substancja stabilizująca
Substancja stabilizująca to związek chemiczny dodawany do produktów farmaceutycznych, medycznych oraz preparatów diagnostycznych w celu utrzymania ich stabilności fizycznej, chemicznej i biologicznej. W medycynie substancje stabilizujące odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu trwałości, skuteczności i bezpieczeństwa leków oraz innych preparatów.
Stabilizatory chronią aktywne składniki przed degradacją spowodowaną czynnikami takimi jak temperatura, światło, tlen, wilgoć czy ekstremalne wartości pH. W preparatach farmaceutycznych stosuje się różne rodzaje stabilizatorów, m.in. przeciwutleniacze (np. kwas askorbinowy), bufory pH (np. fosforany), środki chelatujące (np. EDTA) oraz substancje zapobiegające agregacji (np. polisorbaty).
W biotechnologii medycznej substancje stabilizujące są niezbędne dla zachowania aktywności białek terapeutycznych, przeciwciał monoklonalnych czy szczepionek. Przykładowo, w szczepionkach mRNA przeciwko COVID-19 wykorzystano lipidy i cukry jako stabilizatory chroniące delikatne cząsteczki mRNA przed degradacją. Właściwy dobór substancji stabilizujących jest kluczowym elementem formulacji farmaceutycznej, wpływającym na okres przydatności, warunki przechowywania oraz skuteczność terapeutyczną produktu leczniczego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Lutinus 100 mg
Lutinus to lek w postaci tabletek dopochwowych zawierających 100 mg progesteronu jako substancji czynnej. Tabletki mają postać białych lub kremowych, podłużnych tabletek z oznaczeniami „FPI” i „100”. Oprócz progesteronu, każda tabletka zawiera około 760 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. krzemionkę hydrofobową koloidalną, skrobię żelowaną kukurydzianą, powidon K29/32, kwas adypinowy, sodu wodorowęglan, sodu laurylosiarczan oraz magnezu stearynian, które wpływają na stabilność, rozpuszczalność i właściwości fizykochemiczne produktu.
bufor farmaceutyczny, krzemionka hydrofobowa koloidalna, kwas adypinowy, laktoza jednowodna, laurylosiarczan sodu, Lutinus, nietolerancja laktozy, powidon, progesteron, skrobia żelowana kukurydziana, środek poślizgowy, środek rozsadzający, środek wiążący, stabilizator pH, stearynian magnezu, substancja stabilizująca, surfaktant, tabletka dopochwowa, wodorowęglan sodu, wypełniacz farmaceutyczny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Trusopt 20 mg/ml
TRUSOPT to roztwór kropli do oczu zawierający 20 mg/ml dorzolamidu (w postaci chlorowodorku dorzolamidu 22,26 mg/ml). Substancja czynna działa jako inhibitor anhydrazy węglanowej, stosowany głównie w leczeniu jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego. Preparat zawiera również benzalkoniowy chlorek (0,075 mg/ml) jako konserwant, hydroksyetylocelulozę zwiększającą lepkość, mannitol stabilizujący ciśnienie osmotyczne, oraz składniki buforujące (sodu cytrynian i sodu wodorotlenek) utrzymujące odpowiednie pH roztworu. Produkt jest dostępny w opakowaniach zawierających 5 ml roztworu, z możliwością wyboru pojedynczego lub potrójnego zestawu pojemników.
benzalkoniowy chlorek, chlorowodorek dorzolamidu, ciśnienie osmotyczne, cytrynian sodu, dorzolamid, hydroksyetyloceluloza, krople do oczu, kroplomierz, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, pH roztworu, substancja buforująca, substancja konserwująca, substancja stabilizująca, woda do wstrzykiwań, wodorotlenek sodu, zgodność farmaceutyczna - Leksykon leków
Skład i postać leku – Coldrex o smaku cytrynowym (750 mg + 10 mg + 60 mg)/5 g
Coldrex o smaku cytrynowym jest preparatem w formie proszku do sporządzania roztworu doustnego, zawierającym trzy składniki aktywne w dawkach: paracetamol 750 mg, chlorowodorek fenylefryny 10 mg oraz kwas askorbinowy 60 mg na 5 g proszku. Paracetamol pełni funkcję przeciwbólową i przeciwgorączkową, fenylefryna działa obkurczająco na naczynia krwionośne, a kwas askorbinowy uzupełnia poziom witaminy C. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, takie jak kwas cytrynowy bezwodny (regulator kwasowości i nadający smak), etyloceluloza (stabilizator), sacharyna sodowa i sacharoza krystaliczna (substancje słodzące), aromaty cytrynowe oraz barwnik żółcień chinolinowa (E104). Produkt jest pakowany w saszetki laminowane, które chronią przed wilgocią, dostępny w opakowaniach po 5 lub 10 saszetek.
chlorowodorek fenylefryny, cytrynian sodu, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, kwas askorbowy, kwas cytrynowy bezwodny, niezgodność farmaceutyczna, obkurczenie naczyń krwionośnych, paracetamol, proszek do sporządzania roztworu doustnego, regulator kwasowości, sacharoza krystaliczna, sacharyna sodowa, substancja aromatyzująca, substancja słodząca, substancja stabilizująca, witamina C, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – Claritine 1 mg/ml
Claritine w postaci syropu zawiera loratadynę w stężeniu 1 mg/ml, będącą lekiem przeciwhistaminowym II generacji, stosowanym w terapii objawów alergicznych. Syrop zawiera substancje pomocnicze o istotnym znaczeniu klinicznym, takie jak sorbitol (200 mg/ml), glikol propylenowy (50 mg/ml) oraz benzoesan sodu (0,5 mg/ml). Preparat zawiera mniej niż 23 mg sodu w 5 ml, co kwalifikuje go jako produkt praktycznie „wolny od sodu”, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Kompleks substancji pomocniczych obejmuje również glicerol, sukralozę, maltitol, aromat winogronowy, substancje buforujące i chelatujące, co wpływa na stabilność, smak i właściwości farmaceutyczne syropu.
benzoesan sodu, glikol propylenowy, indeks glikemiczny, konserwant przeciwgrzybiczy, lek przeciwhistaminowy drugiej generacji, loratadyna, maltitol, niezgodność farmaceutyczna, objawy alergii, regulator kwasowości, sorbitol, substancja buforująca, substancja chelatująca, substancja stabilizująca, substancje pomocnicze, sukraloza - Leksykon leków
Skład i postać leku – Storvas CRT 80 mg
Preparat Storvas CRT zawiera atorwastatynę w postaci soli wapniowej trójwodnej i jest dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg w formie tabletek powlekanych o charakterystycznym wyglądzie i wymiarach odpowiednio: 6,1×8,6 mm (10 mg), 6,6×12,1 mm (20 mg), 8,1×16,9 mm (40 mg) oraz 10,8×21,7 mm (80 mg). Substancje pomocnicze różnią się ilościowo w zależności od dawki, m.in. laktoza jednowodna (od 38,3 mg do 306,8 mg) oraz sód (od 2,8 mg do 22,4 mg). Rdzeń tabletki zawiera m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową, wodorowęglan sodu oraz przeciwutleniacze (butylohydroksyanizol i butylohydroksytoluen), natomiast otoczka („Opadry YS-1-7040 White”) składa się z hypromelozy, makrogolu 8000, tytanu dwutlenku (E171) i talku.
atorwastatyna, blister formowany na zimno, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, celuloza mikrokrystaliczna, dwutlenek tytanu, hydroksypropyloceluloza, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, makrogol, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, przeciwutleniacz, środek poślizgowy, stearynian magnezu, substancja buforująca, substancja rozsadzająca, substancja stabilizująca, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, węglan sodu, wodorowęglan sodu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Daktarin 20 mg/g
Daktarin to krem zawierający 20 mg/g azotanu mikonazolu, substancji czynnej o działaniu przeciwgrzybiczym. Preparat jest przeznaczony do stosowania miejscowego na skórę i charakteryzuje się półstałą konsystencją ułatwiającą aplikację oraz wchłanianie. Krem zawiera również substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak kwas benzoesowy (2 mg/g) pełniący funkcję konserwantu oraz butylohydroksyanizol (0,052 mg/g) o właściwościach przeciwutleniających. Pozostałe składniki, w tym parafina ciekła, makrogologlicerydów oleiniany oraz glikole stearynianu, stabilizują konsystencję i ułatwiają mieszanie składników.
azotan mikonazolu, butylohydroksyanizol, działanie przeciwgrzybicze, emulgator, konserwant przeciwdrobnoustrojowy, krem, kwas benzoesowy, mikonazol, niezgodność farmaceutyczna, parafina ciekła, podłoże maściowe, postać półstała leku, substancja czynna, substancja stabilizująca, właściwości przeciwutleniające - Leksykon leków
Skład i postać leku – Help4Skin SEPTI-SPRAY 1 mg/g + 20 mg/g
Help4Skin SEPTI-SPRAY to preparat w formie aerozolu do stosowania na skórę i błony śluzowe, zawierający 1 mg/g oktenidyny dichlorowodorku oraz 20 mg/g fenoksyetanolu. Roztwór o pH 5,5-6,5 charakteryzuje się przejrzystością do lekko opalizującej barwy i zawiera substancje pomocnicze takie jak kokamidopropylobetaina, glukonian sodu, glicerol oraz wodę oczyszczoną, które zapewniają nawilżenie, stabilizację i odpowiednie pH preparatu. Produkt jest dostępny w opakowaniach 50 ml i 250 ml, wyposażonych w pompkę rozpylającą, umożliwiającą wygodną aplikację bezpośrednio na miejsce dezynfekcji.
aerozol na skórę, anionowa substancja powierzchniowo czynna, błony śluzowe, dezynfekcja skóry, fenoksyetanol, glicerol, kation oktenidyny, kokamidopropylobetaina, okres ważności leku, oktenidyny dichlorowodorek, polietylen niskiej gęstości, polietylen wysokiej gęstości, polioksymetylen, sodu glukonian, sodu wodorotlenek, stabilność leku, substancja nawilżająca, substancja stabilizująca - Leksykon leków
Skład i postać leku – Norditropin SimpleXx 10 mg/1,5 ml
Norditropin SimpleXx 10 mg/1,5 ml to roztwór do wstrzykiwań zawierający somatropinę w stężeniu 6,7 mg/ml, produkowaną metodą rekombinacji DNA w bakterii E. coli. 1 mg somatropiny odpowiada 3 j.m. hormonu wzrostu. Preparat zawiera składniki pomocnicze takie jak mannitol, histydyna, poloksamer 188, fenol oraz regulujące pH kwas solny i wodorotlenek sodu. Produkt jest dostępny w szklanych wkładach typu I o pojemności 1,5 ml, zawierających 10 mg somatropiny, z zabezpieczeniami zapewniającymi sterylność i prawidłowe dawkowanie. Preparat jest przeznaczony do stosowania wyłącznie z dedykowanym wstrzykiwaczem NordiPen10 (niebieski), co jest kluczowe dla precyzyjnego podania dawki. Przed podaniem należy upewnić się, że roztwór jest przejrzysty i bezbarwny, a pacjent powinien być poinstruowany o prawidłowej obsłudze urządzenia.
bufor farmaceutyczny, fenol, histydyna, hormon wzrostu, jednostka międzynarodowa, mannitol, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności leku, poloksamer, regulacja pH, rekombinacja DNA, roztwór do wstrzykiwań, somatropina, substancja czynna, substancja konserwująca, substancja pomocnicza, substancja stabilizująca, warunki przechowywania leku, wkład leku, woda do wstrzykiwań, wstrzykiwacz, związek powierzchniowo czynny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Ibuprofen Alkaloid-INT 50 mg/g
Ibuprofen Alkaloid-INT to żel do stosowania zewnętrznego o stężeniu 50 mg/g ibuprofenu, charakteryzujący się przezroczystą, bezbarwną i jednolitą konsystencją oraz pomarańczowo-lawendowym zapachem, wynikającym z obecności olejków eterycznych (linalol, d-limonen, cytral, cytronellol). Preparat zawiera substancje pomocnicze takie jak poloksamer typ 407 (podstawa żelowa), izopropylidenu glicerol (stabilizator), alkohol izopropylowy (rozpuszczalnik zwiększający przenikanie substancji czynnej), triglicerydy kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha oraz wodę oczyszczoną. Produkt jest konfekcjonowany w tubach aluminiowych o pojemności 50 g lub 100 g, zabezpieczonych membraną i zakrętką z HDPE z przebijakiem, co zapewnia stabilność i higienę stosowania.
alkohol izopropylowy, cytral, cytronellol, d-limonen, ibuprofen, linalol, membrana zabezpieczająca, niezgodność farmaceutyczna, olejek eteryczny, olejek lawendowy, olejek pomarańczowy, poloksamer 407, substancja stabilizująca, substancja zapachowa, triglicerydy kwasów tłuszczowych, zagrożenie dla środowiska wodnego, żel do stosowania zewnętrznego, związek powierzchniowo czynny - Leksykon leków
Skład i postać leku – Eferox 137 mcg
Eferox to preparat zawierający lewotyroksynę sodową bezwodną w dawkach od 25 do 200 mikrogramów, dostępny w formie białych, okrągłych tabletek o średnicy około 7 mm i wysokości 3 mm. Tabletki są niepowlekane, z rowkiem dzielącym umożliwiającym podział na równe dawki oraz oznaczeniem cyfrowym odpowiadającym mocy leku. Substancje pomocnicze obejmują celulozę mikrokrystaliczną, skrobię kukurydzianą, tlenek magnezu ciężki, karboksymetyloskrobię sodową (typ A) oraz stearynian magnezu, które wpływają na stabilność, strukturę i rozpad tabletki. Opakowania zawierają od 15 do 100 tabletek, w zależności od dawki, z różnymi wariantami wielkości dostępnymi na rynku, choć nie wszystkie mogą być aktualnie dostępne. Termin ważności wynosi 2 lata dla dawek 25-175 mikrogramów oraz 27 miesięcy dla dawek 100 i 200 mikrogramów.
blister PVC/Aluminium, celuloza mikrokrystaliczna, karboksymetyloskrobia sodowa, Levothyroxinum natricum, lewotyroksyna sodowa bezwodna, okres ważności leku, podział tabletek, rowek dzielący, skrobia kukurydziana, stearynian magnezu, substancja rozsadzająca, substancja smarująca, substancja stabilizująca, substancja wiążąca, termin ważności leku, tlenek magnezu ciężki, warunki przechowywania leku - Leksykon leków
Skład i postać leku – Eferox 75 mcg
Produkt leczniczy Eferox zawiera lewotyroksynę sodową bezwodną w 11 różnych dawkach, od 25 μg do 200 μg, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii do indywidualnych potrzeb pacjentów. Tabletki są białe, okrągłe, niepowlekane, o średnicy około 7 mm i wysokości 3 mm, z rowkiem dzielącym umożliwiającym podział na równe dawki oraz oznaczeniem cyfrowym odpowiadającym mocy. Substancje pomocnicze to m.in. celuloza mikrokrystaliczna, skrobia kukurydziana, tlenek magnezu, karboksymetyloskrobia sodowa i stearynian magnezu, które zapewniają odpowiednią objętość, stabilność i właściwości mechaniczne tabletek.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, karboksymetyloskrobia sodowa, lewotyroksyna sodowa, niezgodność farmaceutyczna, skrobia kukurydziana, środek rozsadzający, stearynian magnezu, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja rozsadzająca, substancja stabilizująca, substancja wypełniająca, tabletka, tlenek magnezu - Leksykon leków
Skład i postać leku – Gexiro (10 mg + 3 mg)/ml
Produkt leczniczy Gexiro to roztwór do infuzji zawierający 10 mg paracetamolu oraz 3 mg ibuprofenu sodowego dwuwodnego na 1 mL roztworu, co przekłada się na 1000 mg paracetamolu i 300 mg ibuprofenu w fiolce o objętości 100 mL. Roztwór charakteryzuje się pH w zakresie 6,3-7,3 oraz osmolalnością 285-320 mOsmol/kg, jest klarowny i bezbarwny, wolny od widocznych cząstek stałych. Zawartość sodu wynosi 35 mg (1,52 mmol) na 100 mL, co odpowiada 0,35 mg/mL (0,0152 mmol/mL). Substancje pomocnicze obejmują cysteiny chlorowodorek jednowodny, disodu fosforan dwuwodny, mannitol, kwas solny, sodu wodorotlenek oraz wodę do wstrzykiwań. Produkt jest pakowany w fiolki ze szkła typu II o pojemności 100 mL, zamknięte korkiem z gumy bromobutylowej i aluminiowym wieczkiem typu flip-off.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Co-Amlessa 4 mg + 10 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy Co-Amlessa to preparat w postaci tabletek, zawierający kombinację trzech substancji czynnych o działaniu hipotensyjnym: peryndopryl z tert-butyloaminą, amlodypinę (w postaci bezylanu) oraz indapamid. Dostępny jest w pięciu wariantach dawkowania, umożliwiających indywidualne dostosowanie terapii nadciśnienia tętniczego: 2 mg + 5 mg + 0,625 mg, 4 mg + 5 mg + 1,25 mg, 4 mg + 10 mg + 1,25 mg, 8 mg + 5 mg + 2,5 mg oraz 8 mg + 10 mg + 2,5 mg (odpowiednio peryndopryl, amlodypina, indapamid). Substancje pomocnicze wpływają na stabilność, rozpad i właściwości farmaceutyczne tabletek, które różnią się kształtem i rozmiarem w zależności od dawki, co ułatwia ich identyfikację i stosowanie.
amlodypina, bezylan, biodostępność, celuloza mikrokrystaliczna, działanie hipotensyjne, indapamid, krzemionka koloidalna, linia podziału, nadciśnienie tętnicze, okres ważności, peryndopryl, postać farmaceutyczna, skrobia żelowana, substancja poślizgowa, substancja rozsadzająca, substancja stabilizująca, substancja wiążąca, substancja wypełniająca - Leksykon leków
Skład i postać leku – ACC mini 100 mg/sasz.
Produkt leczniczy ACC mini występuje w formie proszku do sporządzania roztworu doustnego, zawierającego 100 mg acetylocysteiny w każdej saszetce o masie 3 g. Substancją pomocniczą jest sacharoza w ilości 2,829 g na saszetkę, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą lub na diecie niskocukrowej. Preparat zawiera również kwas askorbowy jako stabilizator, sacharynę jako substancję słodzącą oraz aromat pomarańczowy poprawiający smak. Przed podaniem proszek należy rozpuścić w odpowiedniej ilości płynu, a produkt jest przeznaczony do stosowania doustnego.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Cloranxen 10 mg
Produkt leczniczy CLORANXEN zawiera dipotasu klorazepan (Dikalii clorazepas) w dawce 10 mg na tabletkę. Tabletki są okrągłe, żółte, obustronnie wypukłe, z wytłoczeniem „10” umożliwiającym identyfikację dawki. Substancje pomocnicze obejmują m.in. 218,50 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy. Pozostałe składniki to celuloza mikrokrystaliczna, potasu chlorek, potasu węglan bezwodny, magnezu stearynian, talk oraz barwnik żółcień chinolinowa lakowa (E104). Produkt ma okres ważności 2 lata od daty produkcji i wymaga przechowywania w temperaturze poniżej 25°C, w szczelnie zamkniętym opakowaniu chroniącym przed światłem i wilgocią.
celuloza mikrokrystaliczna, dipotasu klorazepam, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, potasu chlorek, potasu węglan bezwodny, środek pochłaniający wilgoć, stabilność substancji czynnej, substancja poślizgowa, substancja stabilizująca, substancja wiążąca, substancja wypełniająca, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – CoArprenessa 5 mg + 1,25 mg
Produkt leczniczy CoArprenessa zawiera dwie substancje czynne: 5 mg peryndoprylu z argininą (odpowiadające 3,395 mg peryndoprylu) oraz 1,25 mg indapamidu w jednej tabletce. Formuła ta została opracowana w celu optymalizacji efektu terapeutycznego. Tabletki mają postać białych lub prawie białych kapsułek o wymiarach około 8 mm x 5 mm, z linią podziału umożliwiającą podział na równe dawki. Substancje pomocnicze, takie jak wapnia chlorek sześciowodny, celuloza mikrokrystaliczna, skrobia żelowana kukurydziana, sodu wodorowęglan, krzemionka koloidalna uwodniona oraz magnezu stearynian, pełnią funkcje stabilizujące, ułatwiające produkcję oraz zapewniające odpowiedni rozpad tabletki po podaniu.
blister, celuloza mikrokrystaliczna, celuloza mikrokrystaliczna krzemowana, efekt terapeutyczny, indapamid, integralność tabletki, krzemionka koloidalna, magnezu stearynian, niezgodność farmaceutyczna, peryndopryl z argininą, postać farmaceutyczna, rozpad tabletki, skrobia żelowana kukurydziana, sodu wodorowęglan, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja stabilizująca, tabletka, wapnia chlorek sześciowodny, właściwość przepływowa - Leksykon leków
Skład i postać leku – BCG Szczepionka AJVaccines 2-8×10^6 CFU/ml
BCG Szczepionka AJVaccines to liofilizowany preparat zawierający żywe, atenuowane Mycobacterium bovis BCG, szczep duński 1331, stosowany do profilaktyki gruźlicy. Po rekonstytucji dawka dla dorosłych i dzieci powyżej 12 miesięcy wynosi 0,1 ml zawierające 2-8 x 10^6 CFU, natomiast dla niemowląt poniżej 12 miesiąca życia 0,05 ml z 1-4 x 10^6 CFU. Preparat składa się z proszku zawierającego stabilizujący glutaminian sodu oraz rozpuszczalnika z magnezem, dipotasem, kwasem cytrynowym, asparaginą, żelazem i glicerolem, które wspierają żywotność bakterii i stabilność zawiesiny. Po rekonstytucji szczepionka ma postać jednorodnej, lekko opalizującej zawiesiny, którą należy zużyć w ciągu 4 godzin, przechowując w temperaturze 2-8°C i chroniąc przed światłem.
asparagina jednowodna, Bacillus Calmette-Guérin, dipotasu fosforan, glicerol, kwas cytrynowy jednowodny, liofilizacja, magnezu siarczan siedmiowodny, Mycobacterium bovis BCG, rekonstytucja, sodu glutaminian, substancja stabilizująca, szczep duński 1331, szczepionka BCG AJVaccines, woda do wstrzykiwań, wstrzyknięcie śródskórne, zawiesina do wstrzykiwań