inhibitor BCRP
Inhibitor BCRP (Breast Cancer Resistance Protein) to substancja, która blokuje lub ogranicza działanie białka BCRP, znanego również jako ABCG2. BCRP należy do rodziny transporterów błonowych ABC (ATP-binding cassette) i pełni istotną rolę w mechanizmach oporności wielolekowej w komórkach nowotworowych.
Białko BCRP funkcjonuje jako pompa efflux, aktywnie transportująca różne substancje na zewnątrz komórki, w tym chemioterapeutyki, ksenobiotyki i niektóre leki. Jego nadekspresja w komórkach nowotworowych przyczynia się do zmniejszenia wewnątrzkomórkowego stężenia leków przeciwnowotworowych, co prowadzi do oporności na leczenie.
Inhibitory BCRP mają potencjalne zastosowanie kliniczne jako środki zwiększające skuteczność chemioterapii poprzez blokowanie usuwania leków z komórek nowotworowych. Ponadto, znajomość interakcji leków z BCRP jest istotna w farmakologii klinicznej, gdyż może wpływać na biodostępność, dystrybucję tkankową i eliminację wielu substancji leczniczych, w tym inhibitorów kinazy tyrozynowej, antybiotyków i leków przeciwwirusowych.
W badaniach nad nowymi terapiami przeciwnowotworowymi, identyfikacja i rozwój selektywnych inhibitorów BCRP stanowi ważny kierunek, mogący przyczynić się do przełamania oporności wielolekowej – jednego z głównych wyzwań współczesnej onkologii. Należy jednak uwzględnić, że BCRP pełni również fizjologiczne funkcje ochronne, np. w barierze krew-mózg, dlatego stosowanie jego inhibitorów może wiązać się z efektami ubocznymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Zentasta 10 mg + 80 mg
Produkt leczniczy Zentasta, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy CYP3A4 oraz transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, azolowe leki przeciwgrzybicze, inhibitory proteazy HIV) mogą zwiększać stężenie atorwastatyny w osoczu nawet do 9,4-krotności, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W przypadku jednoczesnego stosowania z elbaswirem lub grazoprewirem dawka Zentasta nie powinna przekraczać 10 mg ezetymibu i 20 mg atorwastatyny na dobę. Jednoczesne podawanie kolestyraminy zmniejsza AUC ezetymibu o około 55%, co może osłabiać efekt obniżania LDL-C. Fibraty zwiększają stężenie ezetymibu o 1,5-1,7 raza, a ich łączone stosowanie z Zentastą nie jest zalecane ze względu na ryzyko zdarzeń mięśniowych. Ponadto, inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, letermowir) oraz kwas fusydowy znacząco zwiększają ryzyko miopatii, a w przypadku kwasu fusydowego zaleca się przerwanie terapii atorwastatyną na czas leczenia.
azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, erytromycyna, etynyloestradiol, fenofibrat, fibrat, fluindion, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450 3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor transporterów, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klarytromycyna, klirens kreatyniny, kolchicyna, kolestyramina, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, lek zobojętniający, letermowir, lewonorgestrel, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, pole pod krzywą, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, statyna, warfaryna, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvasterol 40 mg
Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują 10-11-krotne zwiększenie narażenia na aktywny metabolit symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC), cyklosporyną, danazolem oraz kwasem fusydowym, które również podnoszą ryzyko miopatii. Umiarkowane zwiększenie ekspozycji na symwastatynę obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, werapamilu, diltiazemu, amlodypiny, tikagreloru (zwiększenie Cmax o 81% i AUC o 56%) oraz inhibitorów BCRP (elbaswir, grazoprewir), co wymaga dostosowania dawki (np. max. 20 mg/dobę dla werapamilu, diltiazemu i amlodypiny). Sok grejpfrutowy może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny nawet 7-krotnie przy spożyciu powyżej 1 litra dziennie, co również jest istotne klinicznie.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, danazol, diltiazem, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, hipertriglicerydemia, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, itrakonazol, ketokonazol, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, miopatia, niacyna, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, tikagrelor, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvasterol
Symwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach 40 mg i 80 mg na dobę, gdzie częstość miopatii wynosi odpowiednio 0,08% i 0,61%, a u pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg nawet 1,0%. Ryzyko to jest zwiększone u pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz u nosicieli allelu C genu SLCO1B1, szczególnie homozygotycznych (genotyp CC) z ryzykiem miopatii do 15% w ciągu roku. Zaleca się monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) przed i w trakcie leczenia, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, oraz unikanie stosowania dawki 80 mg u pacjentów z genotypem CC. Przerwanie terapii jest wskazane przy CK >5x GGN lub nasilonych objawach mięśniowych. Ponadto, symwastatyna może indukować immunozależną miopatię martwiczą oraz podwyższać aktywność aminotransferaz, co wymaga monitorowania funkcji wątroby, szczególnie przy dawce 80 mg.
aminotransferaza, białko transportowe OATP, brak laktazy, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, niacyna, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, substancja czynna, symwastatyna, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Bluefish 40 mg
Symwastatyna, metabolizowana głównie przez cytochrom P450 3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) powodują 10-11-krotne zwiększenie ekspozycji na aktywny metabolit symwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie gemfibrozyl (1,9-krotny wzrost AUC) oraz cyklosporyna i danazol zwiększają ryzyko działań niepożądanych i są przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak flukonazol, werapamil, diltiazem i amlodypina, podnoszą narażenie na kwas symwastatyny odpowiednio 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu kwasu fusydowego, amiodaronu, lomitapidu oraz inhibitorów transportera BCRP, ze względu na zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanałów wapniowych, antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor proteazy HIV, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, International Normalized Ratio, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny, lomitapid, miopatia, niacyna, niewydolność nerek, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Zocor 20 20 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA i substrat CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, telitromycyna), które mogą zwiększać stężenie symwastatyny i jej kwasu nawet ponad 10-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (zwiększenie AUC kwasu symwastatyny o 1,9 raza). Inne leki, takie jak amiodaron, werapamil, diltiazem i amlodypina, zwiększają narażenie na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę. Interakcje z fibratami (oprócz fenofibratu) oraz niacyną (≥ 1 g/dobę) zwiększają ryzyko miopatii, a stosowanie kwasu fusydowego ze statynami wiąże się z ryzykiem rabdomiolizy i wymaga przerwania terapii symwastatyną.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, elbaswir i grazoprewir, enzym CYP3A4, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, gruźlica, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, itrakonazol, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, niacyna, pochodna kumaryny, rodzinna hipercholesterolemia homozygotyczna, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, szlak glukuronidowy, telitromycyna, tikagrelor, transporter OATP1B, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Vasilip 10 mg
Symwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA i substratem CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna) powodują 5-11-krotne zwiększenie stężenia symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Gemfibrozyl zwiększa AUC kwasu symwastatyny 1,9-krotnie i jest również przeciwwskazany. Inne leki, takie jak cyklosporyna, danazol, amiodaron, werapamil, diltiazem, amlodypina, elbaswir, grazoprewir, lomitapid oraz tikagrelor, wymagają ograniczenia dawki symwastatyny (zwykle do 20 mg/dobę) ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu flukonazolu, kwasu fusydowego, kolchicyny, daptomycyny oraz niacyny w dawkach ≥1 g/dobę, które również podnoszą ryzyko miopatii i rabdomiolizy.
antagonista kanału wapniowego, AUC, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, miopatia, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, szlak glukuronidowy, szlak transporterowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simcovas
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, może w rzadkich przypadkach indukować miopatię objawiającą się bólami mięśni, tkliwością oraz osłabieniem, z towarzyszącym wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotnej górnej granicy normy. Częstość występowania miopatii jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. Wysokie dawki (80 mg/dobę) stosuje się wyłącznie u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Predyspozycje genetyczne, zwłaszcza obecność allelu c.521T>C w genie SLCO1B1, znacząco zwiększają ryzyko miopatii (do 15% u homozygot CC przy dawce 80 mg). Zaleca się rozważenie badań genetycznych przed rozpoczęciem terapii wysoką dawką. Monitorowanie CK jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, a leczenie należy przerwać przy CK >5-krotnej normy lub nasilonych objawach mięśniowych.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko transportujące OATP1B1, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, fenofibrat, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, symwastatyna, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Vastan 20 mg
Symwastatyna, jako substrat enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do znacznego wzrostu stężenia leku i jego metabolitów w osoczu, a w konsekwencji do zwiększonego ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, telitromycyna), które mogą zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny ponad 10-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC kwasu symwastatyny). Inne fibraty, z wyjątkiem fenofibratu, oraz kwas fusydowy również zwiększają ryzyko miopatii, przy czym w przypadku kwasu fusydowego zaleca się przerwanie terapii symwastatyną na czas leczenia. Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) podnoszą narażenie na kwas symwastatyny odpowiednio 2,3-, 2,7- i 1,6-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 20 mg/dobę.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, cyklosporyna, czas protrombinowy, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane, elbaswir, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor OATP1B1, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kwas fusydowy, lomitapid, nefazodon, niacyna, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, telitromycyna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Interakcje leku – Vastan 10 mg
Symwastatyna jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportery takie jak OATP1B1 i BCRP, co czyni ją podatną na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) oraz inhibitory transporterów (np. cyklosporyna, gemfibrozyl) znacząco zwiększają stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu, co może prowadzić do podwyższonego ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Przykładowo, itrakonazol powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, a gemfibrozyl zwiększa AUC kwasu symwastatyny o 1,9 raza. W przypadku jednoczesnego stosowania z amiodaronem, werapamilem, diltiazemem czy amlodypiną, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę ze względu na ryzyko toksyczności mięśniowej. Ponadto, stosowanie fibratów, zwłaszcza gemfibrozylu, oraz niacyny w dawkach ≥ 1 g/dobę zwiększa ryzyko miopatii, a w przypadku gemfibrozylu interakcja ma charakter farmakokinetyczny. Sok grejpfrutowy w ilości >1 litra/dobę może zwiększyć narażenie na kwas symwastatyny aż 7-krotnie, co również jest klinicznie istotne.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, elbaswir, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, gruźlica, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, International Normalized Ratio, kolchicyna, kwas fusydowy, lek hipolipemizujący, lomitapid, miopatia, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, ryfampicyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib MSN 37,5 mg
Sunitynib, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, klarytromycyna, erytromycyna czy rytonawir, powodują wzrost Cmax o 49% oraz AUC o 51%, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych i wymaga zmniejszenia dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET). Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec, obniżają Cmax o 23% i AUC o 46%, co może obniżać skuteczność terapii i wymaga stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Dodatkowo, potencjalne interakcje z inhibitorami BCRP oraz wpływ alkoholu na metabolizm wątrobowy i nasilenie działań niepożądanych podkreślają konieczność ostrożności i indywidualnego podejścia terapeutycznego.
dysfunkcja tarczycy, dziurawiec, efekt diuretyczny, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, mielosupresja, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, sunitynib, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Interakcje leku – Mitoxantron Sandoz 2 mg/ml
Mitoksantron, działający jako inhibitor topoizomerazy II z właściwościami immunosupresyjnymi i cytotoksycznymi, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o wysokim znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania mitoksantronu z lekami kardiotoksycznymi, takimi jak antracykliny, ze względu na zwiększone ryzyko uszkodzenia mięśnia sercowego. Ponadto, kojarzenie mitoksantronu z innymi lekami mielosupresyjnymi lub radioterapią zwiększa ryzyko ciężkiej supresji szpiku kostnego oraz rozwoju AML i MDS. Wskazane jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi oraz funkcji serca. Również stosowanie mitoksantronu z antagonistami witaminy K wymaga regularnego kontrolowania INR lub czasu protrombinowego, aby zapobiec powikłaniom krwotocznym. Szczepionki zawierające żywe wirusy są przeciwwskazane podczas terapii i przez co najmniej 3 miesiące po jej zakończeniu, ze względu na ryzyko ciężkich zakażeń u pacjentów z immunosupresją.
acenokumarol, anemia, antagonista witaminy K, antracykliny, cyklosporyna, czas protrombinowy, doksorubicyna, dysfunkcja mięśnia sercowego, działanie immunosupresyjne, działanie mielosupresyjne, eltrombopag, epirubicyna, gefitynib, hepatotoksyczność, inhibitor BCRP, inhibitor topoizomerazy II, INR, kardiotoksyczność, krowianka uogólniona, krowianka zgorzelinowa, lek immunosupresyjny, małopłytkowość, mitoksantron, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, rak piersi, supresja szpiku kostnego, szczepionka z żywym wirusem, warfaryna, zespół limfoproliferacyjny, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvacard 40 40 mg
Symwastatyna jest substratem enzymu CYP3A4 i białka transportowego OATP1B1, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna) mogą zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu nawet 5-11-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie tych leków z symwastatyną. Podobnie gemfibrozyl (1,9-krotne zwiększenie AUC), cyklosporyna, danazol oraz kwas fusydowy systemowo zwiększają ryzyko działań niepożądanych i są przeciwwskazane. Umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak werapamil, diltiazem i amlodypina, powodują wzrost ekspozycji na kwas symwastatyny odpowiednio 2,3-, 2,7- i 1,6-krotnie, dlatego dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę przy ich jednoczesnym stosowaniu. Tikagrelor zwiększa Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56%, co wymaga ograniczenia dawki symwastatyny do 40 mg/dobę. Sok grejpfrutowy, hamując jelitowy CYP3A4, może zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny 7-krotnie przy spożyciu >1 l/dobę, co stanowi istotne ryzyko kliniczne.
amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białko transportowe OATP1B1, białko warunkujące oporność w raku piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, danazol, daptomycyna, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, kwas fusydowy, miopatia i rabdomioliza, niacyna, pochodna kumaryny, produkt leczniczy, produkt ziołowy, ryfampicyna, tikagrelor, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Tulip Combo 10 mg + 40 mg
Produkt leczniczy Tulip Combo, zawierający ezetymib i atorwastatynę, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1, OATP1B3, MDR1 i BCRP, co powoduje, że silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy. W przypadku jednoczesnego stosowania zaleca się unikanie takich połączeń lub redukcję dawki Tulip Combo oraz monitorowanie pacjenta. Ezetymib nie wykazuje istotnych interakcji z enzymami cytochromu P450, jednak cyklosporyna może zwiększać jego ekspozycję nawet 12-krotnie, co wymaga ostrożności i monitorowania stężenia cyklosporyny. Fibraty podnoszą stężenie ezetymibu o 1,5-1,7 raza, co zwiększa ryzyko miopatii, dlatego ich łączne stosowanie z Tulip Combo jest niewskazane.
białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, biodostępność, cyklosporyna, cytochrom CYP3A4, daptomycyna, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, dziurawiec, elbaswir, erytromycyna, etynyloestradiol, farmakodynamika, farmakokinetyka, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor białek transportowych, inhibitor CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, kolestyramina, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, letermowir, rabdomioliza, ryfampicyna, transportery wątrobowe, warfaryna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvachol
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii objawiającej się bólami mięśni, osłabieniem i wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności górnej granicy normy. W ciężkich przypadkach może dojść do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek. Ryzyko miopatii jest dawkozależne: częstość wynosi około 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę i 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale mięśnia sercowego leczonych 80 mg/dobę wzrasta do 1,0%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów azjatyckiego pochodzenia oraz u nosicieli allelu C genu SLCO1B1, u których ryzyko miopatii jest istotnie wyższe (do 15% u homozygot). Przed leczeniem wskazane jest oznaczenie aktywności CK, zwłaszcza u osób z czynnikami ryzyka (wiek ≥65 lat, kobiety, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny). W przypadku objawów mięśniowych i podwyższonej CK (>5x górnej granicy normy) należy przerwać terapię. Monitorowanie CK jest zalecane, szczególnie przy dawce 80 mg.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, białko transportujące aniony organiczne, cyklosporyna, daptomycyna, fibrat, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miastenia, mioglobinuria, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, uszkodzenie wątroby, zaburzenia lipidowe, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvastatin Bluefish 20 mg
Symwastatyna, będąca substratem CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które znacząco wpływają na jej stężenie w osoczu oraz ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azolowe leki przeciwgrzybicze (itrakonazol, ketokonazol), makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna) oraz inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać stężenie symwastatyny nawet 5-11-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie cyklosporyna, danazol i gemfibrozyl znacząco podnoszą stężenie symwastatyny i są przeciwwskazane. Inne leki, takie jak amiodaron, amlodypina, werapamil i diltiazem, powodują 1,6-2,7-krotny wzrost ekspozycji na symwastatynę, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 20 mg/dobę. Spożycie soku grejpfrutowego w ilości powyżej 1 litra dziennie może zwiększyć stężenie symwastatyny do 7-krotności, co również jest istotne klinicznie.
amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, białko transportujące OATP1B1, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, danazol, diltiazem, doustny lek przeciwzakrzepowy, elbaswir, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor enzymu, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, kwas symwastatyny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia, niacyna, niewydolność nerek, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, werapamil, worykonazol - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simcovas
Symwastatyna, składnik produktu Simcovas, wiąże się z ryzykiem miopatii, objawiającej się bólami mięśni, osłabieniem i podwyższoną aktywnością kinazy kreatynowej (CK) przekraczającą 10-krotnie górną granicę normy, a w ciężkich przypadkach może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek. Częstość miopatii jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, z najwyższym ryzykiem u pacjentów stosujących 80 mg/dobę, zwłaszcza w pierwszym roku terapii. Zaleca się stosowanie dawki 80 mg wyłącznie u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, którzy nie osiągnęli celów terapeutycznych przy niższych dawkach. Monitorowanie aktywności CK jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi, takimi jak wiek >65 lat, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy czy wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny lub fibraty.
białko transportujące aniony organiczne, białko warunkujące oporność w raku piersi, cholesterol LDL, genotyp SLCO1B1, hipercholesterolemia ciężka, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, kinaza kreatynowa, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, osłabienie mięśni proksymalnych, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vasilip
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii manifestującej się bólami mięśni, osłabieniem oraz podwyższoną aktywnością kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności górnej granicy normy, co może prowadzić do rabdomiolizy z ryzykiem ostrej niewydolności nerek. Częstość miopatii jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale mięśnia sercowego przy dawce 80 mg wzrasta do około 1,0%. Dawka 80 mg powinna być stosowana wyłącznie u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, gdy korzyści przewyższają ryzyko. Szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych (>65 lat), kobiet, pacjentów z niewydolnością nerek, niedoczynnością tarczycy, dziedzicznymi zaburzeniami mięśniowymi, wcześniejszymi działaniami niepożądanymi na mięśnie oraz u osób pochodzenia azjatyckiego, zwłaszcza z genotypem SLCO1B1 c.521T>C, gdzie ryzyko miopatii przy dawce 80 mg może sięgać 15% w ciągu roku u homozygot (CC).
aminotransferaza, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, danazol, daptomycyna, fenofibrat, fibrat, flukonazol, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, kwas symwastatyny, laktaza, miastenia, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia i rabdomioliza, niacyna, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, osłabienie mięśni proksymalnych, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, symwastatyna, zaburzenie mięśniowe, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Glenmark 50 mg
Leczenie sunitynibem wymaga szczególnej uwagi na interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami CYP3A4, które są głównym szlakiem metabolicznym tego leku. Jednoczesne podanie sunitynibu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna czy sok grejpfrutowy, prowadzi do istotnego wzrostu stężenia sunitynibu w osoczu – Cmax wzrasta o 49%, a AUC0-∞ o 51%. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki do 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę dla pNET, z dokładnym monitorowaniem tolerancji. Ponadto, należy zachować ostrożność przy stosowaniu inhibitorów BCRP ze względu na potencjalne zwiększenie stężenia sunitynibu, choć dane kliniczne są ograniczone. Wskazane jest także unikanie spożywania alkoholu podczas terapii, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego i przewodu pokarmowego oraz potencjalne obciążenie wątroby.
arytmia, AUC, biegunka, biodostępność leku, erytromycyna, GIST, hepatotoksyczność, hipotensja, inhibitor BCRP, inhibitor cytochromu CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nudności, parametry farmakokinetyczne, perforacja przewodu pokarmowego, profil działań niepożądanych, przedawkowanie sunitynibu, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, stężenie maksymalne, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zapalenie jamy ustnej, zatorowość płucna, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Aurovitas
Simvastatin Aurovitas, dostępny w dawkach 20 mg i 40 mg, jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA, stosowanym w leczeniu hipercholesterolemii, jednak wiąże się z ryzykiem miopatii i rabdomiolizy. Ryzyko to jest dawkozależne: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę, a u pacjentów po zawale serca przy dawce 80 mg wynosi około 1,0%. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, u których częstość miopatii przy 40 mg/dobę wynosi 0,24% (w porównaniu do 0,05% u populacji niechińskiej). Genotyp SLCO1B1 c.521T>C znacząco wpływa na ryzyko miopatii, z 15% ryzykiem u homozygot CC przy dawce 80 mg. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, a leczenie należy przerwać przy CK >5-krotnej normy lub nasilonych objawach mięśniowych.
aktywność kinazy kreatynowej, białka transportujące OATP, ciężka hipercholesterolemia, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczny nosiciel allelu, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczny nosiciel allelu, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kurcz mięśni, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, laktoza jednowodna, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, ostra niewydolność nerek, polipeptydy transportujące aniony organiczne, powikłania sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, symwastatyna - Leksykon leków
Interakcje leku – Ximve 40 mg
Symwastatyna, jako substrat enzymu CYP3A4 i transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do istotnego zwiększenia ryzyka miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, powodują ponad 5-krotne zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną, danazolem oraz gemfibrozylem (zwiększenie stężenia o 1,9x). W przypadku umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 (amiodaron, werapamil, diltiazem, amlodypina) zaleca się ograniczenie dawki symwastatyny do 20 mg/dobę, ze względu na wzrost narażenia na lek od 1,6- do 2,7-krotnego. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z kwasem fusydowym, gdzie ryzyko miopatii i rabdomiolizy jest bardzo wysokie i wymaga przerwania terapii symwastatyną na czas stosowania kwasu fusydowego.
antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, CYP3A4, cytochrom P450, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna homozygotyczna, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwzakrzepowy doustny, niacyna, OATP1B1, pochodna kumaryny, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Medical Valley 37,5 mg
Sunitynib, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, erytromycyna czy klarytromycyna, powodują wzrost ekspozycji na sunitynib (Cmax o 49%, AUC0-∞ o 51%), co wymaga redukcji dawki do minimum 37,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 25 mg/dobę (pNET) oraz monitorowania tolerancji pacjenta. Z kolei silne induktory CYP3A4, w tym ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, deksametazon oraz ziele dziurawca, obniżają stężenie sunitynibu (zmniejszenie Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co może wymagać stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Ponadto, należy unikać spożywania soku grejpfrutowego ze względu na jego umiarkowane hamowanie CYP3A4 i potencjalny wzrost stężenia leku.
alkohol etylowy, antybiotyk makrolidowy, AUC, białko oporności raka piersi, Cmax, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, dziurawiec, enzym CYP3A4, GIST, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kortykosteroid, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, nowotwór neuroendokrynny trzustki, rak nerkowokomórkowy, sunitynib - Leksykon leków
Interakcje leku – Simvachol 40 mg
Symwastatyna, będąca substratem enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) powodują ponad 10-krotne zwiększenie stężenia aktywnego metabolitu symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie, cyklosporyna, danazol i gemfibrozyl znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich kojarzenie z symwastatyną jest przeciwwskazane. Umiarkowane zwiększenie ekspozycji na symwastatynę (1,6-2,7-krotne) obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu i diltiazemu, co wymusza ograniczenie dawki symwastatyny do maksymalnie 20 mg/dobę. Inhibitory BCRP (np. elbaswir, grazoprewir) oraz tikagrelor również podnoszą stężenia symwastatyny, co wymaga ostrożności i rozważenia dawki nieprzekraczającej 40 mg/dobę.
antagonista kanału wapniowego, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane, fibrat, funkcja wątroby, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, kwas symwastatyny, miopatia i rabdomioliza, pochodna kumaryny, sok grejpfrutowy, zaburzenie czynności nerek