Interakcje leku
Simvachol 40 mg
Symwastatyna, będąca substratem enzymu CYP3A4 oraz transportera OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, inhibitory proteazy HIV) powodują ponad 10-krotne zwiększenie stężenia aktywnego metabolitu symwastatyny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie, cyklosporyna, danazol i gemfibrozyl znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich kojarzenie z symwastatyną jest przeciwwskazane. Umiarkowane zwiększenie ekspozycji na symwastatynę (1,6-2,7-krotne) obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu i diltiazemu, co wymusza ograniczenie dawki symwastatyny do maksymalnie 20 mg/dobę. Inhibitory BCRP (np. elbaswir, grazoprewir) oraz tikagrelor również podnoszą stężenia symwastatyny, co wymaga ostrożności i rozważenia dawki nieprzekraczającej 40 mg/dobę.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje farmakodynamiczne
- Interakcje farmakokinetyczne
- Wpływ innych produktów leczniczych na symwastatynę
- Wpływ symwastatyny na farmakokinetykę innych produktów leczniczych
- Interakcje symwastatyny z alkoholem
- Tabela interakcji lekowych z symwastatyną
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Symwastatyna wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, co może prowadzić do zwiększenia ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie miopatii i rabdomiolizy. Wiele mechanizmów może przyczyniać się do występowania potencjalnych interakcji z inhibitorami reduktazy HMG-CoA. Produkty lecznicze lub produkty ziołowe, które hamują pewne enzymy (np. CYP3A4) i (lub) szlaki transporterów (np. OATP1B), mogą zwiększać stężenie symwastatyny i kwasu symwastatyny w osoczu, co prowadzi do zwiększenia ryzyka wystąpienia miopatii i (lub) rabdomiolizy1.
Przed wdrożeniem terapii skojarzonej należy zapoznać się z informacją o wszystkich jednocześnie stosowanych produktach leczniczych, w celu uzyskania informacji o potencjalnych interakcjach z symwastatyną, zmianach dotyczących enzymów lub transporterów oraz ewentualnej konieczności dostosowania dawki i schematów leczenia2.
Interakcje farmakodynamiczne
Interakcje z lekami obniżającymi stężenie lipidów mogą prowadzić do miopatii. Szczególnie ryzyko wystąpienia miopatii, w tym rabdomiolizy, jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania fibratów. Interakcja z gemfibrozylem powoduje dodatkowo zwiększenie stężenia symwastatyny w osoczu krwi. Nie ma dowodów, że ryzyko wystąpienia miopatii podczas jednoczesnego stosowania symwastatyny i fenofibratu jest większe niż łączne ryzyko stosowania każdego z tych produktów osobno3.
Rzadko obserwowano przypadki miopatii i (lub) rabdomiolizy związane z przyjmowaniem symwastatyny jednocześnie z niacyną w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę)4.
Interakcje farmakokinetyczne
Wpływ innych produktów leczniczych na symwastatynę
Inhibitory CYP3A4: Symwastatyna jest substratem cytochromu P450 3A4. Jednoczesne leczenie symwastatyną i silnymi inhibitorami cytochromu P450 3A4 zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy, na skutek zwiększenia stężenia inhibitorów reduktazy HMG-CoA w osoczu. Do takich inhibitorów należą: itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy wirusa HIV (np. nelfinawir), boceprewir, telaprewir, nefazodon oraz produkty lecznicze zawierające kobicystat5.
Jednoczesne podanie itrakonazolu powoduje ponad 10-krotne zwiększenie narażenia na kwas powstający z symwastatyny (aktywnym metabolitem jest beta-hydroksykwas). Telitromycyna powoduje 11-krotnie większe narażenie na kwas powstający z symwastatyny6.
Flukonazol: Zgłaszano rzadkie przypadki rabdomiolizy związanej z jednoczesnym stosowaniem symwastatyny i flukonazolu7.
Cyklosporyna: Ryzyko wystąpienia miopatii i (lub) rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania cyklosporyny z symwastatyną. Mechanizm nie jest w pełni wyjaśniony, ale wykazano, że cyklosporyna zwiększa AUC inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Zwiększenie AUC kwasu symwastatyny występowało przypuszczalnie częściowo na skutek hamowania CYP3A4 i (lub) OATP1B18.
Danazol: Jednoczesne stosowanie danazolu i symwastatyny zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy9.
Gemfibrozyl: Gemfibrozyl zwiększa 1,9-krotnie wartość AUC kwasu symwastatyny, prawdopodobnie w wyniku zahamowania szlaku glukuronidowego i (lub) OATP1B110.
Kwas fusydowy: Ryzyko miopatii, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego podawania kwasu fusydowego ze statynami. W wyniku zastosowania takiego skojarzenia może dojść do wzrostu stężenia obu leków w osoczu. Mechanizm leżący u podłoża tej interakcji (niezależnie od tego, czy ma ona charakter farmakodynamiczny, czy farmakokinetyczny, czy zarówno farmakodynamiczny, jak i farmakokinetyczny) jest jeszcze nieznany. Istnieją doniesienia o przypadkach rabdomiolizy (także śmiertelnych) wśród pacjentów leczonych takim skojarzeniem11.
Amiodaron: Ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy wzrasta podczas stosowania amiodaronu jednocześnie z symwastatyną. W badaniu klinicznym wystąpienie miopatii obserwowano u 6% pacjentów otrzymujących symwastatynę w dawce 80 mg i amiodaron12.
Antagoniści kanału wapniowego:
- Werapamil: Ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania werapamilu z symwastatyną. W badaniach farmakokinetycznych jednoczesne podawanie z werapamilem powodowało 2,3-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, przypuszczalnie na skutek hamowania CYP3A413.
- Diltiazem: Ryzyko wystąpienia miopatii i rabdomiolizy jest zwiększone podczas jednoczesnego stosowania diltiazemu z symwastatyną. W badaniach farmakokinetycznych jednoczesne podawanie z diltiazemem powodowało 2,7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny, przypuszczalnie na skutek hamowania CYP3A414.
- Amlodypina: U pacjentów stosujących amlodypinę jednocześnie z symwastatyną ryzyko wystąpienia miopatii jest zwiększone. W badaniu farmakokinetycznym jednoczesne stosowanie amlodypiny prowadziło do 1,6-krotnego wzrostu ekspozycji na kwas symwastatyny15.
Lomitapid: Ryzyko rozwoju miopatii i rabdomiolizy może być zwiększone w wyniku jednoczesnego podawania lomitapidu z symwastatyną16.
Inhibitory białka transportowego OATP1B1: Kwas symwastatyny jest substratem dla białka transportowego OATP1B1. Jednoczesne podawanie produktów leczniczych będących inhibitorami białka transportowego OATP1B1 może prowadzić do podwyższonego stężenia kwasu symwastatyny w osoczu oraz podwyższonego ryzyka wystąpienia miopatii17.
Inhibitory białka warunkującego oporność w raku piersi (BCRP): Jednoczesne podawanie produktów leczniczych będących inhibitorami BCRP, w tym produktów leczniczych zawierających elbaswir lub grazoprewir, może prowadzić do zwiększenia stężeń symwastatyny w osoczu oraz do zwiększenia ryzyka miopatii18.
Niacyna (kwas nikotynowy): Obserwowano przypadki rozwoju miopatii i (lub) rabdomiolizy podczas przyjmowania symwastatyny jednocześnie z niacyną w dawkach modyfikujących stężenie lipidów (≥ 1 g/dobę). W badaniu farmakokinetyki podanie kwasu nikotynowego o przedłużonym uwalnianiu w dawce jednorazowej wynoszącej 2 g jednocześnie z symwastatyną w dawce 20 mg spowodowało nieznaczny wzrost wartości pola pod krzywą (AUC) symwastatyny i kwasu symwastatyny oraz wartości Cmax stężenia kwasu symwastatyny w osoczu19.
Tikagrelor: Jednoczesne podawanie tikagreloru z symwastatyną powodowało zwiększenie wartości Cmax symwastatyny o 81% i wartości AUC o 56% oraz zwiększenie wartości Cmax kwasu symwastatyny o 64% i wartości AUC o 52%, przy czym w poszczególnych przypadkach odnotowano wzrost równy 2- do 3-krotnemu20.
Sok grejpfrutowy: Sok grejpfrutowy hamuje cytochrom P450 3A4. Jednoczesne stosowanie symwastatyny i picie dużych ilości soku grejpfrutowego (ponad 1 litr dziennie) powoduje 7-krotne zwiększenie narażenia na kwas symwastatyny. Wypicie 240 ml soku grejpfrutowego rano i przyjęcie wieczorem symwastatyny powoduje 1,9-krotne zwiększenie narażenia21.
Kolchicyna: U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy podczas jednoczesnego stosowania kolchicyny i symwastatyny. Zalecane jest uważne monitorowanie pacjentów22.
Daptomycyna: Ryzyko miopatii i (lub) rabdomiolizy może być zwiększone podczas jednoczesnego podawania inhibitorów reduktazy HMG-CoA (np. symwastatyny) i daptomycyny23.
Ryfampicyna: Ponieważ ryfampicyna jest induktorem aktywności P450 3A4, u pacjentów długotrwale przyjmujących ryfampicynę (np. leczonych na gruźlicę) jednocześnie z symwastatyną, skuteczność leczenia symwastatyną może być zmniejszona. W badaniu farmakokinetyki leku u zdrowych ochotników stwierdzono zmniejszenie pola pod krzywą (AUC) stężeń osoczowych kwasu symwastatyny o 93% przy jednoczesnym stosowaniu ryfampicyny24.
Wpływ symwastatyny na farmakokinetykę innych produktów leczniczych
Symwastatyna nie wpływa hamująco na cytochrom P450 3A4. Dlatego też, symwastatyna nie wpływa na stężenie w osoczu innych substancji metabolizowanych przez cytochrom P450 3A425.
Doustne leki przeciwzakrzepowe: W dwóch badaniach klinicznych: jednym – obejmującym zdrowych ochotników, drugim – pacjentów z hipercholesterolemią, symwastatyna w dawce 20 mg – 40 mg na dobę umiarkowanie nasilała działanie leków przeciwzakrzepowych, pochodnych kumaryny: czas protrombinowy (podawany jako International Normalized Ratio, INR) zwiększył się z wartości sprzed podania leku wynoszącej 1,7 do wartości 1,8 oraz z 2,6 do 3,4 odpowiednio u zdrowych ochotników i osób chorych26.
Informowano o bardzo rzadkich przypadkach podwyższenia wartości INR. U pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe pochodne kumaryny, czas protrombinowy należy ocenić zarówno przed rozpoczęciem terapii symwastatyną, jak i odpowiednio często w początkowym okresie trwania terapii, aby upewnić się, czy nie występują istotne zmiany w czasie protrombinowym. Po stwierdzeniu stabilności czasu protrombinowego należy go oceniać z częstością zalecaną podczas terapii pochodnymi kumaryny27.
Interakcje symwastatyny z alkoholem
Spożywanie alkoholu podczas leczenia symwastatyną wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol etylowy, podobnie jak symwastatyna, jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4. Jednoczesne przyjmowanie może prowadzić do konkurencji o szlaki metaboliczne, co potencjalnie może zwiększać stężenie symwastatyny w osoczu i ryzyko wystąpienia działań niepożądanych28.
Dodatkowo, zarówno alkohol, jak i symwastatyna mogą wpływać na funkcje wątroby. Przewlekłe spożywanie alkoholu może nasilać hepatotoksyczne działanie symwastatyny, zwiększając ryzyko uszkodzenia wątroby. Pacjenci z chorobami wątroby powinni szczególnie unikać spożywania alkoholu podczas leczenia symwastatyną.
Zaleca się:
- Ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii symwastatyną
- Szczególną ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby lub przyjmujących inne leki metabolizowane przez CYP3A4
- Monitorowanie funkcji wątroby u pacjentów regularnie spożywających alkohol podczas leczenia symwastatyną
Tabela interakcji lekowych z symwastatyną
| Grupa leków/Substancja | Mechanizm interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Silne inhibitory CYP3A4 (itrakonazol, ketokonazol, pozakonazol, worykonazol, erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna, inhibitory proteazy HIV, boceprewir, telaprewir, nefazodon, kobicystat) | Hamowanie metabolizmu symwastatyny przez CYP3A4 | Znaczące zwiększenie stężenia symwastatyny (>10-krotne) | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Cyklosporyna, danazol, gemfibrozyl | Hamowanie metabolizmu i eliminacji symwastatyny | Znaczące zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane |
| Kwas fusydowy | Złożony, nieznany dokładnie | Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy | Wysoki | Nie zaleca się jednoczesnego stosowania |
| Amiodaron, amlodypina, werapamil, diltiazem | Hamowanie CYP3A4 (umiarkowane) | Zwiększenie stężenia symwastatyny 1,6-2,7 razy | Wysoki | Maksymalna dawka symwastatyny: 20 mg/dobę |
| Elbaswir, grazoprewir | Hamowanie BCRP | Zwiększenie stężenia symwastatyny | Wysoki | Maksymalna dawka symwastatyny: 20 mg/dobę |
| Lomitapid | Złożony mechanizm | Zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy | Wysoki | U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną maksymalna dawka symwastatyny: 40 mg/dobę |
| Tikagrelor | Hamowanie metabolizmu symwastatyny | Zwiększenie Cmax symwastatyny o 81% i AUC o 56% | Umiarkowany do wysokiego | Należy rozważyć nie przekraczanie dawki 40 mg/dobę |
| Niacyna (≥ 1 g/dobę) | Złożony | Zwiększenie ryzyka miopatii | Umiarkowany | Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów miopatii |
| Sok grejpfrutowy | Hamowanie CYP3A4 w ścianie jelit | Zwiększenie narażenia na symwastatynę do 7 razy (1l/dobę) | Umiarkowany do wysokiego | Unikać podczas leczenia symwastatyną |
| Daptomycyna | Addytywne działanie na mięśnie | Zwiększone ryzyko miopatii i rabdomiolizy | Umiarkowany | Rozważyć tymczasowe przerwanie stosowania symwastatyny |
| Kolchicyna | Addytywne działanie na mięśnie | Zwiększone ryzyko miopatii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek | Umiarkowany | Ostrożne stosowanie, dokładne monitorowanie |
| Fibraty (z wyjątkiem gemfibrozylu) | Addytywne działanie na mięśnie | Zwiększone ryzyko miopatii | Umiarkowany | Ostrożne stosowanie, monitorowanie objawów miopatii |
| Doustne leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny) | Możliwe wypieranie z miejsc wiązania z białkami | Umiarkowane nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Niski do umiarkowanego | Monitorowanie INR na początku terapii symwastatyną i po zmianie dawkowania |
| Ryfampicyna | Indukcja CYP3A4 | Zmniejszenie AUC symwastatyny o 93% | Wysoki | Rozważyć zwiększenie dawki symwastatyny lub zastosowanie innej statyny |
| Alkohol | Konkurencja o metabolizm przez CYP3A4, potencjalne nasilenie hepatotoksyczności | Możliwe zwiększenie stężenia symwastatyny i ryzyka działań niepożądanych | Niski do umiarkowanego | Ograniczenie spożycia alkoholu, ostrożność u pacjentów z chorobami wątroby |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania