Przedawkowanie
EMLA 25 mg/g + 25 mg/g

Przedawkowanie kremu EMLA, zawierającego 25 mg/g lidokainy i 25 mg/g prylokainy, może prowadzić do poważnych objawów toksyczności systemowej, zwłaszcza methemoglobinemii, która stanowi najpoważniejsze ryzyko. Methemoglobinemia objawia się zwiększonym stężeniem methemoglobiny we krwi, co zaburza transport tlenu i może powodować sinicę centralną. Szczególnie narażone są noworodki i niemowlęta poniżej 12 miesiąca życia, osoby z wrodzoną predyspozycją oraz pacjenci stosujący leki indukujące powstawanie methemoglobiny (np. sulfonamidy, nitrofurantoina, fenytoina, fenobarbital). W diagnostyce należy uwzględnić, że pulsoksymetria może zawyżać wysycenie hemoglobiny tlenem przy podwyższonym poziomie methemoglobiny, dlatego zaleca się stosowanie co-oksymetrii.

Pobierz ChPL PDF EMLA – Krem – 25 mg/g + 25 mg/g
  1. Przedawkowanie leku EMLA
    1. Methemoglobinemia jako główne zagrożenie
    2. Diagnoza methemoglobinemii
    3. Objawy toksyczności ogólnoustrojowej
    4. Postępowanie przy przedawkowaniu
    5. Tabela objawów przedawkowania
    6. Kolejne rozdziały
Wskazania
  1. miejscowe znieczulenie błony śluzowej narządów płciowych
  2. miejscowe znieczulenie owrzodzenia kończyny dolnej
  3. miejscowe znieczulenie skóry
Substancja czynna
  1. lidokaina
  2. prylokaina
Kategoria leku
  1. leki miejscowo znieczulające

Przedawkowanie leku EMLA

Przedawkowanie kremu EMLA (25 mg/g lidokainy + 25 mg/g prylokainy) może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Pomimo że wchłanianie substancji czynnych z nieuszkodzonej skóry jest stosunkowo powolne, konieczne jest zwrócenie szczególnej uwagi na możliwe objawy systemowej toksyczności, zwłaszcza w przypadku nadmiernego stosowania lub stosowania na dużych powierzchniach skóry.1

Methemoglobinemia jako główne zagrożenie

Methemoglobinemia stanowi najpoważniejsze ryzyko związane z przedawkowaniem produktu EMLA. Zgłaszano rzadkie przypadki klinicznie istotnej methemoglobinemii, która może wystąpić po zastosowaniu zbyt dużych dawek prylokainy.2

Szczególnie narażone na rozwój methemoglobinemii są następujące grupy pacjentów:

  • Osoby z wrodzoną predyspozycją do wystąpienia methemoglobinemii3
  • Noworodki i niemowlęta poniżej 12 miesiąca życia – szczególnie wrażliwe na rozwój methemoglobinemii przy zbyt częstym stosowaniu kremu4
  • Pacjenci przyjmujący jednocześnie leki indukujące powstawanie methemoglobiny, takie jak: sulfonamidy, nitrofurantoina, fenytoina oraz fenobarbital5

Diagnoza methemoglobinemii

Należy pamiętać, że przy zwiększonej frakcji methemoglobiny odczyty z pulsooksymetru mogą zawyżać wysycenie hemoglobiny tlenem. W przypadku podejrzenia methemoglobinemii bardziej użyteczne może być monitorowanie wysycenia krwi tlenem przy użyciu co-oksymetrii.6

Objawy toksyczności ogólnoustrojowej

Toksyczne działanie systemowe lidokainy i prylokainy manifestuje się głównie w zakresie ośrodkowego układu nerwowego oraz układu sercowo-naczyniowego:7

  • We wczesnej fazie: objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego8
  • W ciężkich przypadkach: zahamowanie ośrodkowego układu nerwowego i zaburzenia czynności układu krążenia9

Postępowanie przy przedawkowaniu

Postępowanie w przypadku przedawkowania kremu EMLA zależy od rodzaju i nasilenia objawów:

  1. W przypadku methemoglobinemii – klinicznie istotną methemoglobinemię należy leczyć z zastosowaniem powolnej iniekcji dożylnej błękitu metylenowego.10
  2. W przypadku ciężkich objawów neurologicznych (drgawki, zahamowanie OUN) – leczenie objawowe poprzez stosowanie oddechu wspomaganego oraz podawanie leków przeciwdrgawkowych.11
  3. W przypadku objawów ze strony układu krążenia – należy postępować zgodnie z zaleceniami dotyczącymi postępowania resuscytacyjnego.12

Ze względu na powolne wchłanianie substancji czynnych z nieuszkodzonej skóry, pacjent z oznakami toksyczności powinien pozostawać pod obserwacją przez kilka godzin po zastosowaniu leczenia doraźnego.13

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Uwagi
Methemoglobinemia Zwiększenie stężenia methemoglobiny we krwi, prowadzące do zaburzeń transportu tlenu. Może dawać sinicę centralna, trudną do różnicowania z hipoksemią. Szczególnie u osób podatnych, noworodków i niemowląt poniżej 12 miesiąca życia oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków indukujących powstawanie methemoglobiny.
Objawy ze strony OUN – faza pobudzenia Niepokój, pobudzenie, parestezje okołoustne, zawroty głowy, szumy uszne, zaburzenia widzenia, drżenia mięśniowe. Pierwsze objawy toksyczności ogólnoustrojowej leków miejscowo znieczulających.
Objawy ze strony OUN – faza depresji Senność, dezorientacja, drgawki, utrata przytomności, depresja oddechowa. Występują w cięższych przypadkach przedawkowania.
Objawy ze strony układu krążenia Hipotensja, bradykardia, zaburzenia rytmu serca, niewydolność krążenia. Objawy zagrażające życiu, wymagające natychmiastowej interwencji.
Zaburzenia odczytu pulsoksymetrii Zawyżone wskazania wysycenia hemoglobiny tlenem przy podwyższonym poziomie methemoglobiny. Wymaga zastosowania co-oksymetrii dla prawidłowej oceny wysycenia krwi tlenem.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl