Interakcje leku
Ximve 40 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Mechanizmy odpowiedzialne za te interakcje są różnorodne i obejmują głównie wpływ na metabolizm poprzez układ enzymatyczny cytochromu P450, w szczególności izoenzym CYP3A4, oraz szlaki transporterów, takich jak OATP1B1. Produkty lecznicze lub ziołowe hamujące te enzymy mogą prowadzić do zwiększenia stężenia symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu, co istotnie zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy¹.

Przed jednoczesnym zastosowaniem symwastatyny z innym produktem leczniczym należy dokładnie zapoznać się z informacją o tym produkcie, aby uzyskać informacje na temat potencjalnych interakcji oraz ewentualnie dostosować dawkę i schemat leczenia².

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą głównie zwiększonego ryzyka wystąpienia miopatii, w tym rabdomiolizy, podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny z pewnymi grupami leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na następujące interakcje:

• Fibraty – jednoczesne stosowanie fibratów zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii. Interakcja z gemfibrozylem ma również komponent farmakokinetyczny, powodując zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu. Ryzyko miopatii przy jednoczesnym stosowaniu fenofibratu i symwastatyny nie wydaje się większe niż suma ryzyka związanego ze stosowaniem każdego z tych produktów osobno³.
• Niacyna (kwas nikotynowy) – rzadko obserwowano miopatię/rabdomiolizę przy jednoczesnym stosowaniu symwastatyny i niacyny w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę)⁴.

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne dotyczą głównie wpływu innych leków na metabolizm symwastatyny, co prowadzi do zmiany jej stężenia w osoczu. Poniżej przedstawiono najważniejsze grupy leków wchodzące w interakcje z symwastatyną:

Silne inhibitory CYP3A4

Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4. Jednoczesne stosowanie symwastatyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 prowadzi do znacznego zwiększenia stężenia symwastatyny i jej aktywnego metabolitu w osoczu, co istotnie zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Na przykład, jednoczesne podawanie itrakonazolu powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, a telitromycyna – 11-krotne⁵.

Z tego powodu przeciwwskazane jest stosowanie symwastatyny jednocześnie z następującymi lekami:

• Azolowe leki przeciwgrzybicze: itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol
• Antybiotyki makrolidowe: erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna
• Inhibitory proteazy wirusa HIV (np. nelfinawir)
• Inhibitory proteazy HCV: boceprewir, telaprewir
• Nefazodon
• Leki zawierające kobicystat
• Cyklosporyna
• Danazol
• Gemfibrozyl⁶.

Jeśli leczenie silnymi inhibitorami CYP3A4 jest konieczne, należy na czas tego leczenia przerwać stosowanie symwastatyny i rozważyć podanie innego rodzaju statyny⁷.

Kwas fusydowy

Stosowanie symwastatyny jednocześnie z kwasem fusydowym może istotnie zwiększać ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji nie jest w pełni poznany, ale może mieć charakter zarówno farmakodynamiczny, jak i farmakokinetyczny. Opisywano przypadki rabdomiolizy, także śmiertelne, u pacjentów leczonych takim skojarzeniem. U pacjentów, u których podawanie ogólnoustrojowe kwasu fusydowego jest konieczne, leczenie symwastatyną należy przerwać na cały okres terapii kwasem fusydowym⁸.

Umiarkowane inhibitory CYP3A4

Dla niektórych umiarkowanych inhibitorów CYP3A4 ustalono specjalne zalecenia dotyczące maksymalnej dawki symwastatyny:

• Amiodaron – ryzyko miopatii i rabdomiolizy wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu z symwastatyną. W badaniach klinicznych miopatię obserwowano u 6% pacjentów otrzymujących symwastatynę w dawce 80 mg i amiodaron. U pacjentów stosujących jednocześnie amiodaron, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg na dobę⁹.
• Antagoniści kanału wapniowego:
  • Werapamil – powoduje 2,3-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Dawka symwastatyny u pacjentów otrzymujących jednocześnie werapamil nie powinna przekraczać 20 mg na dobę¹⁰.
  • Diltiazem – powoduje 2,7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Dawka symwastatyny u pacjentów otrzymujących jednocześnie diltiazem nie powinna przekraczać 20 mg na dobę¹¹.
  • Amlodypina – powoduje 1,6-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Dawka symwastatyny u pacjentów otrzymujących jednocześnie amlodypinę nie powinna przekraczać 20 mg na dobę¹².
• Lomitapid – u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną otrzymujących jednocześnie lomitapid, dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 40 mg na dobę¹³.
• Inhibitory BCRP – produkty lecznicze zawierające elbaswir lub grazoprewir mogą zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu i ryzyko miopatii¹⁴.
• Tikagrelor – powoduje zwiększenie wartości Cmax symwastatyny o 81% i wartości AUC o 56%. W poszczególnych przypadkach wzrost może być 2-3 krotny. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tikagreloru z symwastatyną w dawkach przekraczających 40 mg¹⁵.

Inne ważne interakcje

• Sok grejpfrutowy – hamuje cytochrom P450 3A4. Picie dużych ilości soku grejpfrutowego (ponad 1 litr dziennie) powoduje 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Nawet 240 ml soku wypitego rano przy wieczornym przyjęciu symwastatyny powoduje 1,9-krotne zwiększenie narażenia. Należy unikać picia soku grejpfrutowego podczas leczenia symwastatyną¹⁶.
• Kolchicyna – u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek opisywano przypadki miopatii i rabdomiolizy przy jednoczesnym stosowaniu kolchicyny i symwastatyny. Zalecana jest dokładna obserwacja pacjentów¹⁷.
• Daptomycyna – jednoczesne stosowanie z symwastatyną może zwiększać ryzyko miopatii i/lub rabdomiolizy. Należy rozważyć tymczasowe przerwanie stosowania symwastatyny u pacjentów przyjmujących daptomycynę, chyba że korzyści z jednoczesnego podawania przewyższają ryzyko¹⁸.
• Ryfampicyna – jako induktor CYP3A4 może zmniejszać skuteczność symwastatyny. W badaniach farmakokinetycznych u zdrowych ochotników jednoczesne stosowanie ryfampicyny zmniejszało AUC kwasu symwastatyny o 93%¹⁹.
• Doustne leki przeciwzakrzepowe – symwastatyna może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych pochodnych kumaryny. W badaniach klinicznych symwastatyna umiarkowanie podwyższała wartości INR. U pacjentów przyjmujących te leki, czas protrombinowy należy ocenić przed rozpoczęciem terapii symwastatyną i odpowiednio często w początkowym okresie leczenia²⁰.

Interakcje symwastatyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie symwastatyny może zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony wątroby. Alkohol, podobnie jak symwastatyna, jest metabolizowany w wątrobie i może powodować jej uszkodzenie. Ponadto alkohol może wpływać na aktywność enzymów metabolizujących leki, w tym CYP3A4, co teoretycznie może wpływać na metabolizm symwastatyny.

Pacjentom przyjmującym symwastatynę zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, a osobom z chorobami wątroby lub zwiększonym ryzykiem ich wystąpienia – całkowitą abstynencję. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku pacjentów ze zwiększoną aktywnością enzymów wątrobowych, u których jednoczesne spożywanie alkoholu może nasilać działanie hepatotoksyczne.

Ponadto, jeśli u pacjenta występują objawy niepożądane, takie jak bóle i osłabienie mięśni, bóle brzucha, nudności, wymioty, żółtaczka lub ciemne zabarwienie moczu, powinien on niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Zestawienie interakcji z symwastatyną