spastyczność pochodzenia ośrodkowego

Spastyczność pochodzenia ośrodkowego to zaburzenie napięcia mięśniowego charakteryzujące się wzmożonym oporem podczas biernego rozciągania mięśni, który narasta wraz z szybkością rozciągania (zależność od prędkości). Powstaje w wyniku uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, szczególnie dróg korowo-rdzeniowych (piramidowych).

Główną przyczyną spastyczności ośrodkowej są uszkodzenia kory ruchowej mózgu, dróg piramidowych lub rdzenia kręgowego wywołane przez udary mózgu, urazy czaszkowo-mózgowe, stwardnienie rozsiane, mózgowe porażenie dziecięce, urazy rdzenia kręgowego lub choroby neurodegeneracyjne. Patomechanizm obejmuje utratę hamującego wpływu ośrodków wyższych na odruchy rdzeniowe i nadmierną aktywność motoneuronów.

Objawy kliniczne spastyczności to zwiększone napięcie mięśniowe, charakterystyczny „objaw scyzorykowy” (zwiększony opór na początku ruchu, który nagle ustępuje), wygórowane odruchy ścięgniste, klonusy, skurcze mięśni oraz współruchy patologiczne. W obrazie klinicznym często występuje charakterystyczna postawa – w kończynach górnych dominuje zgięcie, a w dolnych wyprost.

Leczenie spastyczności pochodzenia ośrodkowego wymaga podejścia wielokierunkowego. Obejmuje ono farmakoterapię (baklofen, tizanidyna, dantrolen, benzodiazepiny), fizjoterapię, terapię zajęciową, stosowanie ortez, iniekcje toksyny botulinowej oraz interwencje chirurgiczne. W ciężkich przypadkach stosuje się pompy baklofenowe lub zabiegi neurochirurgiczne.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl