owrzodzenie kończyn dolnych

Owrzodzenie kończyn dolnych to przewlekłe ubytki skóry sięgające do skóry właściwej lub głębiej, obejmujące tkanki podskórne. Stanowią one istotny problem kliniczny dotykający około 1-2% populacji ogólnej, przy czym częstość występowania wzrasta z wiekiem, sięgając nawet 5% u osób powyżej 65. roku życia.

Najczęstszą przyczyną owrzodzeń kończyn dolnych jest przewlekła niewydolność żylna (około 70% przypadków). Drugą istotną przyczyną jest choroba tętnic obwodowych (10-20%). Pozostałe etiologie obejmują neuropatię (szczególnie w przebiegu cukrzycy), choroby autoimmunologiczne, infekcje, choroby hematologiczne, a także nowotwory. Około 10-20% pacjentów ma owrzodzenia o etiologii mieszanej, najczęściej żylno-tętniczej.

Diagnostyka owrzodzeń kończyn dolnych wymaga dokładnego wywiadu, badania fizykalnego oraz badań dodatkowych (USG Doppler naczyń, pomiar wskaźnika kostka-ramię ABI, badania laboratoryjne, czasem biopsja). Owrzodzenia żylne typowo występują w okolicy kostki przyśrodkowej, są płytkie, mają nieregularne brzegi, a okoliczna skóra wykazuje zmiany typowe dla przewlekłej niewydolności żylnej. Owrzodzenia tętnicze z kolei są zwykle głębokie, bolesne, o dobrze odgraniczonych brzegach, często lokalizują się na palcach, pięcie lub bocznej powierzchni kostki.

Leczenie owrzodzeń powinno być ukierunkowane na przyczynę oraz obejmować odpowiednią pielęgnację rany. W owrzodzeniach żylnych podstawą jest kompresoterapia, w tętniczych – rewaskularyzacja, a w neuropatycznych – odciążenie. Nowoczesne opatrunki dobiera się indywidualnie, w zależności od charakterystyki rany (m.in. ilości wysięku, obecności martwicy, infekcji). W leczeniu przewlekłych, trudno gojących się owrzodzeń pomocne mogą być zaawansowane metody jak terapia podciśnieniowa, przeszczepy skóry czy terapia komórkowa.

Prewencja owrzodzeń i nawrotów obejmuje kontrolę czynników ryzyka chorób naczyniowych, odpowiednią pielęgnację skóry oraz wczesne leczenie zmian poprzedzających powstanie owrzodzenia. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością żylną kluczowe znaczenie ma długoterminowe stosowanie kompresoterapii, nawet po zagojeniu owrzodzenia.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl