klasyczny lek przeciwpsychotyczny

Klasyczne leki przeciwpsychotyczne, znane również jako neuroleptyki pierwszej generacji, są grupą leków stosowanych przede wszystkim w leczeniu schizofrenii, zaburzeń schizoafektywnych oraz innych stanów psychotycznych. Działają głównie jako antagoniści receptorów dopaminowych D2, blokując przekaźnictwo dopaminergiczne w układzie mezolimbicznym i mezokortykalnym mózgu.

Do tej grupy leków zaliczamy m.in. chlorpromazynę, haloperidol, perfenazynę, flufenazynę i tiorydazynę. Wprowadzone do praktyki klinicznej w latach 50. XX wieku, zapoczątkowały rewolucję w leczeniu zaburzeń psychotycznych, umożliwiając opanowanie objawów pozytywnych (omamów, urojeń, dezorganizacji myślenia) u wielu pacjentów.

W przeciwieństwie do nowszych, atypowych leków przeciwpsychotycznych, klasyczne neuroleptyki charakteryzują się wysokim powinowactwem do receptorów dopaminowych D2 i stosunkowo niskim do receptorów serotoninowych 5-HT2A. Ta selektywność odpowiada za ich skuteczność wobec objawów pozytywnych, ale również za liczne działania niepożądane, szczególnie objawy pozapiramidowe (parkinsonizm polekowy, dystonie ostre, akatyzję, dyskinezy późne), hiperprolaktynemię oraz zespół złośliwy.

Mimo wprowadzenia nowszych leków atypowych, klasyczne neuroleptyki nadal znajdują zastosowanie w praktyce klinicznej, szczególnie w stanach ostrych pobudzenia psychoruchowego, u pacjentów z dobrą odpowiedzią na te leki w przeszłości oraz w przypadkach, gdy względy ekonomiczne ograniczają dostęp do nowszych preparatów. Wymagają jednak starannego monitorowania pod kątem działań niepożądanych i dostosowywania dawki do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl