zaburzenia cyklu rujowego
Zaburzenia cyklu rujowego to patologie dotyczące regularności, częstotliwości, intensywności lub czasu trwania cyklu płciowego u samic zwierząt. U samic ssaków domowych, takich jak psy, koty, krowy czy świnie, zaburzenia te mogą manifestować się jako przedłużony anestrus (brak rui), nieregularne cykle, skrócenie lub wydłużenie poszczególnych faz cyklu, czy też nieprawidłowe objawy behawioralne związane z rują.
Etiologia zaburzeń cyklu rujowego jest złożona i może obejmować czynniki hormonalne (dysfunkcje osi podwzgórze-przysadka-jajniki), anatomiczne (wady rozwojowe układu rozrodczego), genetyczne, środowiskowe (stres, niewłaściwe żywienie), infekcyjne (zapalenia macicy, jajników) oraz jatrogenne (działania niepożądane leków). Diagnostyka wymaga dokładnego wywiadu, badania klinicznego, badań endokrynologicznych, obrazowych oraz czasem histopatologicznych.
Leczenie zaburzeń cyklu rujowego zależy od przyczyny podstawowej i może obejmować terapię hormonalną (podawanie gonadoliberyn, gonadotropin, progesteronów, estrogenów), leczenie chirurgiczne (w przypadku zmian anatomicznych), antybiotykoterapię (przy infekcjach), modyfikację warunków środowiskowych oraz diety. W medycynie weterynaryjnej istotne jest również różnicowanie zaburzeń fizjologicznych od patologicznych, szczególnie u gatunków wykazujących sezonowość rozrodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxcarbazepin NeuroPharma 150 mg
Przedkliniczne badania okskarbazepiny i jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) wykazały zróżnicowane efekty toksyczne zależne od gatunku zwierząt. U szczurów stwierdzono nefrotoksyczność, nieobecną u psów i myszy, co wskazuje na specyficzność gatunkową. Zarówno okskarbazepina, jak i MHD mogą indukować reakcje nadwrażliwości typu opóźnionego, z większym potencjałem immunostymulującym przypisywanym MHD. Wyniki badań genotoksyczności były niejednoznaczne: okskarbazepina wykazywała mutagenność w teście Amesa in vitro bez aktywacji metabolicznej w jednym szczepie bakterii, a oba związki indukowały aberracje chromosomowe w komórkach jajnika chomika chińskiego, jednak testy in vivo na szpiku kostnym szczura nie potwierdziły działania klastogennego ani aneugenicznego. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki do 150 mg/kg m.c./dobę nie wpływały negatywnie na płodność, natomiast MHD w dawkach porównywalnych do stosowanych u ludzi powodowała zaburzenia cyklu estralnego, zmniejszenie liczby ciałek żółtych, implantacji oraz żywych zarodków, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla reprodukcji.
aberracja chromosomowa, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, estradiol, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, mikrojądro, monohydroksypochodna, mutagenność, nadwrażliwość typu opóźnionego, nefrotoksyczność, nowotwór z komórek ziarnistych, okskarbazepina, poliploidia, szpik kostny, test Amesa, toksyczność matczyna, wada rozwojowa płodu, zaburzenia cyklu rujowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Duloxetine +pharma 30 mg
Duloksetyna, dostępna w kapsułkach dojelitowych o dawkach 30 mg i 60 mg, jest inhibitorem zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, z dodatkowym, słabym działaniem na wychwyt dopaminy. Jej mechanizm działania polega na zwiększeniu zewnątrzkomórkowego stężenia 5-HT i NA w mózgu, co przekłada się na efekty terapeutyczne w leczeniu dużego zaburzenia depresyjnego (MDD) oraz bólu neuropatycznego. W badaniach klinicznych z udziałem 3158 pacjentów wykazano skuteczność dawki 60 mg raz na dobę, potwierdzoną w trzech randomizowanych, kontrolowanych placebo badaniach, z poprawą ocenianą za pomocą 17-punktowej Skali Depresji Hamiltona (HAM-D). Duloksetyna istotnie zmniejszała objawy depresji oraz ryzyko nawrotów, z częstością nawrotów 17% w grupie leczonej w porównaniu do 29% w grupie placebo w okresie 6 miesięcy. W długoterminowym badaniu 52-tygodniowym wykazano istotne wydłużenie okresu bezobjawowego (p<0,001) oraz niższy odsetek nawrotów (14,4% vs 33,1%). U pacjentów ≥65 lat dawka 60 mg/dobę była skuteczna i dobrze tolerowana, choć zaleca się ostrożność przy dawkach do 120 mg/dobę ze względu na ograniczone dane.
ból neuropatyczny, duże zaburzenie depresyjne, działanie dawkozależne, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, genotoksyczność, inhibitor wychwytu serotoniny i noradrenaliny, kapsułka dojelitowa, nawracające zaburzenie depresyjne, nawrót depresji, ośrodkowy układ nerwowy, powinowactwo receptorowe, rak wątroby, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy, skala depresji Hamiltona, szlaki hamowania bólu, toksyczność poporodowa, wady układu sercowo-naczyniowego, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, zaburzenia cyklu rujowego - Leksykon substancji czynnych
Okskarbazepina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksylowy (MHD) wykazują w badaniach przedklinicznych ograniczone ryzyko toksyczne dla człowieka. W badaniach wielokrotnego podawania u szczurów zaobserwowano nefrotoksyczność okskarbazepiny oraz neurotoksyczność produktu Oxepilax, które nie wystąpiły u psów i myszy. MHD i okskarbazepina mogą indukować opóźnioną reakcję nadwrażliwości immunologicznej. W testach genotoksyczności okskarbazepina wykazywała mutagenność w jednym z pięciu szczepów bakterii w teście Amesa in vitro bez aktywacji metabolicznej, a także powodowała aberracje chromosomowe i poliploidię w komórkach jajnika chomika chińskiego. MHD miała ujemny wynik w teście Amesa, a oba związki nie wykazywały klastogenności ani aneugenności in vivo w teście na szpiku kostnym szczura.
aberracja chromosomowa, aktywność mutagenna, badanie karcynogenności, ciałko żółte, działanie aneugenne, działanie klastogenne, działanie przeciwpadaczkowe, genotoksyczność, hormon luteinizujący, immunostymulacja, mikrojądro, mikrosomalne enzymy wątrobowe, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, nowotwór jądra, nowotwór wątroby, nowotwór z komórek ziarnistych, okskarbazepina, opóźniona reakcja nadwrażliwości, pochodna monohydroksylowa, szpik kostny, test Amesa, toksyczny wpływ na rozwój, wada rozwojowa, wpływ na płodność, zaburzenia cyklu rujowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dulofor 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa duloksetyny wykazały brak działania genotoksycznego i mutagennego, co jest istotne dla długoterminowego stosowania leku Dulofor. W badaniach rakotwórczości u szczurów nie stwierdzono działania rakotwórczego, choć zaobserwowano obecność wielojądrzastych komórek w wątrobie bez towarzyszących zmian histopatologicznych. U samic myszy poddanych 2-letniej ekspozycji na wysoką dawkę 144 mg/kg/dobę odnotowano zwiększoną częstość gruczolaków i raków wątroby, co przypisano indukcji enzymów mikrosomalnych, jednak znaczenie kliniczne tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne.
dawka niepowodująca działań niepożądanych, duloksetyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie neurobehawioralne, embriotoksyczność, enzymy mikrosomalne wątroby, gruczolak wątroby, indukcja enzymów wątrobowych, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, profil toksyczności, rozwój zarodka, toksyczność poporodowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ kostny, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa, wakuolizacja wątrobowokomórkowa, wielojądrzaste komórki wątroby, wskaźnik żywych urodzeń, zaburzenia cyklu rujowego, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fypalan 6 mg
Dane przedkliniczne dotyczące perampanelu, substancji czynnej leku Fypalan, wskazują na istotne zmiany fizjologiczne u samic szczurów, takie jak wydłużenie i nieregularność cykli rujowych przy dawce maksymalnej 30 mg/kg mc., bez negatywnego wpływu na płodność samic i samców oraz wczesny rozwój embrionalny. Perampanel przenika do mleka matki, osiągając stężenie maksymalne w ciągu godziny od podania, które jest 3,65-krotnie wyższe niż w osoczu, co ma znaczenie kliniczne dla kobiet karmiących piersią. W badaniach rozwoju przedurodzeniowego i pourodzeniowego u szczurów dawki toksyczne powodowały zaburzenia porodu, laktacji oraz wzrost odsetka martwych urodzeń, choć bez wpływu na rozwój behawioralny i reprodukcyjny potomstwa; zaobserwowano jednak niewielkie opóźnienia rozwoju fizycznego, prawdopodobnie wtórne do działania na ośrodkowy układ nerwowy (OUN).
dawka toksyczna, działanie niepożądane, ekspozycja na lek, histopatologia, martwe urodzenie, objawy ze strony OUN, ośrodkowy układ nerwowy, perampanel, potencjał genotoksyczny, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, rozwój embrionalny, rozwój przedurodzeniowy i pourodzeniowy, tolerowana dawka, właściwości genotoksyczne, zaburzenia cyklu rujowego, zaburzenia laktacji, zaburzenia porodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tachyben 50 mg
Produkt leczniczy Tachyben, zawierający urapidyl, wykazuje wieloukładową toksyczność w badaniach przedklinicznych. W toksyczności ostrej LD50 wynosiła 508-750 mg/kg (doustnie) oraz 140-260 mg/kg (dożylnie) u myszy i szczurów, z objawami takimi jak uspokojenie polekowe, opadanie powiek, duszność, drżenia i drgawki. W badaniach przewlekłych na szczurach (dawki do 250 mg/kg/dobę) i psach (do 64 mg/kg/dobę) obserwowano uspokojenie, zmniejszony przyrost masy ciała, przedłużenie cyklu rujowego oraz zmniejszenie masy macicy u szczurów, a u psów nadmierne ślinienie i drżenia bez istotnych zmian histopatologicznych. Urapidyl nie wykazał potencjału mutagennego w testach Amesa, host-mediated assay, badaniach na limfocytach ludzkich, metafazie szpiku kostnego myszy oraz naprawie DNA w hepatocytach szczura. Badania rakotwórczości na myszach i szczurach (18-24 miesiące) nie potwierdziły działania kancerogennego u ludzi, mimo że u gryzoni stwierdzono wzrost stężenia prolaktyny i rozrost tkanki gruczołu mlecznego, co nie zostało potwierdzone klinicznie u ludzi.
cykl rujowy, drgawka, duszność, hepatocyt, LD50, limfocyt, naprawa DNA, oś przysadkowo-gonadalna, potencjał mutagenny, prolaktyna, przeżywalność płodu, sedacja polekowa, sinica, teratogenność, test Amesa, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, urapidyl, wpływ na reprodukcję, zaburzenia cyklu rujowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Trileptal 300 mg
Dane przedkliniczne dotyczące okskarbazepiny (Trileptal) oraz jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) wskazują na zróżnicowane efekty toksyczne zależne od gatunku, w tym nefrotoksyczność u szczurów, ale nie u psów i myszy. Badania immunotoksyczności wykazały potencjał do wywoływania opóźnionych reakcji nadwrażliwości, szczególnie przez MHD. Ocena genotoksyczności dała mieszane wyniki: test Amesa wykazał mutagenność okskarbazepiny w jednym szczepie bakterii bez aktywacji metabolicznej, natomiast testy in vivo na szpiku kostnym szczura nie potwierdziły działania klastogennego ani aneugennego. W badaniach reprodukcyjnych okskarbazepina nie wpływała na płodność szczurów do dawki 150 mg/kg mc./dobę, natomiast MHD powodowała zaburzenia cyklu rujowego i zmniejszenie liczby implantacji przy dawkach porównywalnych do stosowanych u ludzi. Wady rozwojowe i zwiększona śmiertelność zarodków obserwowano jedynie przy dawkach toksycznych dla matek.
aberracja chromosomowa, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie mutagenne, enzymy mikrosomalne, genotoksyczność, hormon luteinizujący, mikrojądra, monohydroksypochodna, nefrotoksyczność, okskarbazepina, opóźniona reakcja nadwrażliwości, produkt leczniczy, śmiertelność zarodków, szpik kostny, test Amesa, toksyczność, Trileptal, wada rozwojowa, zaburzenia cyklu rujowego, ziarniniaki układu rozrodczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Spironolactone Medreg 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa spironolaktonu wykazały, że długotrwałe podawanie dużych dawek tego leku u szczurów może prowadzić do rozwoju nowotworów, choć znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje nieustalone. Nie stwierdzono działania teratogennego, jednak u królików zaobserwowano toksyczność na zarodek i płód, co wskazuje na konieczność ostrożności w stosowaniu spironolaktonu u kobiet w ciąży, zwłaszcza w pierwszym trymestrze. Ponadto, badania ujawniły istotny wpływ leku na układ rozrodczy zwierząt laboratoryjnych, w tym antyandrogenne działanie u potomstwa szczurów, zaburzenia cyklu rujowego u samic oraz hamowanie owulacji i implantacji u myszy, co może przekładać się na potencjalne ryzyko dla płodności i rozwoju męskich narządów płciowych.
cykl miesiączkowy, działanie antyandrogenne, działanie teratogenne, efekt kancerogenny, funkcja jajników, gospodarka hormonalna, hamowanie owulacji, kancerogenność, narządy płciowe męskie, organogeneza, profil bezpieczeństwa, spironolakton, teratogenność, toksyczność zarodkowo-płodowa, układ rozrodczy, zaburzenia cyklu rujowego