyki produktów leczniczych (ChPL) zawierających Pulsatilla w stężeniach homeopatycznych 3CH (np. Coryzalia 0,333 mg, Homeogene 9 0,667 mg, Stodal 0,0044 ml/4 g) oraz D4 (Euphorbium S 1 g/100 g roztworu) nie wykazała istotnych interakcji farmakologicznych z lekami na receptę, lekami OTC, lekami roślinnymi, suplementami diety, alkoholem ani żywnością. Brak jest udokumentowanych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, co jest zgodne z charakterystyką leków homeopatycznych o wysokich rozcieńczeniach, które zawierają minimalne ilości substancji czynnej, niezdolne do wywołania klinicznie istotnych efektów molekularnych.
charakterystyka produktu leczniczego, Coryzalia, działanie farmakodynamiczne, Euphorbium S, fitoterapeutyk, Homeogene 9, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, lek homeopatyczny, lek pochodzenia roślinnego, preparat medyczny, Pulsatilla, Pulsatilla pratensis, rozcieńczenie homeopatyczne, składnik homeopatyczny, stężenie homeopatyczne, Stodal, suplement diety - Leksykon leków
Działania niepożądane – Liść Szałwii –
Produkt leczniczy Liść Szałwii (Salviae officinalis L., folium) w formie ziół do zaparzania, zawierający 1,5 g liścia szałwii w każdej saszetce, cechuje się wysokim profilem bezpieczeństwa. Dotychczasowe dane kliniczne oraz obserwacje po wprowadzeniu do obrotu nie wykazały występowania działań niepożądanych związanych z jego stosowaniem. Pomimo braku zgłoszonych niepożądanych reakcji, konieczne jest ciągłe monitorowanie bezpieczeństwa farmakoterapii, aby zapewnić właściwą ocenę stosunku korzyści do ryzyka terapii z wykorzystaniem tego produktu roślinnego.
bezpieczeństwo farmakoterapii, działanie niepożądane, farmakovigilance, lek pochodzenia roślinnego, liść szałwii, monitorowanie bezpieczeństwa, monitorowanie działań niepożądanych, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, personel medyczny, produkt biobójczy, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, stosunek korzyści do ryzyka, szałwia lekarska, wyrób medyczny, zioła do zaparzania, ziołolecznictwo - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Liść Brzozy –
Preparat Liść Brzozy, zawierający 1 g liści Betula pendula Roth i/lub Betula pubescens Ehrh. na 1 g produktu, dostarcza około 43,5 mg flawonoidów (w przeliczeniu na hiperozyd) w dawce 2,9 g liści (1 łyżka). Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ tego preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługiwania maszyn i urządzeń w ruchu. W związku z tym, podczas konsultacji lekarskiej należy poinformować pacjenta o braku danych dotyczących potencjalnego wpływu na koncentrację i szybkość reakcji, a także zalecić ostrożność, zwłaszcza przy pierwszym zastosowaniu leku. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów, pacjent powinien powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu ich ustąpienia.