Właściwości farmakokinetyczne
EMLA 25 mg/g + 25 mg/g

EMLA to krem zawierający lidokainę i prylokainę w stężeniu 25 mg/g każda, stosowany miejscowo na skórę i błony śluzowe. Wchłanianie ogólnoustrojowe obu anestetyków zależy od powierzchni aplikacji, czasu kontaktu, grubości skóry, obecności owłosienia oraz stanu skóry (np. owrzodzenia). Maksymalne stężenia w osoczu po aplikacji na nieuszkodzoną skórę są niskie i bezpieczne: np. po 60 g kremu na udo (400 cm²) przez 3 godziny lidokaina osiąga 0,12 μg/ml, a prylokaina 0,07 μg/ml. Na błonach śluzowych (pochwa, 10 g przez 10 minut) stężenia są wyższe (lidokaina 0,18 μg/ml, prylokaina 0,15 μg/ml). W przypadku owrzodzeń kończyn dolnych, stężenia są zmienne, ale po długotrwałym stosowaniu (24 h, 50-100 cm²) lidokaina osiąga 0,19-0,71 μg/ml, a prylokaina 0,06-0,28 μg/ml. Sumaryczne stężenia obu anestetyków pozostają poniżej 1/3 wartości toksycznej (5-10 μg/ml), bez kumulacji nawet przy powtarzanym stosowaniu do 10 dni.

Właściwości farmakokinetyczne leku EMLA

EMLA to krem zawierający dwie substancje czynne – lidokainę i prylokainę, każda w stężeniu 25 mg/g. Właściwości farmakokinetyczne tego produktu obejmują procesy wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji obu substancji czynnych po zastosowaniu miejscowym na różne powierzchnie ciała. 1

Czynniki wpływające na wchłanianie

Wchłanianie ogólnoustrojowe lidokainy i prylokainy z kremu EMLA jest zależne od kilku istotnych czynników:

  • zastosowanej dawki
  • powierzchni skóry, na którą zastosowano produkt
  • czasu kontaktu kremu ze skórą
  • grubości skóry (która różni się w zależności od części ciała)
  • chorób skóry
  • obecności owłosienia lub stopnia wygolenia

W przypadku stosowania produktu na owrzodzenia kończyn dolnych, na wchłanianie ma również wpływ charakterystyka samego owrzodzenia. 2

Różnice farmakokinetyczne między lidokainą a prylokainą

Stężenia prylokainy w osoczu są 20-60% mniejsze niż lidokainy, co wynika z większej objętości dystrybucji i szybszego klirensu prylokainy. Objawy toksyczności anestetyków miejscowych stają się widoczne przy stężeniach w osoczu od 5 do 10 μg/ml którejkolwiek z substancji czynnych, przy czym toksyczność lidokainy i prylokainy podlega sumowaniu. 3

Metabolizm i eliminacja

Główną drogę eliminacji lidokainy i prylokainy stanowi metabolizm wątrobowy, a metabolity są wydalane z moczem. Tempo metabolizmu i eliminacji leków po miejscowym zastosowaniu kremu EMLA zależy od szybkości wchłaniania. W przypadku pacjentów z ciężkim zaburzeniem czynności wątroby, zmniejszenie klirensu ma ograniczony wpływ na stężenia tych anestetyków w osoczu po zastosowaniu pojedynczej dawki lub po powtarzanym stosowaniu dawek pojedynczych raz na dobę w krótkim okresie (do 10 dni). 4

Wchłanianie z różnych powierzchni ciała

Nieuszkodzona skóra

Wchłanianie substancji czynnych z powierzchni nieuszkodzonej skóry zależy od miejsca aplikacji i czasu ekspozycji:

  • Udo (dorośli): Po zastosowaniu 60 g kremu na powierzchnię 400 cm² przez 3 godziny, stopień wchłaniania wynosił około 5%. Maksymalne stężenia w osoczu (średnio 0,12 μg/ml dla lidokainy i 0,07 μg/ml dla prylokainy) osiągano po około 2-6 godzinach od aplikacji. 5
  • Skóra twarzy: Przy aplikacji 10 g kremu na powierzchnię 100 cm² przez 2 godziny, wchłanianie ogólnoustrojowe wynosiło około 10%. Maksymalne stężenia w osoczu (średnio 0,16 μg/ml dla lidokainy i 0,06 μg/ml dla prylokainy) osiągano po około 1,5-3 godzinach. 6
  • Przeszczep skóry: U dorosłych pacjentów poddawanych przeszczepowi skóry pośredniej grubości, zastosowanie kremu przez okres do 7 godzin 40 minut na udo lub górną część ramienia (powierzchnia do 1500 cm²) skutkowało maksymalnymi stężeniami w osoczu nieprzekraczającymi 1,1 μg/ml dla lidokainy i 0,2 μg/ml dla prylokainy. 7

Błona śluzowa narządów płciowych

Po zastosowaniu 10 g produktu EMLA na błonę śluzową pochwy przez 10 minut, maksymalne stężenia w osoczu wynosiły średnio 0,18 μg/ml dla lidokainy i 0,15 μg/ml dla prylokainy, osiągane po 20-45 minutach od aplikacji. To wskazuje na szybsze wchłanianie z błon śluzowych w porównaniu do skóry nieuszkodzonej. 8

Owrzodzenia kończyn dolnych

Stosowanie produktu EMLA na owrzodzenia kończyn dolnych charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką:

  • Jednorazowe zastosowanie (krótkotrwałe): Po jednorazowej aplikacji 5-10 g kremu na owrzodzenia o powierzchni do 64 cm² przez 30 minut, maksymalne stężenia w osoczu dla lidokainy wynosiły 0,05-0,25 μg/ml (z jednym wynikiem 0,84 μg/ml), a dla prylokainy 0,02-0,08 μg/ml, osiągane po 1-2,5 godziny od aplikacji. 9
  • Długotrwałe zastosowanie (24 godziny): Po aplikacji kremu przez 24 godziny na owrzodzenia o powierzchni 50-100 cm², maksymalne stężenia w osoczu dla lidokainy wynosiły 0,19-0,71 μg/ml, a dla prylokainy 0,06-0,28 μg/ml, osiągane zwykle po 2-4 godzinach od aplikacji. 10

Wielokrotne stosowanie na owrzodzenia kończyn dolnych

Powtarzane stosowanie krótkotrwałe: Po wielokrotnym stosowaniu 2-10 g produktu EMLA na owrzodzenia o powierzchni do 62 cm² przez 30-60 minut, 3-7 razy w tygodniu (do 15 dawek w ciągu miesiąca), nie obserwowano wyraźnej kumulacji w osoczu lidokainy i jej metabolitów (monoglicynoksylidydu i 2,6-ksylidyny) lub prylokainy i jej metabolitu (orto-toluidyny). Maksymalne obserwowane stężenia wynosiły:

  • lidokaina: 0,41 μg/ml
  • monoglicynoksylidyd: 0,03 μg/ml
  • 2,6-ksylidyna: 0,01 μg/ml
  • prylokaina: 0,08 μg/ml
  • orto-toluidyna: 0,01 μg/ml

11

Powtarzane stosowanie codzienne: Po codziennym stosowaniu 10 g produktu EMLA na przewlekłe owrzodzenia kończyn dolnych (powierzchnia 62-160 cm²) przez 60 minut w ciągu 10 kolejnych dni, średnie maksymalne stężenie w osoczu lidokainy i prylokainy łącznie wynosiło 0,6 μg/ml. Maksymalne stężenie nie zależy od wieku pacjenta, ale jest istotnie zależne od wielkości powierzchni owrzodzenia. Zwiększenie powierzchni owrzodzenia o 1 cm² prowadzi do zwiększenia Cmax sumarycznego stężenia lidokainy i prylokainy o 7,2 ng/ml. Suma maksymalnych stężeń w osoczu obu substancji czynnych jest mniejsza niż jedna trzecia stężenia związanego z toksycznością, bez widocznej kumulacji w okresie 10 dni. <sup data-drug="EMLA" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="Po powtarzanym stosowaniu 10 g produktu leczniczego EMLA na przewlekłe owrzodzenia kończyn dolnych o powierzchni 62-160 cm2 przez 60 minut raz na dobę w 10 kolejnych dniach średnie maksymalne stężenie w osoczu lidokainy i prylokainy łącznie wynosiło 0,6 µg/ml. Maksymalne stężenie nie zależy od wieku pacjenta, lecz jest istotnie (p12

Właściwości farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci w wieku podeszłym

Zarówno u pacjentów w podeszłym wieku, jak i u pacjentów młodszych, stężenia lidokainy i prylokainy w osoczu po zastosowaniu produktu EMLA na nieuszkodzoną skórę są bardzo małe i znacznie poniżej poziomów potencjalnie toksycznych. 13

Dzieci i młodzież

Maksymalne stężenia lidokainy i prylokainy w osoczu po zastosowaniu produktu EMLA u dzieci i młodzieży w różnym wieku były również na poziomie niższym niż potencjalnie toksyczny. Dane farmakokinetyczne dla różnych grup wiekowych przedstawia poniższa tabela: 14

Grupa wiekowa Dawka i powierzchnia aplikacji Czas aplikacji Stężenie lidokainy w osoczu Stężenie prylokainy w osoczu
0-3 miesiące 1 g/10 cm² 1 godzina 135 ng/ml 107 ng/ml
3-12 miesięcy 2 g/16 cm² 4 godziny 155 ng/ml 131 ng/ml
2-3 lata 10 g/100 cm² 2 godziny 315 ng/ml 215 ng/ml
6-8 lat 10-16 g/100-160 cm² (1 g/10 cm²) 2 godziny 299 ng/ml 110 ng/ml

15

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl