Działania niepożądane
Ximve 40 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został potwierdzony w dużych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4444). W badaniu HPS stosowanie symwastatyny w dawce 40 mg/dobę przez średnio 5 lat wykazało porównywalne wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych w porównaniu z placebo (4,8% vs 5,1%). Częstość miopatii była niska (<0,1%), a podwyższenie aktywności aminotransferaz (ALT, AST) ponad 3-krotnie powyżej normy wystąpiło u 0,21% pacjentów na symwastatynie vs 0,09% w grupie placebo. Dawka 80 mg/dobę wiązała się z wyższym ryzykiem miopatii (1,0%) w porównaniu do 20 mg/dobę (0,02%). Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują rabdomiolizę, immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) oraz niewydolność wątroby. Dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zaburzenia neurologiczne (np. bóle głowy, parestezje), skórne i psychiczne (np. bezsenność, depresja) występowały rzadko lub bardzo rzadko.
Działania niepożądane symwastatyny (Ximve)
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został starannie udokumentowany w wielu badaniach klinicznych, w tym w dwóch dużych badaniach: HPS (Heart Protection Study) z udziałem 20 536 pacjentów oraz 4S (Scandinavian Simvastatin Survival Study) obejmującym 4444 pacjentów. Dane te pozwoliły na szczegółową charakterystykę działań niepożądanych leku z uwzględnieniem ich częstości występowania i nasilenia.1
W badaniu HPS, gdzie porównywano symwastatynę w dawce 40 mg na dobę z placebo przez średni okres 5 lat, wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były porównywalne między grupami (4,8% w grupie symwastatyny vs 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii wynosiła poniżej 0,1%, a zwiększenie aktywności aminotransferaz (ponad trzykrotnie powyżej górnej granicy normy) odnotowano u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% otrzymujących placebo.<sup data-drug="Ximve" data-section="Działania niepożądane" title="W badaniu HPS (patrz punkt 5.1), w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę (n = 10 269) lub placebo (n = 10 267), parametry bezpieczeństwa były porównywalne wśród pacjentów przyjmujących symwastatynę lub placebo, przez okres wynoszący średnio 5 lat obserwacji. […] Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych były w tych grupach porównywalne (4,8% w grupie pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu z 5,1% w grupie placebo). Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% (2
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Działania niepożądane symwastatyny klasyfikowane są według następujących kategorii częstości:1/10), często (≥1/100, <1/10), niezbyt często (≥1/1000, < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000, < 1/1000), bardzo rzadko (3
- Bardzo często: występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów (>1/10)
- Często: występują u 1 do 10 na 100 pacjentów (≥1/100, <1/10)
- Niezbyt często: występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów (≥1/1000, <1/100)
- Rzadko: występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów (≥1/10 000, <1/1000)
- Bardzo rzadko: występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów (<1/10 000)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Działania niepożądane według układów i narządów
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Powikłania mięśniowe należą do najważniejszych działań niepożądanych statyn, w tym symwastatyny. Obejmują one:4
- Miopatia (w tym zapalenie mięśni) – występuje rzadko, jednak istotnie częściej przy wyższych dawkach. Przy dawce 80 mg/dobę miopatia występowała u 1,0% pacjentów, w porównaniu do 0,02% przy dawce 20 mg/dobę.
- Rabdomioliza z ostrą niewydolnością nerek lub bez niej – występuje rzadko
- Bóle mięśniowe i kurcze mięśni – występują rzadko
Bardzo rzadko obserwowano zerwanie mięśni.5
Z częstością nieznaną raportowano:6
- Tendinopatię, czasami powikłaną przerwaniem ścięgna
- Immunozależną miopatię martwiczą (IMNM) – autoimmunologiczną miopatię, która może wystąpić w trakcie leczenia statynami lub po jego zakończeniu. Charakterystycznymi cechami IMNM są: utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych, zwiększona aktywność kinazy kreatynowej w surowicy pomimo odstawienia statyn, martwicza miopatia w biopsji mięśni bez istotnego zapalenia oraz odpowiedź na leczenie immunosupresyjne.
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Wpływ symwastatyny na wątrobę manifestuje się następującymi działaniami niepożądanymi:7
- Zapalenie wątroby/żółtaczka – występują rzadko
- Niewydolność wątroby (zarówno bez skutku śmiertelnego, jak i zakończona zgonem) – występuje bardzo rzadko
W badaniach diagnostycznych rzadko obserwowano zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych:8
- Aminotransferazy alaninowej (ALT)
- Aminotransferazy asparaginianowej (AST)
- γ-glutamylotranspeptydazy (GGTP)
- Fosfatazy alkalicznej (ALP)
Zaburzenia żołądka i jelit
Dolegliwości żołądkowo-jelitowe występują rzadko i obejmują:9
- Zaparcia
- Bóle brzucha
- Wzdęcia z oddawaniem wiatrów
- Niestrawność
- Biegunka
- Nudności i wymioty
- Zapalenie trzustki
Zaburzenia układu nerwowego
W obrębie układu nerwowego obserwowano następujące działania niepożądane:10
- Ból głowy – występuje rzadko
- Parestezje (zaburzenia czucia, mrowienia) – występują rzadko
- Zawroty głowy – występują rzadko
- Neuropatia obwodowa – występuje rzadko
- Zaburzenia pamięci – występują bardzo rzadko
- Miastenia (osłabienie mięśni) – częstość nieznana
W okresie porejestracyjnym zgłaszano także rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych (np. utrata pamięci, słaba pamięć, amnezja, zaburzenia pamięci, splątanie). Problemy te były na ogół łagodne i ustępowały po przerwaniu leczenia. Czas do wystąpienia objawów był zmienny (od 1 dnia do kilku lat), a czas do ich ustąpienia wynosił średnio 3 tygodnie.11
Zaburzenia oka
W obrębie narządu wzroku opisywano rzadko występujące:12
- Niewyraźne widzenie
- Zaburzenia widzenia
Z częstością nieznaną raportowano miastenię oczną (osłabienie mięśni oka).
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Działania niepożądane dotyczące skóry obejmują:13
- Wysypka – występuje rzadko
- Świąd – występuje rzadko
- Łysienie – występuje rzadko
- Polekowe zmiany liszajowate – występują bardzo rzadko
Zaburzenia psychiatryczne
W sferze psychicznej obserwowano:14
- Bezsenność – występuje bardzo rzadko
- Depresja – częstość nieznana
Podczas stosowania niektórych statyn zgłaszano także zaburzenia snu, w tym koszmary senne.15
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
W obrębie układu rozrodczego raportowano:16
- Ginekomastia (powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn) – występuje bardzo rzadko
- Zaburzenia erekcji – częstość nieznana
Podczas stosowania niektórych statyn obserwowano także zaburzenia seksualne.17
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Rzadko raportowano niedokrwistość.18
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Z częstością nieznaną zgłaszano śródmiąższową chorobę płuc.19
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania
Rzadko obserwowano astenię (osłabienie).20
Zaburzenia układu immunologicznego
Bardzo rzadko zgłaszano anafilaksję (ciężką, zagrażającą życiu reakcję alergiczną).21
W rzadkich przypadkach opisywano zespół nadwrażliwości, charakteryzujący się jednym lub więcej spośród następujących objawów:22
- obrzęk naczynioruchowy
- zespół toczniopodobny
- bóle mięśni typu reumatoidalnego
- zapalenie mięśni i skóry
- zapalenie naczyń
- małopłytkowość
- eozynofilia
- podwyższone OB
- zapalenie stawów i bóle stawów
- pokrzywka
- nadwrażliwość na światło
- gorączka
- uderzenia gorąca
- duszność
- złe samopoczucie
Zaburzenia metaboliczne
U pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę, zgłaszano przypadki wzrostu stężenia HbA1c i glukozy w surowicy na czczo.23
Podczas stosowania statyn zgłaszano również cukrzycę, której częstość występowania zależy od obecności lub braku czynników ryzyka (poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie). 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie).”>24
Tabela działań niepożądanych symwastatyny
| Układ/narząd | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Miopatia (w tym zapalenie mięśni) | Rzadko | Przy dawce 80 mg/dobę częstość wzrasta do 1,0% vs 0,02% przy dawce 20 mg/dobę |
| Rabdomioliza | Rzadko | Może przebiegać z ostrą niewydolnością nerek lub bez | |
| Bóle mięśniowe, kurcze mięśni | Rzadko | Obserwowane w badaniach klinicznych | |
| Zerwanie mięśni | Bardzo rzadko | – | |
| Immunozależna miopatia martwicza (IMNM) | Częstość nieznana | Utrzymujące się osłabienie mięśni proksymalnych, podwyższona CK pomimo odstawienia leku | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby/żółtaczka | Rzadko | – |
| Niewydolność wątroby | Bardzo rzadko | Może wystąpić bez skutku śmiertelnego lub zakończyć się zgonem | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Rzadko | – |
| Bóle brzucha | Rzadko | – | |
| Wzdęcia z oddawaniem wiatrów | Rzadko | – | |
| Niestrawność | Rzadko | – | |
| Biegunka | Rzadko | – | |
| Nudności, wymioty | Rzadko | – | |
| Zapalenie trzustki | Rzadko | – | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Rzadko | – |
| Parestezje | Rzadko | Zaburzenia czucia, mrowienia | |
| Zawroty głowy | Rzadko | – | |
| Neuropatia obwodowa | Rzadko | – | |
| Zaburzenia pamięci | Bardzo rzadko | – | |
| Miastenia | Częstość nieznana | Osłabienie mięśni | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Rzadko | – |
| Zaburzenia widzenia | Rzadko | – | |
| Miastenia oczna | Częstość nieznana | Osłabienie mięśni oka | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka | Rzadko | – |
| Świąd | Rzadko | – | |
| Łysienie | Rzadko | – | |
| Polekowe zmiany liszajowate | Bardzo rzadko | – | |
| Zaburzenia psychiatryczne | Bezsenność | Bardzo rzadko | – |
| Depresja | Częstość nieznana | – | |
| Zaburzenia snu, koszmary senne | Nieznana | Obserwowane przy stosowaniu statyn | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ginekomastia | Bardzo rzadko | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn |
| Zaburzenia erekcji | Częstość nieznana | – | |
| Zaburzenia seksualne | Nieznana | Obserwowane przy stosowaniu statyn | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Rzadko | – |
| Zaburzenia układu oddechowego | Śródmiąższowa choroba płuc | Częstość nieznana | – |
| Zaburzenia ogólne | Astenia | Rzadko | Osłabienie |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Anafilaksja | Bardzo rzadko | Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna |
| Zespół nadwrażliwości | Rzadko | Wieloobjawowy zespół z objawami m.in. obrzęku, zapalenia naczyń, bólów stawów | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie aktywności ALT | Rzadko | – |
| Zwiększenie aktywności AST | Rzadko | – | |
| Zwiększenie aktywności GGTP | Rzadko | – | |
| Podwyższenie aktywności fosfatazy alkalicznej | Rzadko | – | |
| Zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej (CK) | Rzadko | – | |
| Zaburzenia metaboliczne | Wzrost stężenia HbA1c i glukozy na czczo | Nieznana | – |
| Cukrzyca | Nieznana | Częstość zależy od obecności czynników ryzyka |
Działania niepożądane u populacji pediatrycznej
W 48-tygodniowym badaniu z udziałem dzieci i młodzieży (chłopców w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewcząt, u których minął co najmniej jeden rok od pierwszej miesiączki) w wieku 10-17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, profil bezpieczeństwa symwastatyny był na ogół podobny do profilu w grupie placebo. Długotrwały wpływ leku na dojrzewanie fizyczne, umysłowe i płciowe pozostaje nieznany, a dane po roku leczenia są niewystarczające.25
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.26
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania