guz podścieliska sznurów płciowych
Guz podścieliska sznurów płciowych (ang. sex cord-stromal tumor) to grupa nowotworów wywodzących się z komórek zrębu gonadalnego oraz komórek sznurów płciowych. Stanowią one około 5-10% wszystkich nowotworów jajnika oraz rzadziej występują w jądrach.
Guzy te charakteryzują się dużą różnorodnością histopatologiczną i obejmują m.in. ziarniszczaki, guzy z komórek Sertoliego-Leydiga, guzy z komórek Sertoliego, guzy z komórek Leydiga oraz fibrothecoma. Ich cechą wyróżniającą jest zdolność do produkcji hormonów steroidowych, co często prowadzi do objawów endokrynologicznych, takich jak przedwczesne dojrzewanie płciowe u dzieci, zaburzenia miesiączkowania, wirylizacja lub feminizacja.
Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (USG, CT, MRI), oznaczanie markerów nowotworowych (inhibina, AMH) oraz ostatecznie badanie histopatologiczne. Leczenie zależy od typu histologicznego, stopnia zaawansowania i wieku pacjenta – najczęściej jest to postępowanie chirurgiczne, a w wybranych przypadkach uzupełniająca chemioterapia.
Rokowanie w większości przypadków jest dobre, szczególnie przy wczesnym wykryciu. Jednak niektóre podtypy, zwłaszcza ziarniszczaki, wymagają długoterminowej obserwacji ze względu na możliwość późnych nawrotów, nawet po 10-20 latach od pierwotnego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy moszny – Patofizjologia i mechanizm
Guzy jądra, głównie pochodzenia germinalnego (97%), rozwijają się z neoplazji zarodkowej in situ (GCNIS), wywodzącej się z niedojrzałych gonocytów. Kluczową aberracją genetyczną jest izochromosom 12p [i(12p)], obecny w około 80% przypadków, prowadzący do nadekspresji genu cykliny D2 (CCND2) i aktywacji kinaz cdk4/6, co sprzyja proliferacji i niestabilności genomowej. Patogeneza guzów zarodkowych jądra (TGCT) wiąże się z zaburzeniami rozwojowymi gonad, w tym zespołem dysgenezji jąder (TDS), oraz czynnikami ryzyka jak wnętrostwo (10% przypadków) i zespoły interpłciowe z chromosomem Y. Modele powstawania raka in situ obejmują transformację z zablokowanych w rozwoju gonocytów lub spermatocytów w stadium zygotenu-pachytenu, z udziałem mechanizmów apoptozy i niestabilności genomowej. Ponadto, guzy jądra rozprzestrzeniają się głównie drogą limfatyczną, a markery takie jak AFP, beta-hCG i LDH są użyteczne w diagnostyce i monitorowaniu, z podwyższonym AFP wskazującym na NSGCT lub guzy mieszane.
cykl komórkowy, dysgenezja gonad, ginekomastia, guz jądra, guz komórek Sertoliego, guz podścieliska sznurów płciowych, guz zarodkowy jądra, izochromosom, komórka rozrodcza, ludzka gonadotropina kosmówkowa, neoplazja zarodkowa in situ, niestabilność genomowa, nowotwór jądra, osłonka biaława, osłonka pochwowa jądra, rak in situ jądra, seminoma, skręt jądra, spermatocele, wnętrostwo, wodniak jądra, zespół dysgenezji jąder, żylak powrózka nasiennego - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy i masy adneksem – Patofizjologia i mechanizm
Guzy i masy adneksa obejmują zmiany rozrostowe przydatków macicy, w tym jajników, jajowodów oraz struktur więzadłowych. Charakter tych zmian może być ginekologiczny lub nieginekologiczny, a ryzyko złośliwości istotnie wzrasta u kobiet po menopauzie, gdzie około 30% mas ma charakter nowotworowy. Patogeneza jest zróżnicowana i obejmuje torbiele czynnościowe, dojrzałe potworniaki, endometriozę oraz nowotwory nabłonkowe, z udziałem mutacji genetycznych takich jak BRCA1/2, STK11, TP53 czy PIK3CA. Szczególną uwagę zwraca zespół Peutza-Jeghersa, gdzie ryzyko nowotworów jest 18-krotnie wyższe, a także rzadkie guzy pochodzące z przewodu Wolffa (FATWO). Tempo wzrostu masy adneksa powyżej 50% w ciągu 6-12 miesięcy wiąże się z ryzykiem złośliwości około 9,3%, nawet przy niskim poziomie markera CA-125 i łagodnym obrazie ultrasonograficznym.
ciąża pozamaciczna, endometrioma, endometrioza, guz germinalny, guz podścieliska sznurów płciowych, hiperestrogenizm, jajniki i jajowody, marker biochemiczny, mutacja BRCA, nowotwór jajnika, nowotwór nabłonkowy, przedwczesne dojrzewanie płciowe, przewód Wolffa, przydatki macicy, rak endometrium, ropień jajnikowo-jajowodowy, rozrost endometrium, torbiel ciałka żółtego, torbiel czynnościowa, torbiel pęcherzykowa, wirylizacja, wodniak jajowodu, wsteczne miesiączkowanie, zespół Peutza-Jeghersa, ziarniszczak