Interakcje leku
Simvachol 40 mg

Symwastatyna, będąca substratem enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) powodują ponad 10-krotne zwiększenie stężenia aktywnego metabolitu symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie, cyklosporyna, danazol i gemfibrozyl znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich kojarzenie z symwastatyną jest przeciwwskazane. Umiarkowane zwiększenie ekspozycji na symwastatynę (1,6-2,7-krotne) obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu i diltiazemu, co wymusza ograniczenie dawki symwastatyny do maksymalnie 20 mg/dobę. Inhibitory BCRP (np. elbaswir, grazoprewir) oraz tikagrelor również podnoszą stężenia symwastatyny, co wymaga ostrożności i rozważenia dawki nieprzekraczającej 40 mg/dobę.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Symwastatyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, co może prowadzić do zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie miopatii i rabdomiolizy. Wiele mechanizmów może przyczyniać się do występowania potencjalnych interakcji z inhibitorami reduktazy HMG-CoA. Produkty lecznicze lub produkty ziołowe, które hamują pewne enzymy (np. CYP3A4) i (lub) szlaki transporterów (np. OATP1B), mogą zwiększać stężenie symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu, co prowadzi do zwiększenia ryzyka wystąpienia miopatii i (lub) rabdomiolizy1.

Przed wdrożeniem terapii skojarzonej należy zapoznać się z informacją o wszystkich jednocześnie stosowanych produktach leczniczych, w celu uzyskania informacji o potencjalnych interakcjach z symwastatyną, zmianach dotyczących enzymów lub transporterów oraz ewentualnej konieczności dostosowania dawki i schematów leczenia2.

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje z lekami obniżającymi stężenie lipidów mogą prowadzić do miopatii. Szczególnie ryzyko wystąpienia miopatii, w tym rabdomiolizy, jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania fibratów. Interakcja z gemfibrozylem powoduje dodatkowo zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu krwi. Nie ma dowodów, że ryzyko wystąpienia miopatii podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny i fenofibratu jest większe niż łączne ryzyko stosowania każdego z tych produktów osobno3.

Rzadko obserwowano przypadki miopatii i (lub) rabdomiolizy związane z przyjmowaniem symwastatyny jednocześnie z niacyną w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę)4.

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na symwastatynę

Inhibitory CYP3A4: Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4. Jednoczesne leczenie symwastatyną i silnymi inhibitorami cytochromu P450 3A4 zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy, na skutek zwiększenia stężenia inhibitorów reduktazy HMG-CoA w osoczu. Do takich inhibitorów należą: itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy wirusa HIV (np. nelfinawir), boceprewir, telaprewir, nefazodon oraz produkty lecznicze zawierające kobicystat5.

Jednoczesne podanie itrakonazolu powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas powstający z symwastatyny (aktywnym metabolitem jest beta-hydroksykwas). Telitromycyna powoduje 11-krotnie większe narażenie na kwas powstający z symwastatyny6.

Flukonazol: Zgłaszano rzadkie przypadki rabdomiolizy związanej z jednoczesnym stosowaniem symwastatyny i flukonazolu7.

Cyklosporyna: Ryzyko wystąpienia miopatii i (lub) rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania cyklosporyny z symwastatyną. Mechanizm nie jest w pełni wyjaśniony, ale wykazano, że cyklosporyna zwiększa AUC inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie AUC kwasu symwastatyny występowało przypuszczalnie częściowo na skutek hamowania CYP3A4 i (lub) OATP1B18.

Danazol: Jednoczesne stosowanie danazolu i symwastatyny zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy9.

Gemfibrozyl: Gemfibrozyl zwiększa 1,9-krotnie wartość AUC kwasu symwastatyny, prawdopodobnie w wyniku zahamowania szlaku glukuronidowego i (lub) OATP1B110.

Kwas fusydowy: Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego podawania kwasu fusydowego ze statynami. W wyniku zastosowania takiego skojarzenia może dojść do wzrostu stężenia obu leków w osoczu. Mechanizm leżący u podłoża tej interakcji (niezależnie od tego, czy ma ona charakter farmakodynamiczny, czy farmakokinetyczny, czy zarówno farmakodynamiczny, jak i farmakokinetyczny) jest jeszcze nieznany. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (także śmiertelnych) wśród pacjentów leczonych takim skojarzeniem11.

Amiodaron: Ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy wzrasta podczas stosowania amiodaronu jednocześnie z symwastatyną. W badaniu klinicznym wystąpienie miopatii obserwowano u 6% pacjentów otrzymujących symwastatynę w dawce 80 mg i amiodaron12.

Antagoniści kanału wapniowego:

  • Werapamil: Ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania werapamilu z symwastatyną. W badaniach farmakokinetycznych jednoczesne podawanie z werapamilem powodowało 2,3-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, przypuszczalnie na skutek hamowania CYP3A413.
  • Diltiazem: Ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania diltiazemu z symwastatyną. W badaniach farmakokinetycznych jednoczesne podawanie z diltiazemem powodowało 2,7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, przypuszczalnie na skutek hamowania CYP3A414.
  • Amlodypina: U pacjentów stosujących amlodypinę jednocześnie z symwastatyną ryzyko wystąpienia miopatii jest zwiększone. W badaniu farmakokinetycznym jednoczesne stosowanie amlodypiny prowadziło do 1,6-krotnego wzrostu ekspozycji na kwas symwastatyny15.

Lomitapid: Ryzyko rozwoju miopatii i rabdomiolizy może być zwiększone w wyniku jednoczesnego podawania lomitapidu z symwastatyną16.

Inhibitory białka transportowego OATP1B1: Kwas symwastatyny jest substratem dla białka transportowego OATP1B1. Jednoczesne podawanie produktów leczniczych będących inhibitorami białka transportowego OATP1B1 może prowadzić do podwyższonego stężenia kwasu symwastatyny w osoczu oraz podwyższonego ryzyka wystąpienia miopatii17.

Inhibitory białka warunkującego oporność w raku piersi (BCRP): Jednoczesne podawanie produktów leczniczych będących inhibitorami BCRP, w tym produktów leczniczych zawierających elbaswir lub grazoprewir, może prowadzić do zwiększenia stężeń symwastatyny w osoczu oraz do zwiększenia ryzyka miopatii18.

Niacyna (kwas nikotynowy): Obserwowano przypadki rozwoju miopatii i (lub) rabdomiolizy podczas przyjmowania symwastatyny jednocześnie z niacyną w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę). W badaniu farmakokinetyki podanie kwasu nikotynowego o przedłużonym uwalnianiu w dawce jednorazowej wynoszącej 2 g jednocześnie z symwastatyną w dawce 20 mg spowodowało nieznaczny wzrost wartości pola pod krzywą (AUC) symwastatyny i kwasu symwastatyny oraz wartości Cmax stężenia kwasu symwastatyny w osoczu19.

Tikagrelor: Jednoczesne podawanie tikagreloru z symwastatyną powodowało zwiększenie wartości Cmax symwastatyny o 81% i wartości AUC o 56% oraz zwiększenie wartości Cmax kwasu symwastatyny o 64% i wartości AUC o 52%, przy czym w poszczególnych przypadkach odnotowano wzrost równy 2- do 3-krotnemu20.

Sok grejpfrutowy: Sok grejpfrutowy hamuje cytochrom P450 3A4. Jednoczesne stosowanie symwastatyny i picie dużych ilości soku grejpfrutowego (ponad 1 litr dziennie) powoduje 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Wypicie 240 ml soku grejpfrutowego rano i przyjęcie wieczorem symwastatyny powoduje 1,9-krotne zwiększenie narażenia21.

Kolchicyna: U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy podczas jednoczesnego stosowania kolchicyny i symwastatyny. Zalecane jest uważne monitorowanie pacjentów22.

Daptomycyna: Ryzyko miopatii i (lub) rabdomiolizy może być zwiększone podczas jednoczesnego podawania inhibitorów reduktazy HMG-CoA (np. symwastatyny) i daptomycyny23.

Ryfampicyna: Ponieważ ryfampicyna jest induktorem aktywności P450 3A4, u pacjentów długotrwale przyjmujących ryfampicynę (np. leczonych na gruźlicę) jednocześnie z symwastatyną, skuteczność leczenia symwastatyną może być zmniejszona. W badaniu farmakokinetyki leku u zdrowych ochotników stwierdzono zmniejszenie pola pod krzywą (AUC) stężeń osoczowych kwasu symwastatyny o 93% przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny24.

Wpływ symwastatyny na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Symwastatyna nie wpływa hamująco na cytochrom P450 3A4. Dlatego też, symwastatyna nie wpływa na stężenie w osoczu innych substancji metabolizowanych przez cytochrom P450 3A425.

Doustne leki przeciwzakrzepowe: W dwóch badaniach klinicznych: jednym – obejmującym zdrowych ochotników, drugim – pacjentów z hipercholesterolemią, symwastatyna w dawce 20 mg – 40 mg na dobę umiarkowanie nasilała działanie leków przeciwzakrzepowych, pochodnych kumaryny: czas protrombinowy (podawany jako International Normalized Ratio, INR) zwiększył się z wartości sprzed podania leku wynoszącej 1,7 do wartości 1,8 oraz z 2,6 do 3,4 odpowiednio u zdrowych ochotników i osób chorych26.

Informowano o bardzo rzadkich przypadkach podwyższenia wartości INR. U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe pochodne kumaryny, czas protrombinowy należy ocenić zarówno przed rozpoczęciem terapii symwastatyną, jak i odpowiednio często w początkowym okresie trwania terapii, aby upewnić się, czy nie występują istotne zmiany w czasie protrombinowym. Po stwierdzeniu stabilności czasu protrombinowego należy go oceniać z częstością zalecaną podczas terapii pochodnymi kumaryny27.

Interakcje symwastatyny z alkoholem

Spożywanie alkoholu podczas leczenia symwastatyną wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol etylowy, podobnie jak symwastatyna, jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4. Jednoczesne przyjmowanie może prowadzić do konkurencji o szlaki metaboliczne, co potencjalnie może zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu i ryzyko wystąpienia działań niepożądanych28.

Dodatkowo, zarówno alkohol, jak i symwastatyna mogą wpływać na funkcje wątroby. Przewlekłe spożywanie alkoholu może nasilać hepatotoksyczne działanie symwastatyny, zwiększając ryzyko uszkodzenia wątroby. Pacjenci z chorobami wątroby powinni szczególnie unikać spożywania alkoholu podczas leczenia symwastatyną.

Zaleca się:

  • Ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii symwastatyną
  • Szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby lub przyjmujących inne leki metabolizowane przez CYP3A4
  • Monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów regularnie spożywających alkohol podczas leczenia symwastatyną

Tabela interakcji lekowych z symwastatyną

Grupa leków/Substancja Mechanizm interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Silne inhibitory CYP3A4 (itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV, boceprewir, telaprewir, nefazodon, kobicystat) Hamowanie metabolizmu symwastatyny przez CYP3A4 Znaczące zwiększenie stężenia symwastatyny (>10-krotne) Bardzo wysoki Przeciwwskazane
Cyklosporyna, danazol, gemfibrozyl Hamowanie metabolizmu i eliminacji symwastatyny Znaczące zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy Bardzo wysoki Przeciwwskazane
Kwas fusydowy Złożony, nieznany dokładnie Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy Wysoki Nie zaleca się jednoczesnego stosowania
Amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem Hamowanie CYP3A4 (umiarkowane) Zwiększenie stężenia symwastatyny 1,6-2,7 razy Wysoki Maksymalna dawka symwastatyny: 20 mg/dobę
Elbaswir, grazoprewir Hamowanie BCRP Zwiększenie stężenia symwastatyny Wysoki Maksymalna dawka symwastatyny: 20 mg/dobę
Lomitapid Złożony mechanizm Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy Wysoki U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną maksymalna dawka symwastatyny: 40 mg/dobę
Tikagrelor Hamowanie metabolizmu symwastatyny Zwiększenie Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56% Umiarkowany do wysokiego Należy rozważyć nie przekraczanie dawki 40 mg/dobę
Niacyna (≥ 1 g/dobę) Złożony Zwiększenie ryzyka miopatii Umiarkowany Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów miopatii
Sok grejpfrutowy Hamowanie CYP3A4 w ścianie jelit Zwiększenie narażenia na symwastatynę do 7 razy (1l/dobę) Umiarkowany do wysokiego Unikać podczas leczenia symwastatyną
Daptomycyna Addytywne działanie na mięśnie Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy Umiarkowany Rozważyć tymczasowe przerwanie stosowania symwastatyny
Kolchicyna Addytywne działanie na mięśnie Zwiększone ryzyko miopatii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek Umiarkowany Ostrożne stosowanie, dokładne monitorowanie
Fibraty (z wyjątkiem gemfibrozylu) Addytywne działanie na mięśnie Zwiększone ryzyko miopatii Umiarkowany Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów miopatii
Doustne leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny) Możliwe wypieranie z miejsc wiązania z białkami Umiarkowane nasilenie działania przeciwzakrzepowego Niski do umiarkowanego Monitorowanie INR na początku terapii symwastatyną i po zmianie dawkowania
Ryfampicyna Indukcja CYP3A4 Zmniejszenie AUC symwastatyny o 93% Wysoki Rozważyć zwiększenie dawki symwastatyny lub zastosowanie innej statyny
Alkohol Konkurencja o metabolizm przez CYP3A4, potencjalne nasilenie hepatotoksyczności Możliwe zwiększenie stężenia symwastatyny i ryzyka działań niepożądanych Niski do umiarkowanego Ograniczenie spożycia alkoholu, ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl